Қандастарға құшағымыз ашық

Маусым айында Астана қаласында өткен Дүниежүзі қазақтарының V құрылтайының бірнеше ерекшеліктері бар. Біріншіден, оның «Рухани жаңғыру және шетелдегі қазақтар» деген айдар­мен өтуі. Екіншіден, құрылтай қонақ­т­арының 80 пайызға жуы­ғы бұрын қатыспаған жаңа адам­дар болса, осылардың 60 пайыз­дан астамы 35-ке дейінгі жас­тар. Құрылтайға әлемнің 39 елінен делегат, оған қоса Қазақстанның барлық облыстарынан зиялы қауым өкілдері келді.
Егемен Қазақстан
25.07.2017 305

Сондықтан да жиын бары­сында қазақ жастарының фо­ру­мы өтті. Форумға шетелдік бауыр­ларымыз және өзіміздің «Жас Отан», «Жасыл ел» сияқты жас­тар ұйымдары, «Болашақ» бағ­дар­ламасы арқылы шетелде оқып жүрген студенттер қатысты. Үшінші ерекшелік – туғанына 100 жыл толып отыр­ған дінтанушы-ғалым Хали­фа Алтайдың мерей­тойына орай «Халифа Алтай және қайта оралған тарих» атты халық­аралық ғылыми-практи­калық конференцияның өткізілуі. Құрылтайдың төртінші ерек­шелігі – оның баламалы энер­гия бойынша жер жүзінің инно­ва­циялық жетістіктерін паш ететін ЭКСПО-2017 көрмесі ая­сын­да өтуі. Өйткені бұл көр­ме Қа­зақ­станның мерейін асы­рып, күл­лі әлемнің назарын өзіне ауда­рып отырған үлкен шара болып табылады. Тәуел­сіздіктің 25 жы­лында дүние­жүзілік қоғам­дас­тық алдында зор беделге қол жеткізген Қазақ­станның әрбір қада­мы сыртта жүрген ағайынды қуан­тады, мақтаныш сезіміне бөлейді. Бұл оқиғалардың сәйкес келуі қай жағынан қарасаңыз да барлық тараптан үйлесімін тапқан берекелі де баянды істің көрінісі екені анық.

Алқалы жиында сөз алған Мемлекет басшысы ең ал­ғашқы құрылтай өткен 1992 жылдан бері елімізде қол жет­кізілген жетіс­тіктер тура­лы ­баян­­дады. «Еліміздің бола­шақ­қа бастар бағыты мен мақ­са­ты да айқын. Алдымызда тұр­­ған «Қазақстан-2050» Стратегия­сының негізгі мақсаты – өркен­деген, дамыған ең озық елдердің қатарына қосылу», деді Елбасы.

Президент «Болашаққа бағ­дар: рухани жаңғыру» мақа­ласында айтылған мәселелер осы белгіленген жұмыстардың өзегі болатынын жеткізді. Бұл қоғамдық сананы түбе­гей­лі өзгертіп, жаңа ұрпақ қалып­тастыруға бағытталған алты жо­ба­ны қамтиды. Солардың бірі – қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру. Латын әліпбиіне көшу – ана тіліміздің жаһандық ғы­лым мен білімге кірігуін, әлем қа­зақ­тарының рухани тұтастығын қам­тамасыз ететін бірегей қадам болып табылады.

«Туған жер» бағдарламасы әрбір азаматтың туған еліне, же­рі­не қамқор болуын көздейді. Әр азамат өзінің тарихи Отаны­на жақ­сылық істесе, ол бүкіл халық­тың берекесіне айна­лады» дей келіп, Елбасы қандас­тарымызды осы жобаға белсене қатысуға шақырды.

Өткен ХХ ғасыр қазақ хал­қы үшін қияметке толы өте ауыр жылдар болғаны аян. Ста­лин­дік режім қазақ үшін сөз айта ала­тын бас көтерер қайрат­кер­лердің барлығын жойып жібер­ді. Қиын кезеңде қаншама қазақ бас сауғалап жан-жаққа шашы­рап кетті. Қазіргі таңда мил­лиондаған қандасымыз шетел­де тұрып жатыр. Үштен бір бөлігі әлемнің 40-тан астам елі­не тарыдай шашырап кет­кен жер бетінде бірде-бір халық жоқ шығар. Тәуелсіздік жыл­дарын­да 1 миллионнан астам қандасымыз елге көшіріліп алынды. Бұл Елбасының тарихи ұлы іс­терінің қатарына жатады. 1991 жылы еліміздегі қазақтың үлесі 40 пайыздай болса, қазір бұл көр­сеткіш 70 пайыздан асады. Құ­рылтайдағы сөзінде Прези­дент елге бағытталған ұлы көш тоқ­та­майтынын, жалғаса беретінін қадап айтты.

Мемлекет басшысы шет­тегі және елге көшіп кел­ген ағайын­дарды қолдау үшін «Отан­дастар» атты қор құруды және оған елдегі қалталы азаматтарды тартуды тапсырды.

Құрылтайда Елбасы айтқан тағы бір маңызды мәселе – шет­елдегі қазақ жастарының Қазақстанда білім алуларына бар жағдайды жасау. Қазір олар грант арқылы еліміздің жоғары оқу орындарында оқи алады. Қан­дастарымыздың жоғары білім алуын қолжетімді ету үшін олар­ға бөлінетін квотаны екі есеге кө­бейтуді Үкіметке тапсырды. Демек, ендігі жерде Қазақстан тара­пынан шетелдегі жастарға бөлі­нетін жоғары білім гранты 4 пайыз деңгейінде болады.

Аталған мәселе М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мем­лекеттік университетінің Шет­ел студенттерімен жұмыс жүр­­гізу және жоғары оқу орны­на дейінгі дайындық факуль­тетін­де айрықша ризашылық сезі­мін тудырды. Бүгінгі таңда факуль­тетте 12 елден кел­ген 700-ден астам студент және дайын­­дық бөлімінде жүзге тарта тың­даушы оқып жатыр. Олар­дың басым бөлігі – өз қан­дас­тары­мыз. Сонымен қатар Елба­сының шетелдегі қазақ балалары үшін арнайы стипен­диялық бағдарлама енгізу туралы Үкі­метке берген тапсырмасы да қуанышқа бө­леу­де.

Шет елдегі қандастарымыз ықшам орналасқан өңірлерде олардың ана тілінде білім алу мүмкіндіктерін қарастыру мәсе­лесі де Елбасы сөзінде айтылды. Мемлекет басшысы Үкіметке осы мәселеге қатысты да тапсырма жүктеді. Көршілес Өзбекстан Республикасында 1 миллион 400 мың қандасы­мыз тұрып жатыр. Қазақ диаспорасының қалың шоғыр­ланған өңірі – Ташкент обылысы. Міне, осы жағдайды ескере оты­рып, Ташкент қала­сында ОҚМУ-дың өкілдігін ашу мәселесі де қолға алынып отыр. 

Бүгінде егемен ел, тәуелсіз мемлекет болып ту тігіп отырған Қа­зақстан Республикасы – қа­зақ атты халықтың төрткүл дү­ниедегі бірден-бір Отаны, арқа сүйер сүйеніші. Жақында өткен құ­рылтай осыны тағы да дәлелдей түсті деп ойлаймыз. 

Сейдехан ӘЛІБЕК, 
М.Әуезов атындағы ОҚМУ-дың Шет ел студенттерімен жұмыс жүргізу және жоғары оқу орнына дейінгі дайындық факультетінің деканы, тарих ғылымдарының докторы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2018

Алматыда қарт адамдарды қолдауға бағытталған карта қабылданбақ

21.02.2018

Бауыржан Байбек: Жаңа автобус алған тасымалдаушыларға 15 млрд теңге көлемінде демеу қаржы бөлінеді

21.02.2018

Жерге қатысты заң мақұлданып Сенатқа жолданды

21.02.2018

Нұрлан Ермекбаев: Мемлекет дін мен сенімге қарсы емес

21.02.2018

Дмитрий Голобурда ҚР ҚАӨМ Ақпараттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы болып тағайындалды

21.02.2018

Қоғамдық келісімді нығайту мәселелері талқыланды

21.02.2018

Астанада балалар өнер мектебі түлектерінің шығармашылық көрмесі өтті

21.02.2018

Б. Сағынтаев азаматтық авиацияны дамыту мәселелері жөнінде кеңес өткізді

21.02.2018

Министрлік «Егеменде» жарияланған мақалаға жауап берді

21.02.2018

Ақтөбеде мүмкіндігі шектеулі және аутизммен ауыратын балаларды оңалту орталықтары ашылады

21.02.2018

«Спортинг» – «Астана». Жауапты ойынның жауапкершілігі

21.02.2018

Өскеменде «Жас кәсіпкер» атты бизнес-жобалар байқауы өтті

21.02.2018

«Жолдарда жемқорлықты төмендетудің 10 қадамы» акциясы ұйымдастырылды

21.02.2018

Юлия Галышева: Жүлдегер екенімді елге келгенде шынайы сезіндім

21.02.2018

Нұрсұлтан Назарбаевтың төрағалығымен Қауіпсіздік кеңесінің отырысы өтті

21.02.2018

Қазақстанның латын графикасына көшуі әлемдік БАҚ назарында

21.02.2018

Астаналық жас өнерпаздар латын әліпбиін қолдап флешмоб өткізді

21.02.2018

Атырау облысындағы Сарайшық музейінде заманауи сапар орталығы салынады

21.02.2018

2019 жылы Атырау облысының 99,7 пайызы табиғи газбен қамтылады

21.02.2018

Элизабет Тұрсынбаева Олимпиаданың келесі кезеңіне жолдама алды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Халық тәжірибесі – құндылық

Елшіл қайраткер Смағұл Сәдуақасұлы «Сәрсенбек» атты романында (1922) бас қаһармандарының аузынан «Қазақ неше жылда нағыз Жапониядай болады», «Қазақ Жапония секілді болу үшін өзінің елдігі өзінде болу керек», «Мыңдаған, миллиондаған қазақтар жұмысшы болып істесе, өз жерінің байлығының рахатын көрген емей немене?! Бұл дегенің адам айтқысыз жаңару болар еді» дейтін пікірлер айтқызады. Ел келешегінің мүбәрак жолын меңзеген нұсқа сөз деп қабылдаған дұрыс.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жүздік құрылымда рулық үлес жоқ

Жақында танымал антрополог-академик Оразақ Смағұловтың «Қазақ халқының шығу тегі» атты еңбегі жарыққа шықты. Туындыда қазақ халқы осыдан қырық ғасыр бұрын Еуразия даласында дара этнос ретінде қалыптасқаны физикалық антропология арқылы дәлелденіпті. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Тобасыз тойымсыздарға тоқтам бар ма?

Қазаққа адал қызмет етуді парыз да қарыз санаған ұлт көсемі Әли­хан Бөкейханов: «Алаштың баласы, бұл жолы болмаса, жақын арада өз тізгі­ні өзінде бөлек мемлекет болар» деп­ті. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әлеуметтік әділеттілік жолы

Енді ғана тағайындалған Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау ми­нистрі Мәдина Әбілқасымова Үкімет отырысындағы өзінің алғашқы баян­дамасында « МӘМС жүйесін енгізуді бастау үшін үстіміздегі жылы толық­қанды дайындық жұмыстары қам­тамасыз етілетін болады» деп атап көр­сетті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу