"Қазақ келіні болу – маңдайыма жазылған бақытым"

Жастайынан жетімдік көріп өскен орыс қызы осылай дейді

10.04.2017 278

Бүгінде аралас некемен ешкімді таңдандыра алмайсың. Өзге жақты қайдам, теріскейді қоныс еткен жергілікті тұрғындар мен этностардың тұрмыс-тіршілігі де, өмір салты да қойындасып кеткені соншалық, «құйрық-бауыр жесіп, төс қағыстыру, мың жылдық құда болу» таңсық емес. Өз ұлтынан жар таңдап, алайда дәм-тұздары жараспай жатқандар қаншама. Демек, өзара жарасымдылық, ақ отау түндігінің айқара ашылуы, шаңырақ шаттығының үзілмеуі тілмен, дінмен өлшенбесе керек.

Біз мақалаға қазаққа келін болып түскен орыс қызының өзге ортаға тез сіңісіп, отбасының бөлінбес бір бөлшегіне қалай ай­налғанын арқау етуге тырыстық.

Алдымен Петропавл қаласының тұрғыны Жасұлан Қасымовтың пайымына құлақ түрелік.

− Өзге ұлттың қыздарын өмірлік жар еткен қазақтың біртуар ұлдарының өмір жолына үңіліп көрейікші: шетінен зиялы, білімді, ақылды. Әлихан Бөкей­ханов, Ахмет Байтұрсынов, Жүсіп­бек Аймауытов, Мұстафа Шоқай, Қаныш Сәтбаев, Мағжан Жұма­баев, Мұхтар Әуезов секілді ұлт мақ­­­та­­ныш­тары өздеріне қалыңдық ретін­де орыс, татар қыздарын таңда­ған. Көпшілігінің сыңарлары ислам дін­ін қабылдаған, мұсылманша ат алған. Олар отанасы ретінде отбасы бірлігін, ынтымағын сүттей ұйытып, сақтай білген. Ұрпақ өрбіткен. Бір сөзбен айтқанда, маңдайы жарқыраған асыл азаматтардың алты Алашқа танылуына аз еңбек сіңірмеген.

Бәлкім, сіздің көкейіңізде жалғыз ұлыңызға өмірлік серік болатындай бір қазақ қызының табылмауы қалай деген сауал тұрған шығар? Ондай ой бастапқыда мені де түпсіз тұңғиыққа батырып, темір шырмауықша шырмап алған. Уайыммен талай таңды ұйқысыз атырғанымды жасырмаймын. Уақыт өте келе «жүрекке әмір жүрмейтініне» көзім анық жетті. Тең-теңімен жұпта­сып, өмір атты ұлы айдынға қос аққу­дай бірге аттанып жатса, несі айып? − дейді ол.

Бір-бірімен жүрек жарастырған жастардың қосылуына бастапқыда қарсылық білдіргендердің бірі – Жасұлан. Бір компанияда қызмет еткен Талғат пен Наталья екі жыл бұрын танысқан. Ара-тұра жиналыстарда кездестірген сүйкімді, талдырмаш бойлы бойжеткен бозбаланың назарын бірден аударған. Арадағы «сіз-біз» дескен сыпайы қарым-қатынас кейін оттай лаулаған сағыныш сезіміне айналғанын қос ғашық сезбей қалған. Талғат өмірлік жар болуға ұсыныс жасағанда Наталья бірден келісім бермеген, көп ойланған. Көз алдына қарайласар ешқандай туған-туысқаны жоқтығы елестеп, кеудесін ащы өксік қысқан. Есін білмейтін кезде әкесі көз жұмған. Анасы әлі күнге дейін үшті-күйлі хабарсыз кеткендердің санатында жүр. Жалғыз бауырының қайда екенін білмейді. 6 жасынан жетім балалар үйінде тәрбиеленіп, мемлекет қамқорлығының арқасында еш кемдік көрмей өсті. Білімге деген ерен құштарлығының арқасында М. Жұмабаев атындағы гуманитарлық колледжді қызыл дипломмен бітіріп, әлеуметтік қызметкер мамандығын алып шықты. Жұмысқа орналасты. Сөйтіп жүргенде қазақтың жампоз жігіті сөз салып, өмірлік жар болуға ұсыныс білдіргенде не айтарын білмей тосылып қалған. Туған-туыстары мені қалай қабылдар екен деген ауыр сұрақ көлбеңдеген. Қазақтың тілін, мәдениетін, салт-дәстүрін қанша мең­герсе де, тартыншақтана берген. Тек Тал­ғаттың «қобалжыма, бәрі жақ­­сы болады» деген демеу сөзі дем берген. Алғашқы танысуға барғаны әлі күнгі­дей көз алдында.

− Бәрінен бұрын өзімді емес, Тал­ғатты аядым, қатты қиналып жүр­ді. Таңдауына туған-туыстарының қар­сы­лық танытқанын айтқанда, сенесіз бе, менің бойымдағы қорқы­ныш­тар сейіліп сала берді. Бәрі дұрыс шешілетіндей ерекше сенім пайда болды. Бөтен шаңы­рақтың табалдырығын алғаш атта­сам да, бірінші жүздесуден-ақ бұ­рыннан білетін жандарша еркін сөй­лесіп, тіл табысып кеттік. Менің жан-дүниемді түсіне білген ата-енем – әлем­дегі ең жақсы адамдар, – дейді олар­ға алтын асықтай немере сыйлап отыр­ған жас келіншек өткен кезеңді еске түсіріп. Ол «қазақтың келіні болу – керемет, ең бастысы, ағайын-туыс­тың көптігі. Отбасымызбен қазақ, орыс мейрамдарын атап өтеміз. Қазақ тілін­де сөйлесеміз. Ұлымыздың есімі – Алан. Оның атын ата-енем қойды. Мен достарыма «Жетімдіктің зарын көп тартып едім. Енді қазаққа күйеуге шығып, жарты қала менің туысым болып шықты» деп қалжыңдаймын. Үлгілі, өнегелі шаңырақтың бөлінбес бір бөлшегіне айналғанымды маң­дайыма жазылған бағым, бақытым санаймын», − дейді Наталья.

Отағасы Жасұлан мен отанасы Клараның «Аралас некені сөгетіндерге айтарымыз: кесір, қыңыр адамдар кездеседі, ал жаман ұлт болмайды» деген пікірлеріне алып-қосарымыз жоқ. Бұл екеуі де тосын жағдайда танысқан. Жасұлан Ресейдің Челябі қаласында оқып жүргенде оралдық курстасы үйленіп, Клараны сол тойда жолықтырады. «Тағдырдың жазуынан ешкім қашып құтылмайды. Әйтпесе, сылқылдыған сұлулар теріскейден де кездесер еді. 1983 жылы отау құрып, содан бері бір шаңырақ астында тату-тәтті тірлік құрып келеміз.

Келініміз тілі мен ділі мүлдем бей­таныс ортаға тез сіңісіп кетті. Елге­зек, ақжарқын, бауырмал. Нәдия деген қаза­қи есімді қуана қабылдады», дейді ата-енесі.

Өмір Есқали,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы






КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу