Қоршаған ортаны қалай қорғаймыз?

Астанада «Байтақ болашақ» экологиялық альянсының ұйымдастыруымен «Қазіргі экологиялық ахуал: әлемдік үрдістер мен ұлттық ерекшеліктер» атты халықаралық конгресс өтті. Жиынға белгілі мемлекет және қоғам қайраткерлері, Парламент депутаттары, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері және шет елдер мен еліміздің түкпір-түкпірінен келген ғалымдар қатысты.
Егемен Қазақстан
30.03.2017 762

Бүгінде қоршаған ортаны қорғау қадамдары адамзаттың табиғатпен үй­ле­сімді өмір сүруі тұрғысынан қарала бастады. Осы орайда, конгресс аясында өткен көрмеде экологиялық тұрғыдан қауіпсіз отандық өнімдер таныстырылды.

Мәселен, астаналық «Биопакет» кә­сіпорны шығаратын экопакеттер картоп және жүгері крахмалы мен қант құ­ра­ғынан жасалады. Бұл пакеттердің полиэтиленнен ерекшелігі – пайдаланып болғаннан кейін үш ай мен бір жыл аралығында шіріп кететіндігінде. Яғни, қоршаған ортаға қауіпсіз. Компания өкілі Уәлихан Жұмановтың айтуынша, қазіргі кезде алғашқы биопакеттер елордалық сауда дүкендеріне түсе бас­тады. Кәсіпорын келешекте осы іс­петті тез ыдырайтын биоыдыс жасау­ды жоспарлап отыр. Ал «Нұр Қайнар» ин­но­вациялық кластері» ЖШС табиғи ши­кізатты қайта өңдеу технологиясы ар­қылы қылқан концентраты өндірісін жолға қойған. Бұл адамға күш-қуат беріп, иммундық жүйесін нығайтатын және көптеген ауруларға шипа болатын концентрат саналады. Сондай-ақ,  қа­ланы қар мен мұздан тазартып қана қой­май, оны су күйіне айналдырып, ар­найы қоймада техникалық су ретінде сақтайтын жоба да еліміздің қар көп түсетін өңірлерін қызықтыруы тиіс.  

Басқосуда көрнекті ақын, Қазақстан­ның Еңбек Ері, «Байтақ болашақ» ха­лықаралық альянсының құрметті президенті Олжас Сүлейменов біз өмір сүріп отырған химия мен уран заманында ең өзекті тақырыптың бірі экология екенін, табиғатты қорғау болашақты, өмір­ді қорғау болып табылатынын, бү­гінде қазақстандықтар мұны кеңінен тү­сіне бастағанын атап өтті.

–  Бұл тақырып неге біздің жанымызға жақын? Қай елде атом сынағы қырық жыл тоқтамай жүргізілді? Қай елде осын­­шама темір, мұнай, көмір жер қой­на­у­ынан алынды? Қазір жерімізде  24 мил­лиард тонна өндірістік, 100 миллион тонна тұрмыстық қалдық бар. Бұл қал­дықтар жерді, суды және ауаны улап жа­тыр. Соның барлығы денсаулыққа ке­рі әсер етеді. Қазақстан халқының көбеюіне де тежеу салып отырған осы құбылыс. Мәселен, көршіміз Өзбек­стан­мен салыстыра қарайық. ХХ ғасыр екі бауырлас ұлт үшін қалай өтті? 1926 жылы жүргізілген санақ бой­ынша қазақтың саны 6 миллион 200 мың адамды құрады. Сондай-ақ, бар­лық құжаттарда қазақтар ірі түркі ха­лықтарының бірі ретінде жазылып жүрді. Ал сол жылдары өзбектің са­ны 4 миллион еді. Арада 90 жыл өт­кен­­де олар 31 миллионға жетті. Яғни, қа­­­зақ халқынан үш есе алға озып кет­ті. Бұл отызыншы жылдары өте сау­ат­­сыз әрі қылмыспен жүргізілген ұжым­дас­­ты­ру науқанының нәтижесі ға­на емес, бұл біздің экологиялық про­б­ле­ма­­­ла­ры­мыз­д­ың да нәтижесі. Біздің жас­та­ры­мыз­дың бір бөлігі балалы бола ал­май жүр. Бұл – нағыз апаттық ахуал, – деді Олжас Сүлейменов.

Ол осы ретте елді өндірістік жә­не тұрмыстық қалдықтардан тазалап, эко­ло­гиялық мәселені Үкімет мү­ше­ле­рінің мой­нына ғана артып қоймай, қо­ғам бо­л­ып шешуге жұмылудың уа­қы­ты әлдеқашан жеткенін атап өтті.

Қоғамдық бірлестіктің жетекшісі Азаматхан Әміртайдың айтуынша, қа­зіргі кезде экологиялық сана қа­лып­тас­тыру мақсатында аталған альян­с­тың қол­дауымен «Таза ел» ат­ты қоғ­ам­дық га­зет шы­ға бастады. Со­ны­мен қа­тар, бай­тақ бо­л­ашақтықтар би­ылғы көк­темде қа­зақ­стан­дық әр аза­мат­тың жас өскін егіп, 18 миллион отан­дасымыздың 18 миллион тал егуге қа­тысуын ұйымдастыруды қол­ға алып отыр.

– Қоршаған орта – адамзаттың алтын бесігі. Біздің мақсатымыз – эколог ғалымдармен біріге отырып, өзекті проблемалардың шешу жолдарын табу. Өйт­кені, елімізде өндіріс көлемі аса ұл­­ғаймаса да экология мәселесі өзекті күй­­ін­де қалуда. Түрлі себептермен су­да да, жерде де жануарлар дүниесінің қы­рыл­уы белең алуда. Адам ауруы арта тү­суде. Бұл экологтарды ғана емес, қа­ра­­пайым азаматтарды да ойландырады. Әлемде ең алғаш ядролық полигонды жапқан, Арал теңізі тартылуының зардабын тартқан, киіктей киелі аңның азайып кетуіне жауапкер халық ретінде біз осы қозғалысты бастадық, − деді Азаматхан Әміртаев.

Табиғат пен адамның үйлесімін дамыту, жасыл экономика мен орнықты экоорта құру мәселелеріне тоқталған конгресс барысында Оңтүстік Кореядан келген Нобель сыйлығының лауреаты Рае Квон Чунг Қазақстанға Бірік­кен Араб Әмірліктерінің үлгісінде то­лы­ғымен баламалы қуат көздерінің есе­бі­нен өмір сүретін қала құру жөнінде ұсы­ныс білдірді. АҚШ-тың Колумбия уни­вер­ситетінің профессоры Рафис Абазов экологиялық саясатты тиімді жүргізуде төртінші индустриялық төңкерістің маңызды орын алатынын жеткізді. Америкалық профессор заманауи тех­но­логияның соңғы үлгілері арқылы қор­шаған ортаны қорғау мүмкіндіктерін са­ралады. Мәселен, әлеуметтік инно­ва­ция тұжырымдамасы арқылы қо­ғам­ды ортақ мақсатқа жұмылдыру, жас­тардың экологиялық саясатқа қа­ты­суын түрлі платформалар негізінде ны­ғайту жөніндегі ойларымен бөлісті. Ал Парламент Мәжілісінің депутаттары Ирина Унжакова, Айгүл Соловьева, Марат Бопазов экологиялық талаптар­ды қатаң сақтаудағы заңнаманың рө­лін күшейту шаралары туралы әң­гі­мелесе, Амангелді Айталы, Тоқтар Әубәкіров, Мэлс Елеусізов және тағы бас­қа көптеген елімізге белгілі тұлғалар өз­дерінің ой-ұсыныстарымен бөлісті.

Енді аталған конгресс жыл сайын өтіп тұрмақ. Алғашқы конгресс қа­ра­рында Қазақстанда 2018 жылды эко­ло­гияға арнау туралы ұсыныс жасалды. Биыл көрші Ресейде аталып өтіп жат­қан экология жылы келесі жылы елі­міз­де жалғасса, одан әрі көрші елдерде қол­дау тапса, аймақтың экологиялық аху­­алында жүйелі ілгерілеушілік болар еді, дейді қатысушылар. Сондай-ақ, Үкіметке балабақшадан жоғары оқу орын­дарына дейінгі білім беру жүйе­­сін­де экологиялық мәдениетті оқы­ту жөнінде де ұсыныс жолданатын болады.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.10.2017

Роналду жылдың ең үздік футболшысын атанды

21.10.2017

Мешітті тонаған азамат ұсталды

21.10.2017

Кәсіпкерлер палатасы есеп берді

21.10.2017

Қазақ романсиадасына 20 жыл

21.10.2017

Қырғыз саясаткері Нұрсұлтан Назарбаевқа өтініш білдірді

21.10.2017

Сарыағаштық шаруалар қайта өңдеу ісін жандандыра бастады

21.10.2017

Газ келді. Қосуда қиындық бар

21.10.2017

Рухани келісім – бейбітшілік негізі

21.10.2017

Ауғанстан мешіттеріндегі жарылыстан құрбандар саны артуда

21.10.2017

Түркияда Қазақстан мәдениеті мен киносының күндері

21.10.2017

Қостанайда құқық қорғау қызметтері орталығы ашылды

21.10.2017

Қарттар үйіне көтеру құрылғысын тарту етті

20.10.2017

Қазақстанның Қауіпсіздік Кеңесінде кадрлық өзгерістер болды

20.10.2017

Астанада жетімдер саны азайды

20.10.2017

Сарыағаш ауданында қарқынды бау көлемі артып келеді

20.10.2017

Тараз Мемлекеттік педагогикалық институтына 50 жыл толды

20.10.2017

Қазпоштада ашық есік күні өтті

20.10.2017

Сағынтаев DFJ венчурлік компаниясының тең құрылтайшысымен кездесті

20.10.2017

Оралда Алаш тарихына арналған халықаралық конференция өтті

20.10.2017

АҚШ-тың бұрынғы екі президенті Трампты сынға алды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кімді тұлға тұтамыз?

Баяғының жастарына «Мен өмір­ден өзімді іздеп жүрмін» деп сөйлеу тән болатын... Жақында Америкада оқып жүрген қазақ­стандық жас өреннің пікірін тыңдап көруге тура келді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Дауыл алдындағы тыныштық болып жүрмесін

Төрткүл дүниені тығырыққа тіреген 2008 жылғы жаһандық қаржы дағдарысы мен 2009 жылғы «ұлы рецессиядан» енді ғана оңала бастаған әлем экономикасы 2016 жылдан бастап баяу да болса тұрақты даму бағытына бет бұрды.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Шексіз білім

«Білім шексіз бе, әлде білімнің шегі бар ма?» деген сұраққа жа­­уап­ іздеп жүріп, Оксфорд уни­вер­ситетінің профессоры, матема­тик Мар­кус дю Сотойдың «Біз нені біле алмаймыз: білім шегіне сая­хат» («What we cannot know») ат­ты кітабын сатып алдым. Про­фес­сор бұл кітабында нөлден бас­­­тап жетіге дейінгі межені бел­гілейді. Нөлінші межені «Белгілі, бірақ белгісіз» әлде «Белгілі, бірақ бей­мәлім» деген дұрысырақ па?­ Біз біле­тін нәрседен бастап еш­қашан біле алмайтынға, ал одан шек­сіздікке дейінгіні тұспалдайды. Біз нені білмейміз және нені біле ал­маймыз? 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ұялы байланыс: ұтқан кім, ұтылған кім?

Бүгінде ұялы телефонды пайдалан­байтын адам кемде-кем. Олай болса осынау ертелі-кеш қолымыздан тастамай «рахатын» көріп жүрген игілік үшін кімдерге қанша ақша санап береді екенбіз?  

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қарсылық па, таршылық па?

«Біреу Алматыға бір «КамАЗ» сәбіз әкеліп төгіп, елге тегін таратты» деген хабардың шығуы мұң екен, веб-сайттар ақырғы жаңа­лықтың айналасына шыбындай үймеледі. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу