Серпін танытатын сәт

Солтүстік Қазақстан – ежелден ірі астықты өңірлердің бірі. Еліміздегі астықтың үштен біріне жуығы өндіріледі.
Егемен Қазақстан
30.03.2017 613

Жалпы өңірлік өнім үлесінде ауыл шаруашылығы 22 пайызды құрайды. Былтыр бұл бағытқа 45 миллиард теңге инвестиция тартылды. Экономикалық белсенді тұрғындардың үштен бірі осы салада жұмыс істейді.

Облыс диқандары «көктемнің әр күні – жылға азық» екенін жете түсіне отырып, биыл да да­ла жұмыстарын жоғары деңгей­де өткізуге бір кісідей жұмы­лып отыр. Шынында да, дала ең­бек­керлерінің алдында тұрған міндет ауқымды. 4 миллион 222,8 мың гектар алқапқа ауылшаруашылық дақылдарын орналастыру қа­лып­тасқан мол тәжірибемен қатар, зор ұйымшылдықты қажет етері сөзсіз. Облыс әкімі Құ­мар Ақсақалов астық өндірісін әр­тараптандыру аясында бұршақты дақылдардың егістік көлемін 1,5 есеге көбейту, ауылшаруашылық айналымына 71 мың гектар алқапты қосу міндетін қойды. Бұған майлы дақылдар мөлшері 712 мың гектарға жеткізілетінін ескерсек, енді монодақыл өсіру­мен ғана шұғылданып келген серік­тестіктер мен қожалық жетек­шілерінің іс тетігін жаңаша орайлас­тыруларына тура келеді. Өйт­кені, дақылдың бір түрін ғана егумен шектелетіндер әлі аз емес. Бұл көбіне ұсақ, майда шаруашылықтарға тән. Бір­текті дақылды еге бергеннен жердің тозатыны, топырақ құна­ры кемитіні әлдеқашан дәлел­ден­ген. Оның үстіне нарық талабын ескермей және болмайды. Мә­селен, Аққайың ауданына қарас­ты «Полтавское» ЖШС бидай көлемін азайтып, керісінше, майлы дақылдарды арттыру есебінен ғана қомақты табыс тауып келеді. Бұл – үйренетін үрдіс.

Облыстық ауыл шаруа­шы­лығы басқармасы мамандарының ай­туынша, көктемгі егіске әзір­лік жайы түрлі деңгейлердегі бас­қо­сулар мен жиындарда талқыланып, агротехникалық мер­зімде өткізудің жолдары барын­ша қарастырылған. Бұл орайда, Үкіметтің қолдауы айқын сезіледі. Жыл басынан бері егін­шілік саласына 17,6 миллиард теңге субсидия бөлініп, былтыр­ға қарағанда 39,3 пайыз артық қа­рас­тырылған. Қажетті 65 мың тонна дизель отынының әр литрі 126 теңгеден босатылып, кестеге сай жеткізу белгіленген. Қазір оның 40 пайыз қоры жинақ­талған. Науқан қызған тұста түр­лі маркалы 13500 трактор, 16000 тұқымсепкіш агрегат, 1170 егіс кешені ен даланы еңбек дүбіріне бөлейтін болады. Бүгінде техниканың әзірлігі 92 пайызды құрайды. Бір атап өтерлігі, жергілікті жерде құрас­тырылатын «SAMPO ASIA» комбайнына, «Батыр» деген брендпен шығарылатын К-704» тракторына сұраныс жоғары. Шетелдік техникаларға қарағанда бағасы арзан, техникалық мүмкіндіктері еш кем түспейді.

Синоптиктердің болжамы бойынша ылғал жеткілікті болатын сыңайлы. Топырақ қыр­тысындағы мөлшері қалып­та­ғыдай. Ең бастысы, агротех­ни­калық шараларды тиімді пай­далану қажет, вегетациялық кезеңд­і өткізіп алмау керек, дейді ғалым­дар. Олардың қобалжитын жөні бар. Мәселен, Қызылжар ауда­ны «Зенченко және К» коман­диттік серіктестігінде орташа түсім 20-25 центнерден ай­налса, онымен көршілес кей шаруашылықтарда жағдай кері­сінше. Топырақ бонитеті деңгейлес бола тұра, өнім төмен. Оның бір ұшығы ұйымдастыру жұмыс­тарының төмендігіне келіп ті­реледі. Тіпті жауапты науқан­ды маусымның алғашқы онкүн­дігіне дейін созып алатындар бар. Бұдан кейін қандай өнімділік күтуге болады?

Аймақта қыс ұзақ, жаз қысқа келетіндіктен, әрі соңғы жылдары климаттың өзгеруіне байланысты мамандар егіншілікті тәуекелі көп салаға жатқызып жүр. Бұл ойды ғалымдар да қостап, ерте пісіп-жетілетін тұқым түрлері өнімділікті 20-30 пайызға арттырады. Осы ретте жаңа технологиялар мен ғылым жетістіктеріне сүйене отырып, тұқым шаруашылығын жаңғыртудың, сұрыптарды таңдай білудің, орналастырудың маңызы зор, дегенді айтады. Бұл орайда, түпкі нәтижеге жетуге бағытталған кешенді шаралар атқарылып жатқанын айта кеткен жөн. Оның негізгілері– сұрып алмастыру мен жаңарту. Әзірленген 490 мың тонна тұқым стандартқа сәйкестендірілген. Көп жылғы тәжірибе бойынша топырақ құнарлылығына орай облыстағы орташа ерте пісетін тұқым топтары – 10-35, орташа пісетін – 65-75, орташа кеш пісетін тұқым топтары 10-15 пайызға дейін болу керектігі дәйектеліп, осы көрсеткіштерге жету мүмкіндіктері айқындалған. Вегетациялық кезеңі 72 күннен бас­талатын және жоғары өнім­ділік­ке ие «Омбы-35», «Памя­ти Азиева», «Астана» секілді ерте пі­сетін сұрыптар аудандас­тырыл­ған.

Серпін танытар сәтке солтүс­тік­­қазақ­стандық аграршылар да сақадай-сай әзірліктермен келіп отыр деуге болады.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»


Солтүстік Қазақстан облысы


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

28.05.2018

Павлодарда «Жасыл ел» еңбек жасағының ХIV маусымы басталды

28.05.2018

Қарағандыда қоғамдық кеңес құрылды

28.05.2018

Маңғыстауда цифрландыру жұмыстары қалай жүруде?

28.05.2018

Кәсіпкерлерге қысастық жасалып отыр

28.05.2018

Құтқарушыларды қолдау қажет

28.05.2018

Балалар туризмін дамыту өзекті

28.05.2018

Темір жол тасымалына жолаушылардың көңілі толмайды

28.05.2018

Заң жобаларының сапасын арттыру жолы ұсынылды

28.05.2018

Қостанай облысында мемлекеттік бағдарламалар сәтті жүзеге асып жатыр

28.05.2018

Павлодар мен Уфа арасы жақындай түсті

28.05.2018

Қарағанды облысында төртем дүниеге келді

28.05.2018

Этноойындар олимпиадасы елімізде өтуі мүмкін

28.05.2018

Қазақ философиясының бес томдығы жарыққа шықты

28.05.2018

Бэйлдің бенефисіне айналған финал

28.05.2018

«Арландар» WSB финалына шықты

28.05.2018

УЕФА Суперкубогы Алматыда өтпейтін болды

28.05.2018

Батыр Жүкембаев WBC Continental Americas чемпиондық атағын жеңіп алды

28.05.2018

Денис Тен спорттық киімін экспозицияға тапсырды

28.05.2018

«Өрлеудегі» елеулі өзгерістер

28.05.2018

Қазақ баспасөзі: өткені, бүгіні және болашағы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қатер қайдан демеңіз...

Алыс болашағымыз түгілі, бүгінгіміздің өзі бұлыңғырланған мына заманда қатер қайдан дейтін емес. Дуалы ауыз сарап­шылардың айтуынша, таяу болашақтағы екі-үш жыл жаһандық экономика үшін ғана емес, сонымен бірге әлемдік саясат пен халықаралық жағдай үшін д­е аса­ қауіпті сын-қатерлерге толы болға­лы тұр. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Діни еркіндік пен бетімен кетушілікті ажырата білейік

Қазақта «Дінің тұрсын дін аман» деген ізгі тілекке негізделген, жамағат жиі айтып жүретін нақыл сөз бар. Осы нақылдың ішкі өзегіне тереңірек үңілетін болсаңыз, оның мән-маңызының қаншалықты жоғары екенін аңғармай қалуыңыз мүмкін емес.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Жаһандық экономика жаңғырығы

Соңғы жылдары әлемдік экономикада өсім көлемі төмендеп, халықаралық сауданың даму қарқыны баяулағаны мәлім. Отандық сарапшылардың пайымдауынша, жаһандық саясаттағы қатынастардың күрделене түскеніне байланысты биылғы жылы да экономикалық көрсеткіштер көңіл көншітерлік деңгейге көтерілмеуі мүмкін. 

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе мамандық таңдауда емес, оқу бітірген соң жұмыс табуда

Абайдың жиырма бесінші сөзіндегі «Мына мен айтқан жол – мал аяр жол емес. Құдайдан қорық, пендеден ұял, балаң бала болсын десең – оқыт, мал аяма! Әйтпесе бір ит қазақ болып қалған соң, саған рақат көрсетер ме, өзі рақат көрер ме, яки жұртқа рақат көрсетер ме?» деген қағидаға табан тіреген қазақ ұл-қызын оқытуға ұмтылумен келеді.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу