Пәтер проблемасын кім шешеді?..

Қалалық тұрғындар күнделікті өмір­де мынадай жағдайды бастан өт­керіп жүр: ыстық судың шүмегін бұрасаңыз, ал­дымен бір-екі литр салқын су, содан соң барып ыстық су ағады... Босқа аққан есіл тіршілік нәрінің құнын ыстық су­дың бағасы бойынша шытырлатып тұ­рып қалтаңыздан төлейсіз. Күніне бір пәтердің өзінен жүздеген литр су осы­лайша рәсуа болып жатқан жоқ па? Обал-ай.

Осы жағдайды айтып пәтер ие­­лері кооперативіне хабарлассаңыз, су басқармасына немесе жылу-электр ор­­талықтарына сілтейді. Дәрменсіз. Бұл мәселені шешуге шама-шарқы жоқ. Онсыз да жұқарған жүйкеңді тозды­рып, амал жоқ, телефон тұтқасын алып ти­іс­­ті орындарға бір емес, бірнеше рет қо­­­ңырау соғуыңа тура келеді. Одан нә­ти­­же шықса жақсы-ау, шаршап-шал­ды­­ғып, күдеріңді үзіп, қолыңды бір-ақ сіл­тейтін сәттер де болады.

Жасырып керегі не, күнделікті өмірде көріп жүрміз, көп қабатты үйлердің тұрғындары балалары есіктен енгенше байыз таппай, алаңдап-елеңдеп отырады. Алаңдауға негіз бар. Өйткені, көп үйлерде лифт ескі. Кез келген сәтте істен шығып, жарты жолда тоқтап қалуы мүмкін. Лифтінің ішінде екі-үш сағаттап қамалып қалғандар да бар. Тіпті, лифтердің дұрыс жұ­мыс істемеуі салдарынан тұрғындар ме­рт болған жағдайлар да кездесті. Мұның бә­рі адамның жүйке жүйесіне әсер ететіні анық. Ата-аналар да балаларының жазым бо­лып қалмағанын ойлайды. Есік-терезеден қай­та-қайта қарап, алаңдап, елеңдеп отыра­тыны сол. Бұл – Қазақстанның көптеген қа­ла­ларындағы көп қабатты үйлердің тұр­ғындары күн сайын бастан өткеріп отырған жағдай. Осыны айтып пәтер иелері кооперативіне хабарлассаңыз, өздеріне шаң жуытпайды, лифт шаруашылығына ха­барласуға «кеңес береді». 

Біздің ойымызша, көп қабатты тұр­­ғын үйлердің осындай сансыз мә­се­ле­ле­рімен ПИК айналысуы тиіс. Өйт­ке­ні, тұр­ғындардың көбі жұмысбасты. Тау­сыл­­майтын коммуналдық мәселе­лер­мен шұғылдануға уақыты жоқ. Бұл пә­тер иелері кооперативтерінің күн сайын ти­я­­нақты жүргізетін әрі қадағалайтын жұ­мы­сы болуы керек деп ойлаймыз. Әлде олар тұрғындар тарапынан жиналатын қар­жыны ғана қадағалап, шөп басын сындыр­май отыра беруі керек пе? 

Осы тақырыпты журналистік зерттеу барысында мынадай бір жағдайға тап болдым. Бірнеше жұмыс беруші агенттіктердің сайттарын бір емес, бірнеше мәрте қара­дым, ешқайсысынан «ПИК төрағасы керек» дегенді кездестірмедім. «Басқарушы директор керек», «Коммерциялық директор қажет»... Мұнан басқа да лауазымды қызметтерге мамандарды шақырғанын байқадым, ал ПИК төрағасы қызметіне шақырып жатқан ешкім жоқ. Неге? Себебі, ПИК төрағасы деген ең бір жанға жай­лы жұмыс болып шықты. Өзі би, өзі қо­жа. Барлық ПИК төрағалары осындай де­геннен аулақпын, әрине. Бірақ, көбі кооперативтің жұмысын өз қалауынша жүр­гізеді. Олардан кооперативтің есеп-қи­сабы, кіріс-шығысы туралы ақпарат алу мүмкін емес. Керек десеңіз, көптеген кооперативте төраға мен бас бухгалтердің қанша айлық алатынының өзі құпия. Аз айлық алмайтыны аян. Айлығы шайлығына жетпей отырса, орнын оп-оңай босатып бере салар еді-ау. Бір ғана мысал. Астана қаласының әкімі Әсет Исекешевтің сайтына ПИК жұмысына қатысты түскен арыз-шағымдардың 70 пайызы пәтер иелері кооперативтерінде қаржылық ашықтықтың жоқтығына байланысты болған. Осының өзі көп нәрсені аңғартса керек.

Жұмысты жүргізе алмай отырған төрағаларды орнын ысыру үшін ақ тер, көк тер болуға тура келетініне сенімдімін. Өйткені, олардың «өліспей-беріспейтіні» анық. Төрағалық орын майшелпек болғ­ан­­дықтан босатқысы келмейді. Оны ор­ны­нан алу үшін тұрғындарды жинап, жаңа сайлау өткізу керек. Бұл да әуре-сарсаңы көп жұмыс. Тіпті, тұрғындар жа­ңа төраға сайлаған күннің өзінде «ескі» тө­рағалардың орнын босатпай, сотқа жү­гініп, дау-дамайға ұласып жатқан жағ­дай­­лар кейбір қалаларда кездесіп отыр. 

Жалпы, қай қалада болсын пәтер иелері кооперативтерінің жұмысын жақсарту күн тәртібіндегі өзекті мәселелердің бірі екені анық. Негізі ПИК-тердің жұ­мы­сын реттейтін тиісті заңнамалық құ­жа­т­тар бар. Соған сәйкес, жергілікті ат­қарушы би­­ліктің «құлашын кең сермеу­ге» мүм­кін­­дігі жоқ. Заңнама бойынша қор­да­ла­н­ған мәселелерді шешу – тұр­ғын­дар­дың өз­дерінің құзырында. Бірақ, соған қа­ра­мас­тан, Астана қаласының әкімдігі ПИК-тер­дің жұмысын жақсартуды мықтап қолға алып отыр. Қазірдің өзінде Астана қаласында 419 ПИК тіркелген екен. Бұл кооперативтер 2,5 мыңға жуық көп қабатты үйлердің тұрғындарына қызмет көрсетеді. Алдағы уақытта ПИК қатары тағы да артатыны анық. Өйткені, жаңадан салынып жат­қан тұрғын үйлер көп. Сондықтан, Астанада коммуналдық мәселелер көбей­ме­се азаймайтыны сөзсіз. Осыны ескерген болуы керек, Астана қаласының әкім­ді­гі елорданы дамытудың 2020 жылға дей­ін­гі дамыту бағдарламасы аясында «Элек­трон­ды пәтер иелері кооперативін» қолға алып отыр. Мұның артықшылығы неде? Біріншіден, ПИК-тердің жұмысына байланысты барлық ақпарат қолжетімді болады. ПИК пен тұрғындар арасында тікелей байланыс портал арқылы жүзеге асады. Тіпті керек десеңіз, тұрғын үй және коммуналдық мәселелерге, ПИК-тердің жұ­мысына байланысты қанша арыз-шағым түс­ті, оның орындалуы қалай, осының бә­рін әкімдіктің тиісті құрылымдары қа­да­ғалап, сараптама жасай алады.

Ғалым Омархан,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

27.05.2017

Қанат Ислам: Бапкерім 12 раунд жекпе-жекке тапсырма берді 

27.05.2017

СҚО-да «Мерейлі отбасы» конкурсының жеңімпаздары анықталды

27.05.2017

Солтүстік Қазақстанда 60,5 мың бала жазғы лагерьде демалады

27.05.2017

Қостанайға жаңа вагондар келді

27.05.2017

БҚО-да экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің көшпелі отырысы өтті

27.05.2017

Павлодарда шіркейлерге қарсы жұмыс қолға алынды

27.05.2017

Еліміздің барлық аймағында ауа райы тұрақсыз болады

27.05.2017

Қанат Ислам қарсыласын ұпай санымен жеңді

27.05.2017

Жанқош Тұраров мексикалық боксшыны нокаутқа түсірді

26.05.2017

Астанада «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» атты форум өтті

26.05.2017

Премьер ТМД елдері үкімет басшылары кеңесінің отырысына қатысты

26.05.2017

Мадрид конференциясы Астана процесі нәтижелерін жоғары бағалады - СІМ

26.05.2017

«Ұлы дала» II форумы аясында шетелдік ғалымдар құнды ойларымен бөлісті

26.05.2017

Солтүстік Қазақстанда әкім әкесіне заңсыз субсидия алып берген

26.05.2017

Алтай Көлгінов: Біз биыл «Алаш» музейін ашамыз

26.05.2017

Түркі тілінің халықаралық мәртебесі туралы мәселе қозғалды

26.05.2017

Ұлытауды ұлықтау жұмыстары басталды – Ерлан Қошанов

26.05.2017

Жандос Асанов: Түркі тілдерін зерттеу – ТүркПА-ның назарындағы мәселе

26.05.2017

Жансейіт Түймебаев: Елдік мүддедегі есебіміз түгенделе түсуде

26.05.2017

Манзур Хусейн Сумро: «Біз өз құндылықтарымыздан ажырамауымыз керек»

КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Ер мен Жер

Қазақтың әзелден ардақ тұтып қастерлейтін қасиетті ата құн­ды­лық­тарының арасында Ер мен Жердің ала­тын орны ерекше. Ер қашанда туып-өскен жеріне тартып туады. Осы бір жайды «Тау баласы тауға қа­рап өседі» деп жырлаған тұма жырлы Тұманбай Молдағалиевтай ақын аға­мыз да кезінде жақсы аңдатқан еді. Се­бебі, ер жерге кіндігімен байланады, ту­ған жерінің барша қадір-қасиетін тұ­ла бойына сіңіріп, көкірегіне құй­ып, соған бүкіл жан-жүрегімен із­гі­лік қайнарына бас қойғандай сусын­дап өседі. Осылайша туған жер ал­дын­да­ғы перзенттік парыз жүгі сал­мақ­та­на бермек, туған жерге деген пер­зент­тік ыстық ілтипат пен махаббат тұр­паттанып толағайлана түспек.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Басты құндылық – рухани тазалық

«Өмір сүру үшін өзгере білу керек», деді Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында. Заман талабына сай лайықты өмір сүру үшін қазіргі уақыттағы жаңғырудың да негізгі мақсаты – осы.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ киносы неге дәстүрді ұлықтай алмайды?

Бір жылдары Қазақстанның мә­дениет күндері аясында Үндістанға сапарлап бардық. Көнеден көнермей жеткен мәдениеті, өнердің қай түрінен де әлемдік өркениетке қосар қомақты үлесі бар, бай тарихты, жер жүзіндегі жәдігерлер бесігінің бірі Үндістанға табан тірегенде таңданарлық қай­шылыққа тап болғанбыз. Сенің санаңда қалып­тасқан бай мәдениет, өр­кениет, ежелгі дәстүріне сызат түс­пеген ғажайып әлемге кереғар тір­шілік – қағаз жәшіктерден үй жасап, көшеде туып, көшеде тұрып жатқан халық менмұндалап алдымыз­дан шыққан. Тілім өкше ересек, кір қожалақ бала, қол жайған қайыр­шыдан аяқ алып жүре алмайсыз.

Әйіп ЫСҚАҚОВ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Біліктілік – ауыл дамуының алғышарты

Мал шаруашылығы ата кәсібі­міз ғана емес, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете­тін маңызды салалардың бірі сана­ла­ды. Мал басының басым бөлігі, яғни 80 пайыздан астамы қосал­қы шаруашылықтарда шоғыр­ланған­дықтан, Елбасы тапсыр­масымен оларды кооперативтерге бірікті­ріп, оңтайландыру шаралары­ның қолға алына бастауы өте құптарлық.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ұрпақ тағдырымен ойнаған оңбайды

Ұлттың ұлылығы ұрпағынан көрі­неді. Бұл – әлімсақтан белгілі нәрсе. Ал сол ұрпақ тағдырына былық араласса, ар былғанады. Содан да шығар, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Ба­ланы ұлша тәрбиелесең – ұл бол­мақ­шы. Құлша тәрбиелесең – құл бол­мақ­шы», деп өсиет қалдырып кеткені. Біз осы өсиетті орындай алдық па, әлде бәрін заманға теліп, теріс басқан аяғымызды, дүниенің құлы болуға ұм­тылған ниетімізді түзеуге мұршамыз жет­пей жүр ме? Бұл санамыздағы ақау­дан, ұлтты ұлт ететін мәдени-ге­не­тикалық кодымыздың әлсіздігінен, тіп­ті мүлде кеміп кеткенінен болып отыр ма?

Пікірлер(0)

Пікір қосу