Қылығы баладай, көңілі даладай

Бала күнімізде әке-ше­ше­лерімізден «өмірдің қысқа­лы­ғы қамшының сабындай ғана» деген сөзді жиі естуші едік. Мән бермеген екенбіз. Өзіміз есей­іп етек-жеңімізді жиған соң, тіпті, алдымыз алпыстың ас­қарына жеткенде ол сөздің шын мағынасын, түп-төркінін тү­сінгендейміз. Шын мәнінде бұл жалған ғұмыр «қамшының сабындай» қысқа екен. Кеше ғана балалық шағымыз бір ауылда өткен, майлы топырақты бір кешіп, бірге өскен жазушы ағамыз Алпысбай Шымырбаев аяқ астынан бақилық болғанда осынау аталы сөздің мәнін шын ұқтық! Алпекең ағамызды ақтық сапарға шығарып салғанымызға да қырық күн болып қалыпты.
Егемен Қазақстан
30.06.2017 2183
2

Алпысбай ағамызбен киелі Жуалының (Жамбыл облысы) «Тесіктас» ауылында кіндік қа­ны­мыз тамып, қызықты бала­лық шағымыз бірге өтті. Үш-төрт жас айырмашылығымыз болғанымен қатар-құрбы сияқ­­ты ойынымыз тең, қал­жы­ңымыз жараса беретін. Алпекең арқа сүйеп өскен аға­ларымыз Пернехан, Баймахан (марқұм), Жексенбай (мар­құм), Ергенбай, Беспай бар­лығы бір сыныпта оқитын. Шымырбай атамыздың көше жақ ауласы кең болғандықтан сабақтан кейін бар бала сонда жиналатынбыз. Алпысбай да бар баланы өзіне тартып, үйіріп ала қоятын. Сабағы өте жақсы, кітапты көп оқитын болғандықтан, білетіні де баршамыздан басым. Атамыздың жалғыз ұлы болғандықтан ба, әйтеуір, ата-анасы Алпыс­байды үйден ұзатып шығар­майтын. 
Әлі есімде 1966 жылы еді, Алпысбай 6-сыныпты бі­­тір­генде, бүкіл ауыл-ай­мақ бо­лып уылдап-шуылдап Бүкіл­одақтық дәрежедегі «Ар­тек» пионер лагеріне шы­ғарып салдық. Күл­лі Кеңес Одағының ең үздік оқу­шы­лары жазғы каникулда сайран салып, демалып қайтатын ондай пионер лагерінің барын да сонда естідік. Ол жайын­да өңіміз түгілі түсімізде көр­мегенбіз. Сол-ақ екен аудан­дық, облыстық газеттер, бәрі­міз басымызға жастанып оқи­­тын «Қазақстан пионері» газеті мен «Балдырған» балалар журналы Алпысбай Шы­мырбаев туралы жа­рыса жазды дейсің! Алпекеңнің болашақ өмір жолы бәрімізден басқаша боларын ауыл балалары сонда алғаш рет сездік. Тегінде Алпекеңнің болмысы басқа жан еді...
Баламен бала болып ойнап, үлкендермен үлкен кісіше салмақты әңгімелесетін ағамыздың әр­бір қылығына қызығып, соған ұқ­сап өсу­ге ынтығатынбыз. Ба­ла Ал­пыс­бай ең алдымен ал­ғыр­лығымен ерекшеленді. Ал­гебра, геометрия, физика пән­деріне өте зеректігі өз ал­дына, республикалық «Қазақ­стан пионері», «Спорт» газет­те­рінде мақалалары жиі жария­ланатын. Пошташы Білісбек атамызды ауыл балалары қырдың басынан жүгіріп барып күтіп алатынымыз да есім­де. Өйткені, күнделікті газеттерде Алпысбайдың ең кемі әйтеуір бір мақаласы жарияланатын. Жабылып, жарысып, таласып оқимыз. Алпекеңнің тілі де оқуға жеңіл, оқиғаны қаз-қалпында әдемі бейнелеп, баяндап жазатын. Оның болашақта журналист, зор жазушы болатынына сол кезде-ақ күмәніміз қалмаған. 
«Қайрат» футбол коман­дасының дүріл­деп тұрған шағы, екіге бөлі­ніп доп қуамыз. Бас ұйым­дастырушы да, бас ойыншы да Алпысбайдың өзі! Әр­қайсымыздың ойын-өрнегімізге қарап, арқамызға бір-бір нөмірді таңып, фут­бол­шылардың есімін беріп қоятын... «Сен Тимур Сегіз­баевсың, сен Сейділдә Бай­шақовсың, сен Квоч­кинсің...». Ол кезде ауыл­да телевизор жоқтың қасы, ра­дио­қабыл­дағыштан берілетін «Қай­раттың» ойыны туралы ре­портажды тыңдау үшін де Шы­­мыр­бай атамыздың үйінде жиналып, Алпысбайды айналып отырушы едік. 
Бірде басымыздан мынандай қызық жағдай өтті... Жазғы каникулдың кезі. Әдеттегідей «Қай­раттың» ойынынан репортаж тыңдау үшін ауыл балалары тайлы-таяғымыз қалмай Алпысбайдың үйіне жиналдық. Жанымызға бат­қаны – Алпысбайдың үйі­нің жанындағы бағанада ра­дио­­бай­ланыстың сымы үзі­ліп жерде жатыр екен. Радио­репортаж бас­талуға уа­қыт­ таяп қалды, жылап жі­бере жаздадық. Жалаң сым­ды жалаң қолмен ұстап, жал­ғай салуға батылымыз жетер емес, ток ұрады дейміз де, оның жерде жатқан сымда бар-жоғына тағы сенбейміз... Не істерімізді білмей абдырап тұрмыз. Алпысбайдың қандай бір сәттерде тығырықтан шығу үшін ойлап табатыны болушы еді деп, жалтақтап ағамызға қараймыз. «Таптым» деді кенет Алпысбай. Шымырбай атамыздың оқта-текте тепең­детіп мініп жүретін өте жуас әрі біз мінсек аттап бас­пай­тын қыңыр есегі ағаштың тү­бінде ертеңнен кешке дейін кө­лең­кеде байлаулы тұрушы еді. Ал­пекең есекті күштеп тартқылап, ортамызға таяу алып келді. Жедел бұйрық бойынша Ергенбай мен Пер­нехан қураған бұтақты сындырып әкелді. Сөйтсек, Алпекең радиосымдағы онша қуатты емес токтың бар-жоғын есек­тің қ­ұ­ла­ғына тигізіп тексермек екен. Ән­шейінде солқылдаған шы­бық­пен сабалап ұрып жүр­гізе алмайтын есегіміздің құ­ла­ғына сым тигендегі жа­йын көрсеңіз. Жұп-жуас есек аяғын аспанға сермеп, мөң­кіп-мөңкіп, ауланы айнала құйын­датып шауып кетті, ал ұстатсайшы... Бала біткен қырын-топан күлкіге батты. Ішті басып, ішек-сілеміз қатып жерге аунап жа­тыр­мыз... «Қайраттың» футболы жайына қалды. Иә, балалар жазушы­сы Алпекеңнің – біз бі­летін Алпысбай Шымыр­баевтың, балалық шағының әр күні осындай қызыққа то­лы болушы еді, бәрі көз алдымызда.
Жазушылар одағында жазу­шы, бала тілінің ға­жайып шебері Алпысбай Шы­­мыр­баевпен қош­та­су митингісі өтіп жақанда ке­шегі бала Ал­пысбайдың біз білмейтін өмірдегі тағы бір қыры ашылды. Үндіс­танның Қазақстандағы ел­шісі «Алпысбай Шымыр­баев – Қазақстан мен Үн­діс­танның достығы мен ын­тымақтастығына алтын көпір болып еді» деп тебі­ре­не сөйледі. Бойындағы бар қы­лығ­ы баладай, дарқан көңілі дала­дай Алпысбай Шы­мырбаевтың екі ел ара­сын­­дағы достық дәнекері – «Ғ­ажайып Үндістан» жур­на­лын шығарғанына биыл 25 жыл толады екен. Елші­­нің сөзінен ұққаным, Қазақ­стандағы 200-ге та­яу үн­ділік компания Ал­пыс­­бай­дың журналының 25 жыл­ды­ғын бар пәрменімен атап өтуге дайындалу үстінде... Әттең, әттең... талантты қалам­гер Алпысбай ағама сол бір инемен құдық қазғандай қасиетті ең­бе­гі­нің рәтін көретін күнді жазбапты. Алпысбайдың бей­күнә баладай момақан жүзі, сабырлы да сал­мақты мінезі, асықпаған балпаң жү­рісі ғана көз алдымызда қалып қойды. Қайран, Алпекең!

Рахымжан НҰРБЕКОВ, 
заңгер-кәсіпкер
АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу