Отпан – бірліктің биігі

Тағдыры мен тыныс-тір­ші­лігі жер-сумен етене қа­бысқан, тарих қатпар­ла­рында бірге өрілген қазақ халқы үшін әрбір тау-төбе мен жыра-сайдың, тіпті бір түп жусанның орны бөлек, қадірі ерекше. Қазақ даласының қай қиырында да қасиетті мекендер, қа­дір­лі жер-су аттары мол, олардың бірқатары бір өңір­­дің ғана емес, тұтас елдің мақтанышына, бүкіл халықтың аса айрықша ықыласпен қастерлейтін орны­на айналған.

10.04.2017 1007

Республикадағы тарихи-мәде­ни ескерткіштердің 70 пайызы шо­ғырланған Маңғыстауда жер­гі­лікті тұрғындар мен өңір қон­ақ­­та­ры, туристік мақсатта алыс-жа­қын шет елдерден келушілер үшін таң­дана қа­­рап, тағылымына тәнті бо­лар орындар аз емес. Әулие­лі орын­­дарды айтпағанда, Қаратау шоқыларының ең биік нүктесі, теңіз деңгейінен 532 метр жоғары орналасқан Отпан таудың орны бөлек.

«Айшылық алыс жерлерден, көзді ашып-жұмғанша жылдам хабар алғызатын» қазіргідей мүм­кіндік жоқ кезде кең түбекті еркін жай­лаған Маңғыстау қазақ­тары От­пан таудың көмегіне сүйенді. Ол көмек – тұтқиылдан шапқан жау­ға төтеп беру, ел мен жерді тонатпау үшін өзара күш біріктіре алу бағытындағы қорғаныс, шал­ғай­дағы ауыл-ағайынға белгі беріп, ауыр зардап­тың алдын алу­ға дайын болуға деген қам­да­ныс, жау табанында тапталып қалмау үшін дер кезінде хабар беру мақса­тындағы байланыс көмегі. Ойда-жоқта шапқан жаудың хабарын көз жетер жердегі көршілерге жеткізу үшін Отпанның биігіне шығып, Ұран отты жаққанда, оны келесі биіктің басындағы қа­рауыл іліп әкетіп, осылайша бүкіл Маңғыстаудың ойы мен қырындағы қазақ өрістегі жыл­қы­сын әкеліп, қару-жарағын асы­нып жауға қарсы сақадай-сай тұ­ру­ымен ерекшеленеді. Жер дау­лап, жесір ұрлап, мал барымта­лап бастырмалатқан кезең­дегі От­пан­ның бұл қызметі барша маң­ғыс­тау­лықтардың құрметіне бөленді – ел­ді, жерді қорғауда халықтың ба­сын бір жерге жинап, бір мақсат, бір арман, бір мүдде жолында бі­рік­тіре ал­ған қасиетімен жоғары ба­ға­лан­ды. Тау болса да халық арқа сүйе­ді, қиын кезде мұңын шақты, қуан­ғанда сүйінішін бөлісті. Екін­ші дүниежүзілік соғыс ке­зінде әулетінің ер кіндіктілерін май­дан­ға аттандырып салып, әрбір сәт­ті үрей мен үміт арпалысында өт­кізген ақ жаулықты аналар

Отпан да Отпан, Отпан тау,

Герман деген де жаман жау.

Соғысқа кеткен ақ көкем

Келер ме екен аман-сау, деп күңірене әнге қосып, бесік тер­бет­ті.

...Ал бүгінгі Отпанның жөні де, әні де бөлек. Ол – тәуелсіздік ал­ған соң жоғалтқанын түгендеп, өт­кен тарихы мен тағдырына құрмет биігінен қарай алған елдің тауына айналды, мәдени мұраларын қас­терлеп, тәуелсіздік жолында қан жұтқан бабалар рухына тағ­зым жасап, келешек ұрпаққа ұлт­­жандылықты ұлағаттар мекен бола алды. Ол – бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір кешкен, бір мақсат – Қазақстанның дамуы мен тыныштығын, тұ­рақ­ты­лықты діттеген сан ұлт өкіл­де­рін ұйым­шылдыққа ұйыта тү­сетін биік ретінде бағалы, жыл сай­ын қасиетті Амал мерекесін ұлт­тық ерекшеліктерге сай қарсы алып, ұлттық құндылықтарды н­а­сихат­тау мекені болып келеді. Бір кездердегі «жау шапты» деген суық хабардың жаршысы болған жалаңдаған қанқызыл Ұран-от бүгінде азат қазақтың өт­кенге айтар салауаты, көрсетер құр­меті өрілген Тағзым-отына ұлас­ты. «Төртеу түгел болса төбедегі келеді» дегендей, төрт тараптағы қандасты, көп ұлт­ты өзара бірлікке, татулыққа ша­­қырған Бірлік-Отына айналды. Ұлан-ғайыр даламыздың қи­ыры­нан жиылған қандасты ай­т­пағанда, жыл сайын Амал мерекесін От­пан­­ның биігінде қарсы алып, қа­зақ­тың ән-жырына бұрала билеп, қазақы нақыштардың арасын­да мәз-мейрам шаттанған әр ұлттың өкі­лінің Думан-шырағына айналды. Отпандағы кең арналы істерді қолға алушылардың әу бастағы мақсаты да осы бір­лік-берекені тұрақтандыра түсу, ұлттар арасындағы татулық тұғы­рын бекітіп, ел иесі, жер иесі – қазақ­тың ұлттық құндылықтарын, бай мәдени мұрасын, салт-дәстүрін өрістету және өзгелерге насихаттау болатын. Бұл – Қазақстанды, қазақ ұлтын Мәңгілік ел ретінде дамуға, өз ұлттық ерекшеліктері арқылы мәңгілікпен астасып жатуға бастайтын бағыт.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаев 2007 жылы «Отпан тау» тарихи-мәде­ни кешенінің ашылуына қаты­сушыларға жолдаған құттықтау ха­тында Қазақстан халқының тәу­ел­сіздіктің игілігін жыл өткен сайын молынан сезінуде екен­дігін айта келе, «Көне де қасиетті Маң­ғыстауда сан қилы сын сағат­тар­ында ұран отын жаққан, кәрі сең­гір Отпан таудың бүгінде мәң­гілік отын маздатар Тағзым биігіне айналуы жан сүйсінер жа­ңалық, өткенге деген құрмет – болашаққа деген жауапкершіліктің биік өнегесі дер едім. Бұл кешен түбі терең тарихымызды ұр­пақ­­тарымыздың есіне салып, жүректеріне имандылық нұрын сеуіп, ұлы мұраттарға үндеп тұ­ра­тын болады. Ол, сондай-ақ, Маңғыстау өңіріне жолы түсетін қазақстандықтар мен шетелдік туристердің де арнайы іздеп барып тәу ететін қасиетті мекенжайына айналады деп үміттенемін» деген болатын.

Арада он жыл уақыт өтті, расында кешен отандастарымыз бен шетелдіктердің көзайымына айналды, ал Отпанның биігінен маздаған Мәңгілік оты Мәңгілік елдің ертеңіне жасалған бағдардай болашаққа шақырып тұр.

Гүлайым Шынтемірқызы,

«Егемен Қазақстан»

Маңғыстау облысы



КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу