Перуашев: Азаматтық алушылар емтихан тапсырғандары жөн

Елбасы, Президент Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен жасалған консти­ту­ция­лық реформаның барысында жұ­мыс тобы мен Парламент депутаттары Қазақстан Конституциясына бір­қа­тар маңызды толықтырулар енгізді. Нә­т­ижесінде, мемлекеттік, тәуелсіздік, ұлт­аралық және дінаралық келісім, азаматтық мәртебе секілді ережелер әжептәуір күшейтілді. Мәселен, 10-бап бойынша республика азаматтығы ерекше қасиетке ие, сондықтан да терроризм және ұлттық мүдделерге ауыр зардап әкелгендер азаматтықтан айырылуы мүмкін болды.
Егемен Қазақстан
21.04.2017 496

Еуропа тәжірибесі көрсеткендей, жағдайы мүшкіл мемлекеттерден қашып келетін адамның саны артып, миграциялық ағын апатты үрдіске айналды. Оларды қа­былдайтын елдердің бюджетіне қо­сым­ша шығын келіп, денсаулық сақтау мен әлеуметтік қамтамасыз ету салаларына жүк түсті және жұмыссыздық артып, қыл­мыстық жағдай нашарлап кетуде. Оның үстіне, өзге тілдегі, мәдениеттегі жә­не этностық құрамы жат елдерден мың­даған мигранттың ба­қылаусыз келуі қа­былдаушы елдердің ұлт­тық бірегейлікті сақтауына қауіп туғызады. Сол себепті де, бірқатар Еуропа мемлекеттері сыртқы миг­рацияны шектеу жөнінде шаралар қа­былдай бастады.

Елбасының бейбіт саясаты мен эконо­ми­ка­лық реформаларының арқасында Қазақстан да өмір сүруге қолайлы, тартымды мемлекетке ай­нал­ды. Сондықтан еліміз жақын аймақтардан қашқан босқындар үшін қызығушылық тудыруы мүмкін. Осы­ны ескеріп, елімізде миг­ра­циялық дағ­­дарысты күтпей-ақ, оны реттеу мен қа­­­зақ­­стандық бірегейлікті қорғау жөнінде ал­­­дын алу шараларын қолға алу керек деп есеп­­­тей­міз.

Ең алдымен, заңнаманы Конс­ти­туцияға сәй­кес­тендіру аясында, «Аза­маттық туралы» Заңда Қазақстан Рес­пуб­ликасының аза­маттығын сұ­рау­шыларға емтихан тап­сы­ру туралы нормалар қарастырылуы ти­іс, атап айтқанда:

– Республика Конституциясы;

– Қазақстанның мәдениеті мен тарихы;

– мемлекеттік тіл саясаты жөнінде, т.б.

Әрине, кейбір бөлек топтарды мұндай емтиханнан босатуға болады (Қазақстанда ту­ғандар, елімізде жақын туыстары барлар, оралмандар, инвесторлар, ғылым мен техникалық ірі мамандар және т.б.).

Бұл ұсыныс ешкімге ешқандай да төз­беу­шілік де­генді білдірмейді, бі­рақ із­денушілердің біз­дің ха­лық пен мем­ле­кет­ті құрметтеуіне тура келе­ті­нін көр­сетеді.

Азаматтыққа құқық алу үшін емтихан тап­сыру (Citizenship немесе Naturalization Test) Австралия, Австрия, Германия, Канада, Нидер­ланд, АҚШ, Израиль, Оң­түстік Корея сияқты көп­теген елдерде қол­данылады. Оның үстіне, мұн­дай ем­ти­­­хандарды тапсыру негізінен ақы­лы бол­ғандықтан, бюджетке ешқандай жүк түс­­пейді.Аталған тәртіпті, мүмкін, басқа да жағдайда қол­дауға болады.

Кейбір мемлекеттерде емтихандарды аза­мат­тық алғысы келгендер ғана емес, сонымен қа­тар, еңбек мигранттары неме­се ұзақ мер­зімге виза алушылар да тап­сырады. Мысалы, Голландия мен Ре­­сей­де. Оның мақсаты – тілді тү­сінбеу не­месе қалыптасқан дәстүрді біл­меу­ден туын­дайтын жергілікті халықпен жан­­жалд­арды болдырмау. Біздің ойымызша, ұсы­ны­лып отырған бастама конституциялық ре­фор­маға да сәйкес келеді.

Азат ПЕРУАШЕВ,


Мәжіліс депутаты


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.08.2017

Нұрсұлтан Назарбаев Ақпарат және коммуникациялар министрін қабылдады

23.08.2017

ШЫҰ Банкаралық бірлестігінің мүшелері Ерте хабардар ету жүйесімен танысты

23.08.2017

Астананың сауда нысандарында азық-түлік сапасы халықтың көзінше тексеріледі

23.08.2017

Астанада Индустриаландыру картасы аясында 3 мың адам жұмысқа орналасты

23.08.2017

Солтүстік Қазақстанда электонды жобалардың тұсаукесері өтті

23.08.2017

«Қар жауса да сөнер ме?»

23.08.2017

Ақтауда өрттен құтқарушылар спорты спартакиадасы басталды

23.08.2017

Тарбағатайдың Ақсуат ауылында 2 мың орындық стадион ашылды

23.08.2017

Тау басындағы қоңыр құлжа

23.08.2017

Студенттер сайысынан күтеріміз көп

23.08.2017

Өмірге құштар өрнектер

23.08.2017

Сойымыз бір, сөзіміз бір, өзіміз бір

23.08.2017

Тағы да Абайдың туған күні жайында

23.08.2017

Керемет мекен – кенді өлке

23.08.2017

Қазақ тілінің қадірін білейік

23.08.2017

Ұстаздар неге ұстамсыз?

23.08.2017

Ғаламның қасиетін зерделеген еңбек

23.08.2017

Халықаралық белсенділіктің белестері

23.08.2017

Медведьтің ізбасарларын баптаған қазақ

23.08.2017

The Jerusalem Post: «Қазақстан «Жаңа Жібек жолының» астанасы рөліне ұмтылады»

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ тілінің қадірін білейік

Қазақтың бастау бұлақтай тұ­нық тіліне кім тамсанбаған дейсіз. Әуез­ділігін әнге теңеген. «Француз тілі Еуро­паға қалай әсер етсе, қазақ тілі түркі мәде­ниетіне дәл солай әсер еткен», депті В.Радлов.

Жанат МОМЫНҚҰЛОВ, Сарапшы

Халықаралық белсенділіктің белестері

Еліміз тәуелсіздік алғалы бері ай­мақ­тағы көршілес мемлекеттермен салыстырғанда халықаралық сах­надағы белсенділігімен айрықша көз­­ге түсті. Қазақстан халықаралық ын­­ты­мақтастық саласында бұрын­ғы ке­ңестік елдер арасында ең бел­сенді, жа­ңашыл мемлекет ретінде та­нылды. Әлбетте, бастапқыда еш­кім дәл осындай белсенділікті Қа­зақ­­станнан күтпегені анық.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Журналистика – мәртебелі мамандық

Кейінгі кездері журналистика тө­ңі­регінде жүйкеге тиерлік жүйесіз сөз кө­бейіп кетті. Аяқ астынан Аме­рика ашуға әуес әлдекімдер әртүрлі «сәуегейлік» әңгімелер айтумен әлек.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Орынсыз сән-салтанатқа орын жоқ

«Үміт еткен көзінің нұры» деп са­найтын қарашығынан, әсіресе жал­ғыз ұлынан қазақ ештеңесін аямай­ды. Барын салып, бәрін шашып еш­к­імге ұқсамайтындай той жасауға ты­рысады.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Адырна неге адыра қалды?

Қазақ халқының көне музыкалық аспаптары туралы айтатын болсақ, ол ешбір халықтың құндылығына ұқсамайтын, өз алдына бөлек шал­қыған жеке бір шалқар айдын-ау. Тауқымет шеккен тағдырлар секілді тарих толқынында бұлардың бірі мүлде жоғалса, енді біразы әлі де қайта өңдеп, жетілдіре түсуді, терең зерттеу мен талдауды қажет ететінін уақыт-төреші дәлелдеп бағуда.  

Пікірлер(0)

Пікір қосу