Перуашев: Азаматтық алушылар емтихан тапсырғандары жөн

Елбасы, Президент Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен жасалған консти­ту­ция­лық реформаның барысында жұ­мыс тобы мен Парламент депутаттары Қазақстан Конституциясына бір­қа­тар маңызды толықтырулар енгізді. Нә­т­ижесінде, мемлекеттік, тәуелсіздік, ұлт­аралық және дінаралық келісім, азаматтық мәртебе секілді ережелер әжептәуір күшейтілді. Мәселен, 10-бап бойынша республика азаматтығы ерекше қасиетке ие, сондықтан да терроризм және ұлттық мүдделерге ауыр зардап әкелгендер азаматтықтан айырылуы мүмкін болды.

21.04.2017 320

Еуропа тәжірибесі көрсеткендей, жағдайы мүшкіл мемлекеттерден қашып келетін адамның саны артып, миграциялық ағын апатты үрдіске айналды. Оларды қа­былдайтын елдердің бюджетіне қо­сым­ша шығын келіп, денсаулық сақтау мен әлеуметтік қамтамасыз ету салаларына жүк түсті және жұмыссыздық артып, қыл­мыстық жағдай нашарлап кетуде. Оның үстіне, өзге тілдегі, мәдениеттегі жә­не этностық құрамы жат елдерден мың­даған мигранттың ба­қылаусыз келуі қа­былдаушы елдердің ұлт­тық бірегейлікті сақтауына қауіп туғызады. Сол себепті де, бірқатар Еуропа мемлекеттері сыртқы миг­рацияны шектеу жөнінде шаралар қа­былдай бастады.

Елбасының бейбіт саясаты мен эконо­ми­ка­лық реформаларының арқасында Қазақстан да өмір сүруге қолайлы, тартымды мемлекетке ай­нал­ды. Сондықтан еліміз жақын аймақтардан қашқан босқындар үшін қызығушылық тудыруы мүмкін. Осы­ны ескеріп, елімізде миг­ра­циялық дағ­­дарысты күтпей-ақ, оны реттеу мен қа­­­зақ­­стандық бірегейлікті қорғау жөнінде ал­­­дын алу шараларын қолға алу керек деп есеп­­­тей­міз.

Ең алдымен, заңнаманы Конс­ти­туцияға сәй­кес­тендіру аясында, «Аза­маттық туралы» Заңда Қазақстан Рес­пуб­ликасының аза­маттығын сұ­рау­шыларға емтихан тап­сы­ру туралы нормалар қарастырылуы ти­іс, атап айтқанда:

– Республика Конституциясы;

– Қазақстанның мәдениеті мен тарихы;

– мемлекеттік тіл саясаты жөнінде, т.б.

Әрине, кейбір бөлек топтарды мұндай емтиханнан босатуға болады (Қазақстанда ту­ғандар, елімізде жақын туыстары барлар, оралмандар, инвесторлар, ғылым мен техникалық ірі мамандар және т.б.).

Бұл ұсыныс ешкімге ешқандай да төз­беу­шілік де­генді білдірмейді, бі­рақ із­денушілердің біз­дің ха­лық пен мем­ле­кет­ті құрметтеуіне тура келе­ті­нін көр­сетеді.

Азаматтыққа құқық алу үшін емтихан тап­сыру (Citizenship немесе Naturalization Test) Австралия, Австрия, Германия, Канада, Нидер­ланд, АҚШ, Израиль, Оң­түстік Корея сияқты көп­теген елдерде қол­данылады. Оның үстіне, мұн­дай ем­ти­­­хандарды тапсыру негізінен ақы­лы бол­ғандықтан, бюджетке ешқандай жүк түс­­пейді.Аталған тәртіпті, мүмкін, басқа да жағдайда қол­дауға болады.

Кейбір мемлекеттерде емтихандарды аза­мат­тық алғысы келгендер ғана емес, сонымен қа­тар, еңбек мигранттары неме­се ұзақ мер­зімге виза алушылар да тап­сырады. Мысалы, Голландия мен Ре­­сей­де. Оның мақсаты – тілді тү­сінбеу не­месе қалыптасқан дәстүрді біл­меу­ден туын­дайтын жергілікті халықпен жан­­жалд­арды болдырмау. Біздің ойымызша, ұсы­ны­лып отырған бастама конституциялық ре­фор­маға да сәйкес келеді.

Азат ПЕРУАШЕВ,


Мәжіліс депутаты


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

29.04.2017

Сағынтаев Сауд Арабиясының министрі Халид Әл-Фалихпен кездесті

29.04.2017

Назарбаев қырғыз президентіне көңіл айту жеделхатын жолдады

29.04.2017

Жоғарғы Сот ұжымы жалпықалалық сенбілікке қатысты

29.04.2017

Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы түрік тіліне аударылды

29.04.2017

Қызылорда облысының әкімі Қазақстан этносаясаты бойынша дәріс оқыды

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

29.04.2017

Елбасы Өзбекстан президентімен кездесті

29.04.2017

Сенаторлар сенбілікке қатысты

29.04.2017

Назарбаев табиғат апатына байланысты Қырғызстан Президентіне көңіл айтты

29.04.2017

Қазақстан және Өзбекстан Президенттері «Caspian Food» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

29.04.2017

Әуендер достыққа бастайды

29.04.2017

Қазақстан Президенті Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиёевпен кездесті

29.04.2017

ОҚО-да тасқын судың алдын алу жұмыстары қарқынды жүргізілуде

29.04.2017

​Қыранның – бас, тұмсық, танау, көз, қанат-қауырсын сындары

29.04.2017

Қытайдағы қазақ жігіті Шыңжаң марафоншыларының көшін бастады

КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жол салсаң, мол сал

Санаулы күндерден кейін әлемдік деңгейдегі айтулы шаралардың бірі – ЭКСПО-2017 Халықаралық көр­ме­сінің де жалауы желбіремек. Яғ­ни, бас қала ел айнасы болса, жол-кө­лік инфрақұрылымы оның беделін арт­тыратын бренді болып табылады. Мемлекет басшысының елорданы одан әрі өркендету мәселесінде қа­ла­ның базалық инфрақұрылымын, оның ішінде қала жолдары мен жол ай­рықтарын барынша дамытуға үнемі ба­сымдық беріп келе жатқандығы да сон­дықтан.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Дәріге байланған ғұмыр

«Қазір еліміздегі донор жетіс­пеу­шілігі өте өткір мәселе. Бүгінде ал­мас­тырылған органның 90 пайызы ті­рі донорлардан алынады. Егер бұ­лай кете берсе, енді бір 20 жылда бір бүй­ректі ұлт атану қаупі барлығын жа­сыруға болмайды. Одан шығудың жо­лы қандай?

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Көрменің көрігін спорт қыздырады

Ағымдағы жылдың 10 маусы­мында Астанада ЭКСПО-2017 ха­лық­аралық мамандандырылған көр­месі келушілерге айқара есік ашады. Күллі әлем көз тіккен көрменің өтетін мерзімі жақындаған сайын бойды толқыныс сезімінің билейтіні түсінікті жайт. Иә, «Қонақ аз отырып, көп сынайды». Әлемнің әр қиырынан ағылған меймандардың алдында жайылып жастық, иіліп төсек болу өз алдына, қолдағы барды көрсете білудің өзі өнер һәм зор міндет.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Этностар мүддесі барынша қорғалған ел

Қазақстан заманауи өмірге, ха­лықаралық қоғамдастыққа се­німді түрде кірігіп отыр. Біз елі­міз­дің имиджін көтере отырып, ин­вестициялық және экспорттық әлеуетімізді, экономикамызды қа­р­қынды дамытуға баса назар ау­дарып келеміз. Осы саясаттың ар­қасында Қазақстан әлем мой­ын­даған елге айналды.

Гүлзейнеп Сәдірқызы, «Егемен Қазақстан»

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Пікірлер(0)

Пікір қосу