Қайсар қазақ

Тауқыметін жеңген осы ғаламат тағдыр иесі туралы бала кезімізден ара-тұра естіп келсек те, күндердің-күнінде келер ұрпақ алдынан Қасымтай Ізтілеуовтің сирек суреті жарқ етіп шыға келеді деп кім болжаған?
Егемен Қазақстан
29.03.2017 1547

Соңғы уақытта көзіқарақты оқырман қызылордалық фототілші Болат Омарәлиевпен шығармашылық тандем құрғанымызды байқаған да болар. Ендеше, бұл суретті автор қанша жыл сақтағанын білесіз бе?

– Суреттегі адам – Қасымтай Ізтілеуов деген кісі. Бұл суретті 35 жыл бойы сақтадым. Сол кезде мұндай сурет берілмеуші еді. Бұрын мерзімді басылымдарда тек «портретный» суреттер болмаса, мұндай фотолар жарияланбайтын. Осы сәтті 1982 жылы, ақын Тұрмағанбет Ізтілеуовтің 100 жылдығында түсіріп алған едім. Қасымтай ағамыз Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы Ақжар ауылының тумасы. Ұлы Отан соғысының ардагері. Соғыстан кейін трактор айдап жүріп, абайсызда өз тракторы екі аяғын кесіп түсірген. Бұл кісі сонда да мойымай,  аяғы жазылғасын қайтадан тракторына отырып, еңбек жолын әрі қарай жалғастырды. Осы ерлігі үшін оған Кеңес өкіметі Соцалистік Еңбек Ері деген  атақ берген, – дейді фотоөнер қайраткері.

Шындығында, Ұлы Отан соғысы басталғанда Қасымтай Ізтілеуов 33 жаста екен. Бойы 2 метрге жетер-жетпестей ұзын бойлы қазақ соғыстан ешқандай жарақат алмай, елге аман-есен оралған.  

Ол кісі 1951 жылы қыста трактор айдап жүріп, екі аяғынан айырылып, мүгедек болып қалды. Қасымтай ағамыз еңбекке құштарлықтың және қажырлы жаттығудың нәтижесінде механизатор мамандығына қайта оралады. Әдепкі кезде трактор бригадирі болып жұмыс істейді. Кейіннен трактор руліне қайта отырады. 1956 жылы социалистік жарыстың жеңімпазы болып, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Осыдан кейін КСРО Жоғары Кеңесі Президиумының Жарлығымен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.

Бірде елге іссапармен Мәскеуден келген «Правда» газетінің тілшісі ойда-жоқта екі тізесімен тракторды қаңбақша үйіріп жүрген Қасымтай ағамызды көріп қалады. Содан көп ұзамай одақтық басылымның бірінші бетіне Қасымтай Ізтілеуов жөнінде тілдей мақала шығады. Сол-ақ екен, қайсар қазақтың атақ-даңқы дүркіреп, қалың елге жайылып жүре берді. Ақыр аяғында 1957 жылы 11 қаңтарда ол кісіге Еңбек Ері атағы берілгенде, бірінші болып ақын Асқар Тоқмағанбетов «Асыл азамат» деген сүйінші мақала жариялайды.

Ханым атты жеңгемізге үйленіп, Есенбай, Қуантай атты ұлдары дүниеге келеді. 1989 жылы дүниеден өткен Қасымтай Ізтілеуовтің өмірі өзгелерге осылайша үлгі болып қала бермек.

Айнаш Есали, "Егемен Қазақстан", Алматы

Суретті түсірген Болат Омарәлиев


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.05.2018

Қ.Тоқаев: Атырау облысы – ел экономикасының флагманы

23.05.2018

Жаңаөзенде судағы қауіпсіздік ережелері түсіндірілді

23.05.2018

Маңғыстауда өрт қауіпсіздігі бойынша 77 бекет орнатылды

23.05.2018

Маңғыстаулық полицейлер мұқтаж отбасыларға көмек берді

23.05.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Федерациясының Қорғаныс министрі С.Шойгумен кездесті

23.05.2018

Менингиттен қалай қорғану керек?

23.05.2018

«Баян сұлу» жобасының жеңімпазы анықталды

23.05.2018

Қазақ әдебиеті әлем тілдерінде сөйлейді

23.05.2018

Л.Гирш көпшілікке «Стихи о войне и мире» өлеңдер жинағын таныстырды

23.05.2018

Қазақстан Президенті қорғаныс ведомстволарының министрлерімен кездесті

23.05.2018

Қызылордада жасырын казино ашқан азамат ұсталды

23.05.2018

Сотқа жүгінбей татуласуға болады

23.05.2018

«Петропавл–Қорған» бағытындағы тас жолға 27 миллиард теңге бөлінбек

23.05.2018

Маңғыстауда сот жүйесін жетілдірудің 7 бағыты талқыланды

23.05.2018

Петропавлда омарташы мамандар оқытыла бастады

23.05.2018

Қазақстандықтар жеке мәліметтеріне қолжетімділікке тыйым сала алады

23.05.2018

«Азаматтарға арналған үкімет» 8 млн адамның цифрлық сауаттылығын арттырмақ

23.05.2018

«Арсеналға» жаңа бапкер келді

23.05.2018

Елбасы V халықаралық «KADEX-2018» көрмесінің ашылу рәсіміне қатысты

23.05.2018

Алматыда «Жас өркен» жастар орталығы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қызғаныш деген қызыл ит

Заты адам баласымен бірге жасасып келе жатқан, көнермес те көгер­мес сезімдердің бірі – қызғаныш. Адам­ның көзіне шел қапта­та­тын қара қыз­ға­ныштардан кекшілдік пен күн­шілдік, бақас­тық пен бақталастық қоз­дап, неше түрлі қылмыстар жасалып жата­ты­ны да ешкімге құпия емес. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматының алмасы. Шырын қайда?..

Алматы жұрты күнде жауған жауын­мен, түнде ұрған суықпен жағаласып жүріп Алатаудың бөктеріндегі биылғы алма бақ гүл шашқан көркем шақтан көз жазып қалған сыңайлы. Содан ба екен, біреу «Биыл алма гүлдеді ме?» десе, біреу «Биыл өзі алма бола ма?» дейді қамығып. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Рух көтерудің жолы

Кейінгі өскелең жас ұрпақты патриот­тық рухта қалай тәрбиелейміз, ертеңгі ел қорғар өрендеріміздің бойына отаншылдық пен патриотизмді, елге, жерге деген сүйіс­пен­шілік сезімін  қалыптастырып, келешекте ержүрек, батыл болып өсулері үшін не істеуіміз керек деп,  жастардың ертеңгі тағдыры мен таңдауына жиі бас ауыртып, жанымыздың жабырқап жататыны рас.

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу