Қайсар қазақ

Тауқыметін жеңген осы ғаламат тағдыр иесі туралы бала кезімізден ара-тұра естіп келсек те, күндердің-күнінде келер ұрпақ алдынан Қасымтай Ізтілеуовтің сирек суреті жарқ етіп шыға келеді деп кім болжаған?
Егемен Қазақстан
29.03.2017 735

Соңғы уақытта көзіқарақты оқырман қызылордалық фототілші Болат Омарәлиевпен шығармашылық тандем құрғанымызды байқаған да болар. Ендеше, бұл суретті автор қанша жыл сақтағанын білесіз бе?

– Суреттегі адам – Қасымтай Ізтілеуов деген кісі. Бұл суретті 35 жыл бойы сақтадым. Сол кезде мұндай сурет берілмеуші еді. Бұрын мерзімді басылымдарда тек «портретный» суреттер болмаса, мұндай фотолар жарияланбайтын. Осы сәтті 1982 жылы, ақын Тұрмағанбет Ізтілеуовтің 100 жылдығында түсіріп алған едім. Қасымтай ағамыз Қызылорда облысы Қармақшы ауданындағы Ақжар ауылының тумасы. Ұлы Отан соғысының ардагері. Соғыстан кейін трактор айдап жүріп, абайсызда өз тракторы екі аяғын кесіп түсірген. Бұл кісі сонда да мойымай,  аяғы жазылғасын қайтадан тракторына отырып, еңбек жолын әрі қарай жалғастырды. Осы ерлігі үшін оған Кеңес өкіметі Соцалистік Еңбек Ері деген  атақ берген, – дейді фотоөнер қайраткері.

Шындығында, Ұлы Отан соғысы басталғанда Қасымтай Ізтілеуов 33 жаста екен. Бойы 2 метрге жетер-жетпестей ұзын бойлы қазақ соғыстан ешқандай жарақат алмай, елге аман-есен оралған.  

Ол кісі 1951 жылы қыста трактор айдап жүріп, екі аяғынан айырылып, мүгедек болып қалды. Қасымтай ағамыз еңбекке құштарлықтың және қажырлы жаттығудың нәтижесінде механизатор мамандығына қайта оралады. Әдепкі кезде трактор бригадирі болып жұмыс істейді. Кейіннен трактор руліне қайта отырады. 1956 жылы социалистік жарыстың жеңімпазы болып, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Құрмет Грамотасымен марапатталды. Осыдан кейін КСРО Жоғары Кеңесі Президиумының Жарлығымен Социалистік Еңбек Ері атағы берілді.

Бірде елге іссапармен Мәскеуден келген «Правда» газетінің тілшісі ойда-жоқта екі тізесімен тракторды қаңбақша үйіріп жүрген Қасымтай ағамызды көріп қалады. Содан көп ұзамай одақтық басылымның бірінші бетіне Қасымтай Ізтілеуов жөнінде тілдей мақала шығады. Сол-ақ екен, қайсар қазақтың атақ-даңқы дүркіреп, қалың елге жайылып жүре берді. Ақыр аяғында 1957 жылы 11 қаңтарда ол кісіге Еңбек Ері атағы берілгенде, бірінші болып ақын Асқар Тоқмағанбетов «Асыл азамат» деген сүйінші мақала жариялайды.

Ханым атты жеңгемізге үйленіп, Есенбай, Қуантай атты ұлдары дүниеге келеді. 1989 жылы дүниеден өткен Қасымтай Ізтілеуовтің өмірі өзгелерге осылайша үлгі болып қала бермек.

Айнаш Есали, "Егемен Қазақстан", Алматы

Суретті түсірген Болат Омарәлиев


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2017

Астананың бірнеше көшесінде көлік қозғалысы шектеледі

19.08.2017

Футболдан жасөспірімдер құрамасының аға жаттықтырушысы тағайындалды

18.08.2017

Павлодардан Астанаға 10 тонна қарбыз жеткізіледі

18.08.2017

Ақтөбе мектептері жаңа оқу жылына 95 пайыз дайын

18.08.2017

Бурабайда Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен кеңейтілген отырыс өтті

18.08.2017

Павлодарда 98 ауыл әкімі сайланды

18.08.2017

Парламент депутаты Мақтарал ғалымдарының жұмысын жоғары бағалады

18.08.2017

Астанада бір жарым ай ішінде 2,5 мың адам жұмыспен қамтылды

18.08.2017

«Қазақстан инжиниринг» ҰК» АҚ басқарма төрағасы тағайындалды

18.08.2017

Барселонадағы теракт: анықталған жайттар

18.08.2017

Алматыда «Al Hilal» Ислам Банкінің» тұңғыш бөлімшесі ашылды

18.08.2017

Қазақстанның киелі орындар тізіміне Жайық (Теке) қаласы енді (фото)

18.08.2017

Владимир Никитенко: Черногориямен өтер ойында футболшылардан жанкештілік талап етеміз

18.08.2017

Оңтүстік Қазақстанда үздік әлеуметтік жоба анықталды

18.08.2017

Синоптиктер демалыс күндерінің ауа райына болжам жасады

18.08.2017

Сайлауалды үгіт жұмыстарын интернет арқылы жүргізу реттелмек

18.08.2017

ҚР СІМ: Барселонадағы лаңкестік әрекеттен зардап шеккендер арасында Қазақстан азаматтары жоқ

18.08.2017

Сыр өңіріндегі Сортөбе бекінісінен қобыз пішіндес тас табылды

18.08.2017

Қарлығаш балапанын ұшырған күн

18.08.2017

Нұрсұлтан Назарбаев Барселонада болған террорлық актіге байланысты көңіл айтты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Қызметтегі мәдениет мәйегі

Патшаның барымтасына, кеңес­тік кезеңнің күнде қырық құбылған қулығына бой алдырмай, тұнық ойына дақ түсірмей өткен нағыз ұлт көсемі Әлихан Бөкейхан: «Тірі бол­­сам, қазаққа қызмет қылмай қой­май­мын. Ұлтына, жұртына қызмет ету − білімнен емес, мінезден», деп еді. Шы­нында, ол кезде білім кем, мінез мық­ты еді. Қазір білім ұшан-теңіз, бі­рақ ұлттық мінез олқы, ала-құла, тіл мү­кіс, намыс пен ар ақшаға тәуелді болып барады.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Жұмысты жалғастырар жастар қайда?

Қолында қолақпандай дипломы бола тұра жас мамандардың ауылда жұмыс істеуге құлшынысы жоқ. Көбінің ойы − қызығы мен у-шуы көп қалада қалып, өзіндей өрім жастардың ортасында болу. Бұл үшін оларды күстаналаудың да жөні жоқ шығар, бәлкім. Өйткені, қалада тұра ма, ауылда тұра ма, әркімнің өз қалауы. Солай десек те, жастар жаппай қалаға қарай ағылып жатқанда қазақтың алтын бесігі – ауылдарымыздың келешегі қалай болмақ? Бала саны жетпей, мектептер мен басқа да мекемелердің жабылуы жалғаса берсе, ата-баба кәсібін жалғастыратын лайықты ізбасарлар жоқ болса, ауылдардың ертеңгі күні не болмақ? Ойлаудың өзі қорқынышты. 

Нұрғали ОРАЗ,

Тәуелсіздік дегеніміз – мәңгілік күрес

Кешкілік аллеяда серуендейтін осы бір кішіпейіл, мәдениетті кісіні жиі көріп қаламын. Алғашында бас изесіп қана жүрдік. Бірте-бірте тіл қатысып, тротуардың жиегіндегі сәкіге тізе бүгіп, әңгіме-дүкен құратын болдық.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Кикілжің келіссөз арқылы шешіледі

Бүгінгі таңда әлемді алаңдатқан мә­селенің бірі Корей Халық-Де­мо­­кратиялық Республикасының яд­ролық қаруға қол жеткізу сая­саты болып отыр.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

ЭКСПО екі айналып келмес саған...

Алаштың алтын алқасындай Ас­та­на­ның ажар-көркіне аспанда­ғы ай қызығып, көктегі күн сүй­сін­гендей. Сарыарқадағы шамшы­рақтай сама­ла шаһар қазір тіпті құл­­пырып тұр. Сұлулығы көз суырғандай. Жер-жа­һан­ның жетіс­тік­тері жайнап төрінде тұр­са, бес құрлықты бетіне қаратар бе­дел жинамай қайтеді енді.

Пікірлер(0)

Пікір қосу