Қазақстанның тумасы АҚШ тарихында алғаш рет генетикалық модификацияланған адам ұрығын жасады

Генетикалық модификацияланған адам ұрығын шығаруға деген алғашқы талпынысты АҚШ-тың Портленд қаласындағы (Орегон штаты) Шухрат Миталипов бастаған зерттеушілер тобы жасады,  деп хабарлайды америкалық MIT Technology Review журналы.
Егемен Қазақстан
31.07.2017 1359

(Сурет Forbes.kz сайтынан алынды)

Ғылыми нәтижелермен таныс адамдардың айтуынша, зерттеу аясында үлкен көлемдегі бір жасушалы эмбриондардың ДНҚ-сы CRISPR деп аталатын генді редакциялау құралы арқылы өзгертілген.

Америка ғалымдары бұндай зерттеулерге үреймен қараған болатын. Себебі өзге елдердің тәжірибелері сәтсіздікке толы болды. Мысалы, Қытайдың зерттеу нәтижелері бойынша, күтілген өзгерістер эмбрионның тек бірнеше жасушасында ғана жүзеге асқан. Бұл «Мозаицизм» деп аталатын әдістің қауіпті екендігін көрсетті. Бірақ Миталипов пен оның әріптестері генді модификациялау кезіндегі қателіктерге жол бермеудің тәсілін ойлап тапты. CRISPR әдісінің қауіпсіздігі мен тиімділігі модификацияланған гендерді ұрықпен бірге енгізу кезінде дәлелденді.

Бұл сырт көзге молекулалық қайшы арқылы ДНҚ-ны кесіп алып, орнына басқасын орналастыруға ұқсайды. Артықшылығы – генді терапияға қарағанда бұл әдіс нақтырақ. Себебі генді терапия қолданған кезде өзгерістер қалаған жерде және қалаған күйде жүзеге аспауы мүмкін. Ал CRISPR әдісі арқылы гендер өзгерістен кейін тұрақтанып, келесі ұрпаққа беріледі.

Бұл әдіс сәбилерде көптеген тұқым қуалайтын аурулардың алдын алуға үлкен септігін тигізеді. Алайда, «дизайнер сәби»-лердің пайда болуы қауіп туғызады. Яғни мәселе ата-аналардың ауруды емдеуге емес, сәбиге қалаған қасиеттерді бергісі келуінде.

Үстіміздегі жылдың басында АҚШ-тағы Ұлттық ғылым академиясы мен ұлттық медицина академиясы баяндамасында гендердің модификациялануы тек күрделі аурулардың алдын алу мақсатында ғана қолданылуы тиіс деген болатын. Әзірге АҚШ-та эмбриондарды бірнеше күннен көп өсіруге және жатырға енгізуге рұқсат берілмеген.

Айта кетейік, Шухрат Миталипов, Орегон штатындағы Денсаулық және ғылым университетінің профессоры, Қазақстанның тумасы. Ол 2013 жылы науқастарға айрықша бағаналы жасуша жасау үшін клондау арқылы адам эмбриондарын жасап шығарды. Тағы бір айта кететін жайт, профессор Миталипов, адам эмбриондары мен аналық ұрықтарына тәжірибелер өткізуге рұқсат алған тұңғыш ғалым.


Айгүл ШЕРНИЯЗ

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.05.2018

Айдос Қыдырма ҚР Премьер-Министрінің баспасөз хатшысы қызметінен кетті

21.05.2018

Астанада ҚР Кәсіподақтар федерациясы дөңгелек үстел өткізді.

21.05.2018

Қарақиялық оқушылар арасында «Жас құтқарушы» сайысы өтті

21.05.2018

Солтүстік Қазақстанда өрт сөндіру  көпсайысынан аймақаралық чемпионат өтті

21.05.2018

Солтүстік Қазақстан шенділері тегін үйлерді туыстарына үлестірген

21.05.2018

Академик Түймебай Әшімбаевтың туғанына 100 жыл толуына орай халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

21.05.2018

Петропавл әкімдігінің әрекеті тұрғындарды таң қалдырды

21.05.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен біріншілік өтті

21.05.2018

Алматыда «Музей түні» өтті

21.05.2018

Әлем чемпионатында қазақстандық муайтай шеберлері 7 медаль иеленді

21.05.2018

Қостанайда орманда от жаққандарға айыппұл салынады

21.05.2018

Семейде журналист, жазушы Дәулет Сейсенұлының «Жәнібек ән салады...» пъесасы сахналанды

21.05.2018

Шәмші шығармалары шырқалды

21.05.2018

Ғасыр әдісі (сурет сыры)

21.05.2018

Латын әліпбиімен диктант жазды

21.05.2018

Таңғажайып тас

21.05.2018

Нәсір көкемнің өкпесі

21.05.2018

Қатты қалдықтарды қайта өңдеу – заман талабы

21.05.2018

Көпір құрылысы аяқсыз қалмайды

21.05.2018

«Дипломмен – ауылға!» бағдарламасын жетілдірген жөн

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу