Қазақстанның тумасы АҚШ тарихында алғаш рет генетикалық модификацияланған адам ұрығын жасады

Генетикалық модификацияланған адам ұрығын шығаруға деген алғашқы талпынысты АҚШ-тың Портленд қаласындағы (Орегон штаты) Шухрат Миталипов бастаған зерттеушілер тобы жасады,  деп хабарлайды америкалық MIT Technology Review журналы.
Егемен Қазақстан
31.07.2017 1462

(Сурет Forbes.kz сайтынан алынды)

Ғылыми нәтижелермен таныс адамдардың айтуынша, зерттеу аясында үлкен көлемдегі бір жасушалы эмбриондардың ДНҚ-сы CRISPR деп аталатын генді редакциялау құралы арқылы өзгертілген.

Америка ғалымдары бұндай зерттеулерге үреймен қараған болатын. Себебі өзге елдердің тәжірибелері сәтсіздікке толы болды. Мысалы, Қытайдың зерттеу нәтижелері бойынша, күтілген өзгерістер эмбрионның тек бірнеше жасушасында ғана жүзеге асқан. Бұл «Мозаицизм» деп аталатын әдістің қауіпті екендігін көрсетті. Бірақ Миталипов пен оның әріптестері генді модификациялау кезіндегі қателіктерге жол бермеудің тәсілін ойлап тапты. CRISPR әдісінің қауіпсіздігі мен тиімділігі модификацияланған гендерді ұрықпен бірге енгізу кезінде дәлелденді.

Бұл сырт көзге молекулалық қайшы арқылы ДНҚ-ны кесіп алып, орнына басқасын орналастыруға ұқсайды. Артықшылығы – генді терапияға қарағанда бұл әдіс нақтырақ. Себебі генді терапия қолданған кезде өзгерістер қалаған жерде және қалаған күйде жүзеге аспауы мүмкін. Ал CRISPR әдісі арқылы гендер өзгерістен кейін тұрақтанып, келесі ұрпаққа беріледі.

Бұл әдіс сәбилерде көптеген тұқым қуалайтын аурулардың алдын алуға үлкен септігін тигізеді. Алайда, «дизайнер сәби»-лердің пайда болуы қауіп туғызады. Яғни мәселе ата-аналардың ауруды емдеуге емес, сәбиге қалаған қасиеттерді бергісі келуінде.

Үстіміздегі жылдың басында АҚШ-тағы Ұлттық ғылым академиясы мен ұлттық медицина академиясы баяндамасында гендердің модификациялануы тек күрделі аурулардың алдын алу мақсатында ғана қолданылуы тиіс деген болатын. Әзірге АҚШ-та эмбриондарды бірнеше күннен көп өсіруге және жатырға енгізуге рұқсат берілмеген.

Айта кетейік, Шухрат Миталипов, Орегон штатындағы Денсаулық және ғылым университетінің профессоры, Қазақстанның тумасы. Ол 2013 жылы науқастарға айрықша бағаналы жасуша жасау үшін клондау арқылы адам эмбриондарын жасап шығарды. Тағы бір айта кететін жайт, профессор Миталипов, адам эмбриондары мен аналық ұрықтарына тәжірибелер өткізуге рұқсат алған тұңғыш ғалым.


Айгүл ШЕРНИЯЗ

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.08.2018

«Ғарыш-Экология» ғылыми-зерттеу орталығы» РМК нысандарында баспасөз турын өткізді

20.08.2018

Б. Сағынтаев Шымкентті республикалық маңыздағы қала ретінде дамыту жөнінде кездесу өткізді

20.08.2018

Ригада «Шахмат патшалығы» атты анимациялық фильмі таныстырылды

20.08.2018

Ақмола облысының әкімі Дмитрий Алексанинге құттықтау жеделхатын жолдады

20.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Алик Шпекбаевты қабылдады

20.08.2018

«Жас Отан» мен «Қазақстанның Киберспорт Федерациясы» өзара меморандумға қол қойды

20.08.2018

Жұлдыз Ешімова еркін күрестен әйелдер арасында 53 келіде күміс медаль иеленді

20.08.2018

Маңғыстауда биыл 16 600 бала бірінші сыныпқа барады

20.08.2018

Мемлекет басшысы Астана қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өткізді

20.08.2018

Бақытжан Сағынтаев меморгандарды қайта орналастыру жөнінде кеңес өткізді

20.08.2018

Черногорияда суға батқан әйелдерді құтқаруға ұмтылған қазақстандық мерт болды

20.08.2018

«7-20-25» бағдарламасы бойынша несиеге мыңнан аса өтініш мақұлданды

20.08.2018

Фариза Алдоңғарова Азия ойындарының қола жүлдегері атанды

20.08.2018

Франциядағы әйгілі кинофестивальде қазақстандық режиссердің туындысы көрсетіледі

20.08.2018

26 тамыздан бастап Ресейден бензин әкелуге тыйым салынады

20.08.2018

Мәжіліс депутаттары «iKomek» орталығының жұмысымен танысты

20.08.2018

Бақытжан Сағынтаев мемлекеттік органдарды Шымкенттен Түркістанға көшіру барысымен танысты

20.08.2018

Шахматтан Еуропа чемпионатында «balapan» арнасының анимациялық мультхикаясы таныстырылды

20.08.2018

Азиада-2018: Академиялық есуден қазақстандық спортшылар келесі кезеңге өтті

20.08.2018

Спортшы Сергей Левадний қайырымдылық шарасын бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу