Қандастарға құшағымыз ашық

Маусым айында Астана қаласында өткен Дүниежүзі қазақтарының V құрылтайының бірнеше ерекшеліктері бар. Біріншіден, оның «Рухани жаңғыру және шетелдегі қазақтар» деген айдар­мен өтуі. Екіншіден, құрылтай қонақ­т­арының 80 пайызға жуы­ғы бұрын қатыспаған жаңа адам­дар болса, осылардың 60 пайыз­дан астамы 35-ке дейінгі жас­тар. Құрылтайға әлемнің 39 елінен делегат, оған қоса Қазақстанның барлық облыстарынан зиялы қауым өкілдері келді.
Егемен Қазақстан
25.07.2017 495
2

Сондықтан да жиын бары­сында қазақ жастарының фо­ру­мы өтті. Форумға шетелдік бауыр­ларымыз және өзіміздің «Жас Отан», «Жасыл ел» сияқты жас­тар ұйымдары, «Болашақ» бағ­дар­ламасы арқылы шетелде оқып жүрген студенттер қатысты. Үшінші ерекшелік – туғанына 100 жыл толып отыр­ған дінтанушы-ғалым Хали­фа Алтайдың мерей­тойына орай «Халифа Алтай және қайта оралған тарих» атты халық­аралық ғылыми-практи­калық конференцияның өткізілуі. Құрылтайдың төртінші ерек­шелігі – оның баламалы энер­гия бойынша жер жүзінің инно­ва­циялық жетістіктерін паш ететін ЭКСПО-2017 көрмесі ая­сын­да өтуі. Өйткені бұл көр­ме Қа­зақ­станның мерейін асы­рып, күл­лі әлемнің назарын өзіне ауда­рып отырған үлкен шара болып табылады. Тәуел­сіздіктің 25 жы­лында дүние­жүзілік қоғам­дас­тық алдында зор беделге қол жеткізген Қазақ­станның әрбір қада­мы сыртта жүрген ағайынды қуан­тады, мақтаныш сезіміне бөлейді. Бұл оқиғалардың сәйкес келуі қай жағынан қарасаңыз да барлық тараптан үйлесімін тапқан берекелі де баянды істің көрінісі екені анық.

Алқалы жиында сөз алған Мемлекет басшысы ең ал­ғашқы құрылтай өткен 1992 жылдан бері елімізде қол жет­кізілген жетіс­тіктер тура­лы ­баян­­дады. «Еліміздің бола­шақ­қа бастар бағыты мен мақ­са­ты да айқын. Алдымызда тұр­­ған «Қазақстан-2050» Стратегия­сының негізгі мақсаты – өркен­деген, дамыған ең озық елдердің қатарына қосылу», деді Елбасы.

Президент «Болашаққа бағ­дар: рухани жаңғыру» мақа­ласында айтылған мәселелер осы белгіленген жұмыстардың өзегі болатынын жеткізді. Бұл қоғамдық сананы түбе­гей­лі өзгертіп, жаңа ұрпақ қалып­тастыруға бағытталған алты жо­ба­ны қамтиды. Солардың бірі – қазақ тілін латын әліпбиіне көшіру. Латын әліпбиіне көшу – ана тіліміздің жаһандық ғы­лым мен білімге кірігуін, әлем қа­зақ­тарының рухани тұтастығын қам­тамасыз ететін бірегей қадам болып табылады.

«Туған жер» бағдарламасы әрбір азаматтың туған еліне, же­рі­не қамқор болуын көздейді. Әр азамат өзінің тарихи Отаны­на жақ­сылық істесе, ол бүкіл халық­тың берекесіне айна­лады» дей келіп, Елбасы қандас­тарымызды осы жобаға белсене қатысуға шақырды.

Өткен ХХ ғасыр қазақ хал­қы үшін қияметке толы өте ауыр жылдар болғаны аян. Ста­лин­дік режім қазақ үшін сөз айта ала­тын бас көтерер қайрат­кер­лердің барлығын жойып жібер­ді. Қиын кезеңде қаншама қазақ бас сауғалап жан-жаққа шашы­рап кетті. Қазіргі таңда мил­лиондаған қандасымыз шетел­де тұрып жатыр. Үштен бір бөлігі әлемнің 40-тан астам елі­не тарыдай шашырап кет­кен жер бетінде бірде-бір халық жоқ шығар. Тәуелсіздік жыл­дарын­да 1 миллионнан астам қандасымыз елге көшіріліп алынды. Бұл Елбасының тарихи ұлы іс­терінің қатарына жатады. 1991 жылы еліміздегі қазақтың үлесі 40 пайыздай болса, қазір бұл көр­сеткіш 70 пайыздан асады. Құ­рылтайдағы сөзінде Прези­дент елге бағытталған ұлы көш тоқ­та­майтынын, жалғаса беретінін қадап айтты.

Мемлекет басшысы шет­тегі және елге көшіп кел­ген ағайын­дарды қолдау үшін «Отан­дастар» атты қор құруды және оған елдегі қалталы азаматтарды тартуды тапсырды.

Құрылтайда Елбасы айтқан тағы бір маңызды мәселе – шет­елдегі қазақ жастарының Қазақстанда білім алуларына бар жағдайды жасау. Қазір олар грант арқылы еліміздің жоғары оқу орындарында оқи алады. Қан­дастарымыздың жоғары білім алуын қолжетімді ету үшін олар­ға бөлінетін квотаны екі есеге кө­бейтуді Үкіметке тапсырды. Демек, ендігі жерде Қазақстан тара­пынан шетелдегі жастарға бөлі­нетін жоғары білім гранты 4 пайыз деңгейінде болады.

Аталған мәселе М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мем­лекеттік университетінің Шет­ел студенттерімен жұмыс жүр­­гізу және жоғары оқу орны­на дейінгі дайындық факуль­тетін­де айрықша ризашылық сезі­мін тудырды. Бүгінгі таңда факуль­тетте 12 елден кел­ген 700-ден астам студент және дайын­­дық бөлімінде жүзге тарта тың­даушы оқып жатыр. Олар­дың басым бөлігі – өз қан­дас­тары­мыз. Сонымен қатар Елба­сының шетелдегі қазақ балалары үшін арнайы стипен­диялық бағдарлама енгізу туралы Үкі­метке берген тапсырмасы да қуанышқа бө­леу­де.

Шет елдегі қандастарымыз ықшам орналасқан өңірлерде олардың ана тілінде білім алу мүмкіндіктерін қарастыру мәсе­лесі де Елбасы сөзінде айтылды. Мемлекет басшысы Үкіметке осы мәселеге қатысты да тапсырма жүктеді. Көршілес Өзбекстан Республикасында 1 миллион 400 мың қандасы­мыз тұрып жатыр. Қазақ диаспорасының қалың шоғыр­ланған өңірі – Ташкент обылысы. Міне, осы жағдайды ескере оты­рып, Ташкент қала­сында ОҚМУ-дың өкілдігін ашу мәселесі де қолға алынып отыр. 

Бүгінде егемен ел, тәуелсіз мемлекет болып ту тігіп отырған Қа­зақстан Республикасы – қа­зақ атты халықтың төрткүл дү­ниедегі бірден-бір Отаны, арқа сүйер сүйеніші. Жақында өткен құ­рылтай осыны тағы да дәлелдей түсті деп ойлаймыз. 

Сейдехан ӘЛІБЕК, 
М.Әуезов атындағы ОҚМУ-дың Шет ел студенттерімен жұмыс жүргізу және жоғары оқу орнына дейінгі дайындық факультетінің деканы, тарих ғылымдарының докторы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.02.2019

Гагарин кубогындағы қарсыластар анықталды

23.02.2019

«Алматы марафонының» жүгіру маусымы ашылды

23.02.2019

Түркістанда «Балдәурен-2019» байқауы өтті

23.02.2019

Түркістан: Түлкібас ауданында 6 әлеуметтік дүкен жұмыс істейді

23.02.2019

Атырауда көпбалалы үйлерге улы газды анықтайтын детекторлар тегін орнатылып жатыр

23.02.2019

Бейбіт Атамқұлов Еуропалық Одақтың Орталық Азия бойынша арнайы өкілімен кездесті

23.02.2019

Бектас Бекназаров Молдовадағы сайлауды бақылауға қатысты

23.02.2019

Елшілер институты Қазақстанға отандық жұлдыздардың жанкүйерлерін тартуға жол ашады

23.02.2019

Бүгін еліміздің басым бөлігінде тұман түсіп, көктайғақ болады

23.02.2019

Бадминтоннан әлем кубогі: қазақстандықтар жұптық сында келесі кезеңге өтті

23.02.2019

Юлия Галышева Жапониядағы әлем кубогі кезеңінде қола жүлдегер атанды

23.02.2019

Елордада ашық құдықтар мәселесі қалай шешілуде?

23.02.2019

Астанада әскерге шақырылушыларды медициналық куәландыру мәселелері талқыланды

23.02.2019

Қоғамдық қабылдауда ақтөбеліктердің мыңнан астам мәселесі шешілді

23.02.2019

ТМД құрылысшылары баға белгілеу саласында тәжірибе алмасты

23.02.2019

Жас теміржолшылар республикалық «Jas qanattar»  форумына қатысты

23.02.2019

Қостанай облысында өткен жылы өңдеу өнеркәсібінің өсімі 5,8 процентке артты

23.02.2019

Мақсат - әр тұрғынға отыз шаршы метр баспана беру

23.02.2019

Қызылорда облысы Полиция департаментінің жеке құрамы үшін гарнизондық жиын өтті

23.02.2019

Лондонда қазақстандық боксшы қарсыласын нокаутқа түсірді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу