Ортақ құндылыққа қызмет ететін жоба

«ЭКСПО-2017» халықаралық көрмесінің мәдени бағдарламасы аясында Қазақстанның Еңбек Ері, КСРО халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Асанәлі Әшімовтің 80 жасқа толу құрметіне өтіп жатқан І Дүниежүзілік «Астана» театр фестивалінің ерекшелігі – шараға Белоруссия, Германия, Грузия, Қытай, Қырғызстан, Латвия, Ресей елдерінен танымал өнер ұжымдары қатысуда. Осы шараға орай біз «Бейсана қауышу» модерн-драмасымен Германияның Берлин театры атынан қатысқан Катарина Мащанка Хорн мен Неманья Мютикке жолығып, ой-пікірлерімен бөліскен едік.
Егемен Қазақстан
23.06.2017 8775

– Қазақ еліне қош келді­ңіз­дер! 
– Рахмет. 
– Алдымен өздеріңізбен танысып алғымыз келеді.
Катарина Хорн: – Негізгі мамандығым бойынша хореографпын. «ArtEZ – Hogeschool» би өнері мектебінің түлегімін. 2010 жылы Нир де Воффта, ал 2014 жылы «Schaubuhne Berlin» ұжымы құрамында өнер көрсеттім. Сонымен қатар, 2008 жылдан бері Балқан елдері шығар­машылық орталықтарымен тығыз қарым-қатынастамын. 
Неманья Мютик: – Ал менің түбім – босниялық серб. Ак­тер­­лікке қоса би өнері мен тәлім­гер­лікті қатар атқарып жүр­ген жайы­м бар. Хорватия академиясын­да драма және қуыршақ әртісі ма­мандығы бойынша профессор Б.Стжепановтың шеберханасынан дәріс алдым. Биыл Берлинге қоныс аудардым. 
– Білуімізше, сіздер Қазақ­станға алғаш рет табан тіреп отыр­­сыздар. Алғашқы әсер­ле­ріңіз қалай? 
К.Х.: – Сапар шегіп бара жатқан еліңнің салт-дәстүрімен, тарихымен, мәде­ниетімен сырттай аз да болса танысып алу, ежелден қалыптасқан әдетім. Бұл жолы да солай істедім. Атын, кең байтақ даласы туралы жақсы жаңалықтарды құлағым шалғаны болмаса, мынадай алуан айшықты мәдениеті мен өзгеше өнеріне осында келгенде көзім жетуде. 
– Тағы қандай қырларымен ұнады?
– К.Х.: – Өзім биші болған­дықтан осы салаға қа­тысты бар­лық қазынаны жүр­ген жерімде қадағалап қарап жүретін әдетім бар. Жалпы, маған қазақтың ұлт­тық биі ұнайды. Бұрын шамалы ғана түсінігім болса, осы жолы бұ­ған кәдімгідей уақытымды бөл­гелі отыр­мын. Ең қымбат олжам сол болатын шығар. 
– Жастар театры сахнасында өздеріңіз ұсынған «Бейсана қауышу» спектаклінің едәуір бө­лігі пластикалық қи­­мыл-қоз­­­­­ғалыстан тұра­ды. Бұл қо­йы­­лымды қандай ерек­­­шелігіне қа­рап таңда­ды­ңыздар? 
Н.М.: – Бұл сапарға лайық дра­малық шы­ғар­маны ірік­те­генде алғаш таңдаудың дәл осы «Бейсана қауышу» модерн үл­гісіндегі сахналық туындыға түсуі бекер емес. Өйткені, бұл Еу­­ро­­паны былайғы әлемге басқа қы­рынан көрсете алатын бірден-бір шы­ғарма. Еуропаның өзіне тән қағидасы, ұстанымы, табиғаты болатыны сияқты мәдениеті мен мәнерін де мұндағымен салыс­тыру мүмкін емес. Бұл шығарма арқылы біз екі түрлі ендікте өмір сүріп жатқан қоғамды, мәдениетті жақындатып, өзара түсіністік орнатқымыз келді. Еуропа бы­лайғы жұрт ойлағандай адами құндылықтардан алшақтанған, жекелік, жалқылық сипаты басым жер емес. 
К.Х.: – Мұны ұғыну үшін әркімнің жүрегінің түбінде не жатқанын, қалауы мен қалыбын танып алу керек сияқты. Біз осы туындымен жұрт­қа соны тар­қатып айтқымыз келген. Бүгінде бұрынғыны мінсіз қайталаумен, белгілі бейнелерді жаңылмай жаң­ғыртумен халықты таң қал­дыра алмайсыз ғой. Қазір бұлар жет­кіліксіз. Өзің басыңмен жаңа бірдемені ойлап таппасаң, қал­ғанының бәрі бос. Мына модерн-драма адамның өз жанын өзі іздеп сарсылған сәтін сипаттай­ды. Ерекшеліктерің неде деген кісі­лерге біз осы қырымызды айтамыз. 
– Алға қойған тағы қандай мақсаттарыңыз бар?
– Н.М.: – Алды­мен, қазақ­стандық театрлармен тәжі­рибе алмасып, озат тұста­рымыз­дан үйренсек дейміз. Ал төл мәде­ние­тіміз туралы толық мағлұмат алу үшін бәрін өз кө­зің­мен көруге тура келеді. Бұл сапарға соншалық мән берген се­бебім, табанымыз тимеген мұндай жерлер аз емес, қаншама рухани құндылықтар, дәстүрлер бізден сырт жатыр. Баяғыдан басыңда пісіп жетілген сондай идеялардың жүзеге асуына мынадай жарқын жүздесулер тікелей жол ашады. 
– Берлин драма театрында қай жылдан бері өнер көрсетіп жүрсіз?
К.Х.: – Жеке мен­шік өнер ие­лері тобына жатамыз. Бірақ түр­лі театрлармен қосылып өнер көр­сете береміз. Берлинде де солай. 
– Қай жанрға жақынсыз?
Н.М.: – Музыка, би және сөз өнері бірлігін сақтай отырып, кө­біне қазіргі заманғы жанрларда өнер көрсетеміз. Спек­такльдің бір бөлігін музыкалық композициялар атқарады, бірақ оларды жеке диск түрінде шы­ғарумен айналыспаймыз. 
– «Бейсана қауышу» спек­таклі не туралы?
К.Х.: – Бұл спек­такль екі тағ­дыр арқылы екі түрлі өркениет пен мәдениетті баяндайды. Бірі Гер­маниядан, ал екіншісі Балтық жағалауынан келген. Осы екеуінің өзара қа­рым-қатынасынан бөлек екі елдің мәде­ниетін танып-білу көзделген. Олардың айырмашылығы мен ұқсастығы неде екендігін драма бір сағатқа жуық уақыттың ішінде барынша ашып көрсетіп беруге тырысып бағады. Өмірлік жағдайлар көбіне заманауи музыка тілімен, бимен жеткізіледі. Мұнда әр елдің мәдениеті мен адами қарым-қатынастары назар­ға алына отырып, еліміздегі әр кездегі саяси және әлеуметтік жағ­дайларды, дәстүрлер мен мә­де­ниетті баяндауға тәуекел еттік.
– Жалпы, неміс драма театр­ларының басқа елдердің өнер ұжым­дарынан ерекшелігі не­де?
Н.М.: – Не­міс театрлары белгілі бір қағи­да­лар мен ұстанымдарға тастай қатып, табандап жатып алмайды. Актерлер сахнада өздерін шектемейді, емін-еркін қозғалады, ойлайды, ойнайды. Өнерде олар үшін мүмкін емес нәрсе жоқ деп есептелінеді. Спектакль өне бойы өсіп-жетіле береді. Сахна еркіндігі деген ұғымды біз осылай түсінеміз. 
– Қазақ театрлары Гете, Шил­­­лер шығармаларын өзінің төл туындысындай сүйіп, ор­тақ құндылыққа балайды. Ал сіз­­дерде бұл жағы қалай? Басқа елдің драматургтерінің пьесалары сахналана ма?
К.Х.: – Берлин әу бастан интер­националдық қала ғой, мұнда жалпы еуропалық үлгілер бөтен саналмайды және өзге халықтардың да мүдде-мұратына тосқауыл қойылмайды. Осы реттен келгенде, шетелдік драма­тургтердің шұрайлы туындыларына ұдайы мән беріліп отырады, әрине. Ал тікелей өзімізге келсек, дәл осы уақытта репертуарымызда тек неміс авторларының туындыларын ойнап жүрміз. 
– Келешекте қазақ драма­тург­терін қою ойларыңызда бар ма?
Н.М.: – Мұндағы авторлармен, пьесамен тікелей таныссақ, қазақ қаламгерлері шығармаларын неге қоймасқа. Бұл соншалық шешілуі қиын күрделі мәселе болмаса керек-ті. Сондықтан, бола­шақта осы ойды жүзеге асыруға атсалысуға тиіспіз. Қазір өркениеттік жобалар адамзаттық ортақ құн­ды­лықтарға қызмет етуге жұмыл­дырылуда. Белгілі тұлға Асанәлі Әшімовтің 80 жасқа толуына орай ұйымдастырылған І Дүние­жүзілік театр фестивалі бізге жаңа әлемнің есігін ашты. Түрлі мәдениеттер мен театр дәстүр­лерін тоғыстырып жатқан Астана қаласы менің есімде енді осы миссия­сымен мәңгі есте қалатын болады. 
Әңгімелескен 
Қарашаш ТОҚСАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.05.2018

Оңтүстік және Солтүстік Корея көшбасшылары екінші рет кездесті

26.05.2018

Астанада «Қолөнер – рухани жаңғырудың жарқын жолы» атты шеберлік сыныбы өтті

26.05.2018

Қазақстанның барлық балалары ТОКАМАК ғылыми орталығымен танысулары қажет - Даниал Ахметов

26.05.2018

150-ден астам студент Ақтөбе облысы әкімінің шәкіртақысын иеленді

26.05.2018

Астананың 120 гектардай жері саябақ пен гүлзарға айналады

26.05.2018

«Тоғызқұмалақ» мобильді қосымшасының авторы арнайы марапатқа ие болды

26.05.2018

Балалар үйлерінің тәрбиеленушілері Оңтүстік Қазақстанға экскурсиямен барды

26.05.2018

Павлодарда Оқушылар сарайында IT-сыныптар ашылды

26.05.2018

Батыс Қазақстанның Ақжайық ауданында жерлестер форумы өтті

25.05.2018

Азия ойындарында жүлдегер атанды

25.05.2018

Қазақстан Республикасының Президенті жанындағы Азаматтық мәселелері жөніндегі комиссияның кезекті отырысы өтті

25.05.2018

Алакөлге 15 маусымнан бастап пойыз жүреді

25.05.2018

Қармақшы ауданында жаңа мектеп пен балабақша ашылды

25.05.2018

Бақытжан Сағынтаев Қостанай облысындағы технологиялық жаңғыртумен танысты

25.05.2018

Атырау облысында бес мыңнан астам мектеп бітіруші үшін соңғы қоңырау соғылды

25.05.2018

Премьер-Министр Рудный студенттерімен кездесті

25.05.2018

БАӘ инвесторлары Атырау облысында жобаларды іске асыруға қызығушылық танытты

25.05.2018

Соңғы қоңырау сыңғыры

25.05.2018

Қызылорда облысында қосалқы станцияның құрылысы аяқталды

25.05.2018

«Сыр дарыны» медалімен марапатталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу