Қандастарға құшағымыз ашық

Маусым айында Астана қаласында өткен Дүниежүзі қазақтарының V құрылтайының бірнеше ерекшеліктері бар. Біріншіден, оның «Рухани жаңғыру және шетелдегі қазақтар» деген айдар­мен өтуі. Екіншіден, құрылтай қонақ­т­арының 80 пайызға жуы­ғы бұрын қатыспаған жаңа адам­дар болса, осылардың 60 пайыз­дан астамы 35-ке дейінгі жас­тар. Құрылтайға әлемнің 39 елінен делегат, оған қоса Қазақстанның барлық облыстарынан зиялы қауым өкілдері келді.
Егемен Қазақстан
25.07.2017 408
2

Сондықтан да жиын бары­сында қазақ жастарының фо­ру­мы өтті. Форумға шетелдік бауыр­ларымыз және өзіміздің «Жас Отан», «Жасыл ел» сияқты жас­тар ұйымдары, «Болашақ» бағ­дар­ламасы арқылы шетелде оқып жүрген студенттер қатысты. Үшінші ерекшелік – туғанына 100 жыл толып отыр­ған дінтанушы-ғалым Хали­фа Алтайдың мерей­тойына орай «Халифа Алтай және қайта оралған тарих» атты халық­аралық ғылыми-практи­калық конференцияның өткізілуі. Құрылтайдың төртінші ерек­шелігі – оның баламалы энер­гия бойынша жер жүзінің инно­ва­циялық жетістіктерін паш ететін ЭКСПО-2017 көрмесі ая­сын­да өтуі. Өйткені бұл көр­ме Қа­зақ­станның мерейін асы­рып, күл­лі әлемнің назарын өзіне ауда­рып отырған үлкен шара болып табылады. Тәуел­сіздіктің 25 жы­лында дүние­жүзілік қоғам­дас­тық алдында зор беделге қол жеткізген Қазақ­станның әрбір қада­мы сыртта жүрген ағайынды қуан­тады, мақтаныш сезіміне бөлейді. Бұл оқиғалардың сәйкес келуі қай жағынан қарасаңыз да барлық тараптан үйлесімін тапқан берекелі де баянды істің көрінісі екені анық.

Алқалы жиында сөз алған Мемлекет басшысы ең ал­ғашқы құрылтай өткен 1992 жылдан бері елімізде қол жет­кізілген жетіс­тіктер тура­лы ­баян­­дады. «Еліміздің бола­шақ­қа бастар бағыты мен мақ­са­ты да айқын. Алдымызда тұр­­ған «Қазақстан-2050» Стратегия­сының негізгі мақсаты – өркен­деген, дамыған ең озық елдердің қатарына қосылу», деді Елбасы.

Президент «Болашаққа бағ­дар: рухани жаңғыру» мақа­ласында айтылған мәселелер осы белгіленген жұмыстардың өзегі болатынын жеткізді. Бұл қоғамдық сананы түбе­гей­лі өзгертіп, жаңа ұрпақ қалып­тастыруға бағытталған алты жо­ба­ны қамтиды. Солардың бірі – қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру. Латын әліпбиіне көшу – ана тіліміздің жаһандық ғы­лым мен білімге кірігуін, әлем қа­зақ­тарының рухани тұтастығын қам­тамасыз ететін бірегей қадам болып табылады.

«Туған жер» бағдарламасы әрбір азаматтың туған еліне, же­рі­не қамқор болуын көздейді. Әр азамат өзінің тарихи Отаны­на жақ­сылық істесе, ол бүкіл халық­тың берекесіне айна­лады» дей келіп, Елбасы қандас­тарымызды осы жобаға белсене қатысуға шақырды.

Өткен ХХ ғасыр қазақ хал­қы үшін қияметке толы өте ауыр жылдар болғаны аян. Ста­лин­дік режім қазақ үшін сөз айта ала­тын бас көтерер қайрат­кер­лердің барлығын жойып жібер­ді. Қиын кезеңде қаншама қазақ бас сауғалап жан-жаққа шашы­рап кетті. Қазіргі таңда мил­лиондаған қандасымыз шетел­де тұрып жатыр. Үштен бір бөлігі әлемнің 40-тан астам елі­не тарыдай шашырап кет­кен жер бетінде бірде-бір халық жоқ шығар. Тәуелсіздік жыл­дарын­да 1 миллионнан астам қандасымыз елге көшіріліп алынды. Бұл Елбасының тарихи ұлы іс­терінің қатарына жатады. 1991 жылы еліміздегі қазақтың үлесі 40 пайыздай болса, қазір бұл көр­сеткіш 70 пайыздан асады. Құ­рылтайдағы сөзінде Прези­дент елге бағытталған ұлы көш тоқ­та­майтынын, жалғаса беретінін қадап айтты.

Мемлекет басшысы шет­тегі және елге көшіп кел­ген ағайын­дарды қолдау үшін «Отан­дастар» атты қор құруды және оған елдегі қалталы азаматтарды тартуды тапсырды.

Құрылтайда Елбасы айтқан тағы бір маңызды мәселе – шет­елдегі қазақ жастарының Қазақстанда білім алуларына бар жағдайды жасау. Қазір олар грант арқылы еліміздің жоғары оқу орындарында оқи алады. Қан­дастарымыздың жоғары білім алуын қолжетімді ету үшін олар­ға бөлінетін квотаны екі есеге кө­бейтуді Үкіметке тапсырды. Демек, ендігі жерде Қазақстан тара­пынан шетелдегі жастарға бөлі­нетін жоғары білім гранты 4 пайыз деңгейінде болады.

Аталған мәселе М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мем­лекеттік университетінің Шет­ел студенттерімен жұмыс жүр­­гізу және жоғары оқу орны­на дейінгі дайындық факуль­тетін­де айрықша ризашылық сезі­мін тудырды. Бүгінгі таңда факуль­тетте 12 елден кел­ген 700-ден астам студент және дайын­­дық бөлімінде жүзге тарта тың­даушы оқып жатыр. Олар­дың басым бөлігі – өз қан­дас­тары­мыз. Сонымен қатар Елба­сының шетелдегі қазақ балалары үшін арнайы стипен­диялық бағдарлама енгізу туралы Үкі­метке берген тапсырмасы да қуанышқа бө­леу­де.

Шет елдегі қандастарымыз ықшам орналасқан өңірлерде олардың ана тілінде білім алу мүмкіндіктерін қарастыру мәсе­лесі де Елбасы сөзінде айтылды. Мемлекет басшысы Үкіметке осы мәселеге қатысты да тапсырма жүктеді. Көршілес Өзбекстан Республикасында 1 миллион 400 мың қандасы­мыз тұрып жатыр. Қазақ диаспорасының қалың шоғыр­ланған өңірі – Ташкент обылысы. Міне, осы жағдайды ескере оты­рып, Ташкент қала­сында ОҚМУ-дың өкілдігін ашу мәселесі де қолға алынып отыр. 

Бүгінде егемен ел, тәуелсіз мемлекет болып ту тігіп отырған Қа­зақстан Республикасы – қа­зақ атты халықтың төрткүл дү­ниедегі бірден-бір Отаны, арқа сүйер сүйеніші. Жақында өткен құ­рылтай осыны тағы да дәлелдей түсті деп ойлаймыз. 

Сейдехан ӘЛІБЕК, 
М.Әуезов атындағы ОҚМУ-дың Шет ел студенттерімен жұмыс жүргізу және жоғары оқу орнына дейінгі дайындық факультетінің деканы, тарих ғылымдарының докторы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Әлеуметтік желінің жастар психологиясына әсері (видео)

23.10.2018

Өскемендегі көрмеде құнды фотосуреттер ұсынылды

23.10.2018

Жапония мен Еуропалық Одақ арасындағы экономикалық диалог

23.10.2018

Қызылорда ауруханасы тегін қызметке ақы алып келген

23.10.2018

Астанада жолаушылар автобусы оқушыны қағып кетті

23.10.2018

«Егеменді» отыз жыл оқыған оқырман

23.10.2018

Рудныйда Орал Мұхамеджановқа ескерткіш тақта ілінді

23.10.2018

Атырауда халықаралық күй фестивалі өтіп жатыр

23.10.2018

Қостанайда «Татуласу: сотқа дейін, сотта» атты конференция өтті

23.10.2018

Қайрат Қожамжаров Қазақстан дзюдо федерациясының президенті болып сайланды

23.10.2018

Бақытжан Сағынтаев облыстардың әкімдеріне жеке инвестицияларды тарту жұмысын күшейтуді тапсырды

23.10.2018

Асқар Мамин Ереванда өткен «Еуразия апталығы» халықаралық форумына қатысты

23.10.2018

Лондонда Елбасының ағылшын тіліндегі "Тәуелсіздік дәуірі" кітабының тұсауы кесілді

23.10.2018

Алматыда деректі фильмдер фестивалі өтті

23.10.2018

Үкіметте көлік пен логистиканы цифрландыру мәселесі қаралды

23.10.2018

«Алтай» әлем чемпионатына қатысады

23.10.2018

Петропавлда қонақ үй және мейрамхана кешені тұрғызылды

23.10.2018

Роналду "Олд Траффордқа" оралды

23.10.2018

«Барыс» Минскінің «Динамосын» ұтты

23.10.2018

«Брексит» келісімі 95%-ке дайын

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу