Құсни хат қазаққа жат емес

Астана қаласындағы Ұлттық академиялық кітапханада каллиграфия көрмесі өтті. Шарада Түркияның Ыстамбұл қаласында орналасқан Ислам тарихы, өнер мен мәдениет ғылыми-зерттеу орталығы ұйымдастырған халықаралық байқау жеңімпаздары мен қатысушыларының туындылары ұсынылды.
Егемен Қазақстан
17.07.2017 1839
2

Салтанатты жиынның ашылуында сөз алған Мәдениет және спорт министрлігінің Жауапты хатшысы Қуатжан Уәлиев мұндай көрме өткізудің Қазақстан үшін маңызды екенін мәлімдеді.

«Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың әлемдік мәдениетпен үндес қазақтың озық әдебиетін қалыптастыру керектігін айтқан еді. Бүгінгі көрме сол бағытта ұйымдастырылып отыр. Сондай-ақ, көрмені әлем әдебиетімен бірлесе қалыптасып отырған мәдениеттің бір нұсқасы ретінде қабылдауға болады», – дейді Қуатжан Уәлиев.

Көрме аясында 1986-2016 жылдары ұйымдастырылған халықаралық көрмеде ұсынылған каллиграфиялар көрсетілген. Ислам тарихы, өнер мен мәдениет ғылыми-зерттеу орталығы бас директоры Эрен Халиттің айтуынша, құсни хат деп аталатын өнер қазаққа жат емес.

«Каллиграфия, яғни құсни хат өнері қазақ елінде бұрыннан бар. Алайда, қиыншылық уақытта бұл көпшіліктің назарынан тыс қалған. Бүгінгідей көрме сол өнерді қайта жарыққа шығарып, Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласында айтылғандай, халықтың қайта жаңғыруына себеп болады», – деген Эрен Халит «Орталық Азиядағы Ислам мәдениеті» кітабы және 110 жыл бұрын түсірілген Мекке мен Мәдина қаласының суреттерін Ұлттық академиялық кітапханаға сыйға тартты.

Ашылу салтанатынан кейін қонақтар көрмеге қойылған туындылармен танысып шықты. Одан кейін меймандар «Рухани жаңғыру – мәдени даму жолы» деп аталатын дөңгелек үстел өткізді. Кездесуге еліміздің шығармашылық және ғылыми зиялы қауым өкілдері қатысты.

Дөңгелек үстел барысында латын қарпіне көшу мәселесі туралы да сөз қозғалды. «Егемен Қазақстан» республикалық газеті» акционерлік қоғамының Басқарма төрағасы Дархан Қыдырәлінің айтуынша, латын әліппесі қазаққа бөтен емес.

«Қазақ халқының тарихындағы құнды деректер үш түрлі әліпбимен жазылған. Біріншісі – «Күлтегін» ескерткішінде қолданылған Орхон-Енисей жазуы болса, екіншісі – «Құтты білік» секілді тарихи туындыларда пайдаланылған араб әліппесі. Соңғысы – латын әріптерімен жазылған «Кодекс Куманикус» кітабы. Сондықтан, латын әліпбиі бізге жақын», – дейді Дархан Қыдырәлі.

Сондай-ақ, кездесуге жиналғандар Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында айтылған өзекті мәселелер туралы сөз қозғады. Мәселен, мемлекет қайраткері, ғалым, филология ғылымының докторы, профессор Мырзатай Жолдасбеков теледидарды жаулап алған арзан сериалдарға наразылығын білдірсе, Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері Аққұштап Бақтыгереева рухани жаңғырудың маңыздылығына тоқталды.

«Рухани жаңғыруды қазақ 25 жыл күтті деп айтуға болады. Бұрын елдің бағыты экономикаға, тұрмысқа бейімделіп кеткенде ұлттық құндылығымыз бен болмысымыз туралы жиі толғанатын едік. Рухани жаңғыру халықтың өміршеңдігі мен келбетін сақтап қалу үшін керекті ең басты ұстаным. Бұл біздің ата-бабамыздың бізге қалдырған үлкен мұрасы», – деген Аққұштап Бақтыгереева қазақ тілінің мәртебесін көтеру туралы да пікірін білдірді.

Айта кету керек, каллиграфия көрмесі 17 тамызға дейін жалғасады.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Қостанайда Батырбек Байназаровтың «Қобыз – аңыз» атты жеке концерті өтті

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу