Отпан – бірліктің биігі

Тағдыры мен тыныс-тір­ші­лігі жер-сумен етене қа­бысқан, тарих қатпар­ла­рында бірге өрілген қазақ халқы үшін әрбір тау-төбе мен жыра-сайдың, тіпті бір түп жусанның орны бөлек, қадірі ерекше. Қазақ даласының қай қиырында да қасиетті мекендер, қа­дір­лі жер-су аттары мол, олардың бірқатары бір өңір­­дің ғана емес, тұтас елдің мақтанышына, бүкіл халықтың аса айрықша ықыласпен қастерлейтін орны­на айналған.

10.04.2017 1309

Республикадағы тарихи-мәде­ни ескерткіштердің 70 пайызы шо­ғырланған Маңғыстауда жер­гі­лікті тұрғындар мен өңір қон­ақ­­та­ры, туристік мақсатта алыс-жа­қын шет елдерден келушілер үшін таң­дана қа­­рап, тағылымына тәнті бо­лар орындар аз емес. Әулие­лі орын­­дарды айтпағанда, Қаратау шоқыларының ең биік нүктесі, теңіз деңгейінен 532 метр жоғары орналасқан Отпан таудың орны бөлек.

«Айшылық алыс жерлерден, көзді ашып-жұмғанша жылдам хабар алғызатын» қазіргідей мүм­кіндік жоқ кезде кең түбекті еркін жай­лаған Маңғыстау қазақ­тары От­пан таудың көмегіне сүйенді. Ол көмек – тұтқиылдан шапқан жау­ға төтеп беру, ел мен жерді тонатпау үшін өзара күш біріктіре алу бағытындағы қорғаныс, шал­ғай­дағы ауыл-ағайынға белгі беріп, ауыр зардап­тың алдын алу­ға дайын болуға деген қам­да­ныс, жау табанында тапталып қалмау үшін дер кезінде хабар беру мақса­тындағы байланыс көмегі. Ойда-жоқта шапқан жаудың хабарын көз жетер жердегі көршілерге жеткізу үшін Отпанның биігіне шығып, Ұран отты жаққанда, оны келесі биіктің басындағы қа­рауыл іліп әкетіп, осылайша бүкіл Маңғыстаудың ойы мен қырындағы қазақ өрістегі жыл­қы­сын әкеліп, қару-жарағын асы­нып жауға қарсы сақадай-сай тұ­ру­ымен ерекшеленеді. Жер дау­лап, жесір ұрлап, мал барымта­лап бастырмалатқан кезең­дегі От­пан­ның бұл қызметі барша маң­ғыс­тау­лықтардың құрметіне бөленді – ел­ді, жерді қорғауда халықтың ба­сын бір жерге жинап, бір мақсат, бір арман, бір мүдде жолында бі­рік­тіре ал­ған қасиетімен жоғары ба­ға­лан­ды. Тау болса да халық арқа сүйе­ді, қиын кезде мұңын шақты, қуан­ғанда сүйінішін бөлісті. Екін­ші дүниежүзілік соғыс ке­зінде әулетінің ер кіндіктілерін май­дан­ға аттандырып салып, әрбір сәт­ті үрей мен үміт арпалысында өт­кізген ақ жаулықты аналар

Отпан да Отпан, Отпан тау,

Герман деген де жаман жау.

Соғысқа кеткен ақ көкем

Келер ме екен аман-сау, деп күңірене әнге қосып, бесік тер­бет­ті.

...Ал бүгінгі Отпанның жөні де, әні де бөлек. Ол – тәуелсіздік ал­ған соң жоғалтқанын түгендеп, өт­кен тарихы мен тағдырына құрмет биігінен қарай алған елдің тауына айналды, мәдени мұраларын қас­терлеп, тәуелсіздік жолында қан жұтқан бабалар рухына тағ­зым жасап, келешек ұрпаққа ұлт­­жандылықты ұлағаттар мекен бола алды. Ол – бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір кешкен, бір мақсат – Қазақстанның дамуы мен тыныштығын, тұ­рақ­ты­лықты діттеген сан ұлт өкіл­де­рін ұйым­шылдыққа ұйыта тү­сетін биік ретінде бағалы, жыл сай­ын қасиетті Амал мерекесін ұлт­тық ерекшеліктерге сай қарсы алып, ұлттық құндылықтарды н­а­сихат­тау мекені болып келеді. Бір кездердегі «жау шапты» деген суық хабардың жаршысы болған жалаңдаған қанқызыл Ұран-от бүгінде азат қазақтың өт­кенге айтар салауаты, көрсетер құр­меті өрілген Тағзым-отына ұлас­ты. «Төртеу түгел болса төбедегі келеді» дегендей, төрт тараптағы қандасты, көп ұлт­ты өзара бірлікке, татулыққа ша­­қырған Бірлік-Отына айналды. Ұлан-ғайыр даламыздың қи­ыры­нан жиылған қандасты ай­т­пағанда, жыл сайын Амал мерекесін От­пан­­ның биігінде қарсы алып, қа­зақ­тың ән-жырына бұрала билеп, қазақы нақыштардың арасын­да мәз-мейрам шаттанған әр ұлттың өкі­лінің Думан-шырағына айналды. Отпандағы кең арналы істерді қолға алушылардың әу бастағы мақсаты да осы бір­лік-берекені тұрақтандыра түсу, ұлттар арасындағы татулық тұғы­рын бекітіп, ел иесі, жер иесі – қазақ­тың ұлттық құндылықтарын, бай мәдени мұрасын, салт-дәстүрін өрістету және өзгелерге насихаттау болатын. Бұл – Қазақстанды, қазақ ұлтын Мәңгілік ел ретінде дамуға, өз ұлттық ерекшеліктері арқылы мәңгілікпен астасып жатуға бастайтын бағыт.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаев 2007 жылы «Отпан тау» тарихи-мәде­ни кешенінің ашылуына қаты­сушыларға жолдаған құттықтау ха­тында Қазақстан халқының тәу­ел­сіздіктің игілігін жыл өткен сайын молынан сезінуде екен­дігін айта келе, «Көне де қасиетті Маң­ғыстауда сан қилы сын сағат­тар­ында ұран отын жаққан, кәрі сең­гір Отпан таудың бүгінде мәң­гілік отын маздатар Тағзым биігіне айналуы жан сүйсінер жа­ңалық, өткенге деген құрмет – болашаққа деген жауапкершіліктің биік өнегесі дер едім. Бұл кешен түбі терең тарихымызды ұр­пақ­­тарымыздың есіне салып, жүректеріне имандылық нұрын сеуіп, ұлы мұраттарға үндеп тұ­ра­тын болады. Ол, сондай-ақ, Маңғыстау өңіріне жолы түсетін қазақстандықтар мен шетелдік туристердің де арнайы іздеп барып тәу ететін қасиетті мекенжайына айналады деп үміттенемін» деген болатын.

Арада он жыл уақыт өтті, расында кешен отандастарымыз бен шетелдіктердің көзайымына айналды, ал Отпанның биігінен маздаған Мәңгілік оты Мәңгілік елдің ертеңіне жасалған бағдардай болашаққа шақырып тұр.

Гүлайым Шынтемірқызы,

«Егемен Қазақстан»

Маңғыстау облысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.05.2017

Премьер ТМД елдері үкімет басшылары кеңесінің отырысына қатысты

26.05.2017

Мадрид конференциясы Астана процесі нәтижелерін жоғары бағалады - СІМ

26.05.2017

«Ұлы дала» II форумы аясында шетелдік ғалымдар құнды ойларымен бөлісті

26.05.2017

Солтүстік Қазақстанда әкім әкесіне заңсыз субсидия алып берген

26.05.2017

Алтай Көлгінов: Біз биыл «Алаш» музейін ашамыз

26.05.2017

Түркі тілінің халықаралық мәртебесі туралы мәселе қозғалды

26.05.2017

Ұлытауды ұлықтау жұмыстары басталды – Ерлан Қошанов

26.05.2017

Жандос Асанов: Түркі тілдерін зерттеу – ТүркПА-ның назарындағы мәселе

26.05.2017

Жансейіт Түймебаев: Елдік мүддедегі есебіміз түгенделе түсуде

26.05.2017

Манзур Хусейн Сумро: «Біз өз құндылықтарымыздан ажырамауымыз керек»

26.05.2017

Дархан Қыдырәлі Моңғолия ғылым академиясының құрметті докторы атанды

26.05.2017

Оңтүстік Қазақстанда қамыс плитасын шығаратын зауыт ашылады

26.05.2017

Қордайда Сағадат Нұрмағамбетовке арналған ескерткіш ашылды

26.05.2017

Елбасы бастамасын ел қолдады - Нұрлан Ноғаев

26.05.2017

Рухани жаңғыру – тарихты қайта тануға жетелейді

26.05.2017

Астанада «Мұңмен алысқан адам» атты пьеса сахналанды

26.05.2017

Сергей Саламацкий: «Успен ауданының түлектеріне ҰБТ-ға қатысу маңызды емес»

26.05.2017

«ONTUSTIK өнімдері-2017» көрме-жәрмеңкесі өтуде

26.05.2017

Солтүстік Қазақстан имамы Рамазан айындағы сауапты іс-шараларды айтты

26.05.2017

Жансай Смағұлов – Азия чемпионатының қола жүлдегері

КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Ер мен Жер

Қазақтың әзелден ардақ тұтып қастерлейтін қасиетті ата құн­ды­лық­тарының арасында Ер мен Жердің ала­тын орны ерекше. Ер қашанда туып-өскен жеріне тартып туады. Осы бір жайды «Тау баласы тауға қа­рап өседі» деп жырлаған тұма жырлы Тұманбай Молдағалиевтай ақын аға­мыз да кезінде жақсы аңдатқан еді. Се­бебі, ер жерге кіндігімен байланады, ту­ған жерінің барша қадір-қасиетін тұ­ла бойына сіңіріп, көкірегіне құй­ып, соған бүкіл жан-жүрегімен із­гі­лік қайнарына бас қойғандай сусын­дап өседі. Осылайша туған жер ал­дын­да­ғы перзенттік парыз жүгі сал­мақ­та­на бермек, туған жерге деген пер­зент­тік ыстық ілтипат пен махаббат тұр­паттанып толағайлана түспек.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Басты құндылық – рухани тазалық

«Өмір сүру үшін өзгере білу керек», деді Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында. Заман талабына сай лайықты өмір сүру үшін қазіргі уақыттағы жаңғырудың да негізгі мақсаты – осы.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ киносы неге дәстүрді ұлықтай алмайды?

Бір жылдары Қазақстанның мә­дениет күндері аясында Үндістанға сапарлап бардық. Көнеден көнермей жеткен мәдениеті, өнердің қай түрінен де әлемдік өркениетке қосар қомақты үлесі бар, бай тарихты, жер жүзіндегі жәдігерлер бесігінің бірі Үндістанға табан тірегенде таңданарлық қай­шылыққа тап болғанбыз. Сенің санаңда қалып­тасқан бай мәдениет, өр­кениет, ежелгі дәстүріне сызат түс­пеген ғажайып әлемге кереғар тір­шілік – қағаз жәшіктерден үй жасап, көшеде туып, көшеде тұрып жатқан халық менмұндалап алдымыз­дан шыққан. Тілім өкше ересек, кір қожалақ бала, қол жайған қайыр­шыдан аяқ алып жүре алмайсыз.

Әйіп ЫСҚАҚОВ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Біліктілік – ауыл дамуының алғышарты

Мал шаруашылығы ата кәсібі­міз ғана емес, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете­тін маңызды салалардың бірі сана­ла­ды. Мал басының басым бөлігі, яғни 80 пайыздан астамы қосал­қы шаруашылықтарда шоғыр­ланған­дықтан, Елбасы тапсыр­масымен оларды кооперативтерге бірікті­ріп, оңтайландыру шаралары­ның қолға алына бастауы өте құптарлық.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ұрпақ тағдырымен ойнаған оңбайды

Ұлттың ұлылығы ұрпағынан көрі­неді. Бұл – әлімсақтан белгілі нәрсе. Ал сол ұрпақ тағдырына былық араласса, ар былғанады. Содан да шығар, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Ба­ланы ұлша тәрбиелесең – ұл бол­мақ­шы. Құлша тәрбиелесең – құл бол­мақ­шы», деп өсиет қалдырып кеткені. Біз осы өсиетті орындай алдық па, әлде бәрін заманға теліп, теріс басқан аяғымызды, дүниенің құлы болуға ұм­тылған ниетімізді түзеуге мұршамыз жет­пей жүр ме? Бұл санамыздағы ақау­дан, ұлтты ұлт ететін мәдени-ге­не­тикалық кодымыздың әлсіздігінен, тіп­ті мүлде кеміп кеткенінен болып отыр ма?

Пікірлер(0)

Пікір қосу