Шақшақ Жәнібек батыр туының жұрнағы

Әдетте, ХVІ-ХVІІІ ғасыр­ларда елді сыртқы жаудан қор­ғаған қазақ батырларының шайқастарға көтеріп шығатын туы болғандығы жиі айтылады. Бірақ олардың бізге жеткені мардымсыз.
Егемен Қазақстан
31.03.2017 638

ХVІІІ ғасырда жоңғарларға қарсы күрескен батыр, мәмілегер Жәнібек Қошқарұлы ұстаған тудың жұрнағы Торғайдағы музейлер кешеніндегі қадірлі жәдігердің бірі. Бұқар жыраудың «Қара керей Қабанбай, қан­жығалы Бөгенбай, Қаз дауысты Қазыбек, Шақшақұлы Жәнібек, ормандай көп Орта жүз, содан шыққан төрт тірек» деген дуалы сөзінен-ақ, Жәнібек батырдың өз заманында қандай ірі тұлға болғандығы байқалады. Сол Жәнібек батырдың жауға қарсы шапқанда алып шыққан сары туының қиындысы бүгінге жетіпті. Музейлер кешенінің директоры Гүлбану Сәрсекеева тудың ХХ ғасыр басына дейін бүтін болғанын айтады.

− Торғайдағы құймақұлақ ақсақалдардан жеткен әңгімелер бойынша, осы ту ХХ ғасырдың бас кезіндегі аласапыран уақытта Жәнібек батырдың шөпшегі, Шолақтың Оспаны деген кісіде болған екен. Кейін осы туды көпшілік емес пе, тәбәрік көріп, жырта бастайды ғой. Сол тудың қиындысы ғана бізге 1993 жылы музей ашылғанда жетті, – дейді Гүлбану Сәрсекеева.

Тудың қиындысын музейге Алматыда тұратын, бүгінде 90 жасқа келіп отырған Ғалия Бекте­місова деген әжеміз тапсырыпты. Жәдігердің оның қолына түсуі де қызық. Өткен ғасырдың 50-жылдары Жәнібек батырдың ұрпақтары болып келетін торғайлық, белгілі баспагер Әбдірәшит Бектемісов туған жеріне қыдырыстап барады. Келіншегі Ғалия екеуінің отбасында нәресте болмай жүр екен. Сонда торғайлық бір ақсақал оларға осы тудың жұрнағын «батыр бабаңнан қал­ған қасиетті зат еді, алып кет, келін ұл табар» деп ырымдап беріпті.

− Расында, Алматыға барған соң Ғалия апамыз бала көтеріп, ұл табады, онан кейін өмірге қыз бала келеді. Бірақ ұлы қызылшадан шетінеп кетеді де, қызы аман өседі. Қазір анасы сол қыздың қолында. Музей ашылғанда Ғалия әжей жәді­гердің осы тарихын айтып, тапсырып еді, – дейді Гүлбану.

Тудың жұрнағын келушілер ұзақ қызықтап тұрады. Оның қан­дай матадан жасалғаны музей қызметкерлеріне әзір белгісіз. Бір қарағанда тоқылуы кенеп тәрізді. Ғасыр қойнауынан жеткен тудың қиындысы ұлы даланы қорғаған, ат үстінде көз шырымын алған, тұл­пары ауыз­дықпен су ішкен батырлар ерлігінің куәгері екені сөзсіз.

Нәзира ЖӘРІМБЕТОВА,

«Егемен Қазақстан»

Қостанай облысы,

Жанкелдин ауданы


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

28.06.2017

Үркер-2017. Қазақстан туралы үздік танымдық мақала авторы анықталды

28.06.2017

Жанболат Аупбаев "Үздік журналистік зерттеу" номинациясы бойынша "Үркер" сыйлығын алды

28.06.2017

«Егеменнің» фототілшісі «Үркер-2017» сыйлығын алды

28.06.2017

Елбасы Әсет Исекешевті қабылдады

28.06.2017

Орал қаласының әкімі Нариман Төреғалиев сенатор атанды

28.06.2017

Премьер-Министр Қызылордада «Нұрлы жер» бағдарламасының іске асырылу барысымен танысты

28.06.2017

«Мерейлі отбасы» лауреаты атағын беру жөніндегі комиссия отырысы өтті

28.06.2017

Премьер-Министр Қызылордада Елбасы Жолдауын іске асыру барысын талқылады

28.06.2017

Биылғы «Қазақстан барысы» турнирінде қандай өзгеріс бар?

28.06.2017

Қызылорда облысында балық экспорты үш есеге артты

28.06.2017

Дәурен Абаев журналистерді мерекемен құттықтады

28.06.2017

Елбасы Астана маңындағы көлдердің туристік әлеуетін арттыру қажеттігін айтты

28.06.2017

Қазақстанда дін саласындағы мемлекеттік саясат тұжырымдамасы бекітілді

28.06.2017

Үкімет басшысы Сыр өңірінің білім беру саласындағы жобаларымен танысты

28.06.2017

Премьер Қызылордадағы Кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталығын аралады

28.06.2017

ОҚО-да бюджет қаржысын тиімсіз жарату деректері әшкереленді

28.06.2017

Премьер Қызылордада МӘМС жүйесін енгізуге дайындық барысымен танысты

28.06.2017

Премьер-Министр Сырдария өзеніндегі гидротехникалық құрылыспен танысты

28.06.2017

ҚР Омбудсмені Қазақстандағы Нидерланды Корольдігінің Төтенше және Өкілетті елшісімен кездесті

28.06.2017

Қостанайда жаңа басқармаға жаңа басшы тағайындалды

КОЛУМНИСТЕР

Атамұрат  ШӘМЕНОВ,

Кәсіпке баулудың кейбір мәселелері

Елімізде еңбекке қабілетті адамдар саны 9 миллион екен, оның ішінде жұмыспен қамтылғандар 8,5 миллион, 6,3 миллион – жалдамалы жұмыскерлер, 2,2 миллион – өз бетінше жұмыспен қамтылғандар. Ал жұмыссыздар 445 мың адам. Ал жұмыспен қамтылған­дар саны жұмысқа жарамды адам­дар санының 67 пайызын құрайды, ал бұл көрсеткіш біз ұмтылып жүрген өркениетті 30 елде орташа алғанда 82 пайызды құрайды. Яғни, Қазақстан үшін халықты шынайы жұмыспен қамту жайы өзекті болып отыр.

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Болашақтың мамандықтары

Білім – шамшырақ. Алдағы жол андыздап көрінеді. Сүрінбейсіз, жортақтауыңыз, желе жортуыңыз, бауырыңызды кең жазған шабысыңыз жиған білімге байла­ныс­ты. Білім – ырыстың тіз­гіні. Ырысты тал бесіктен жер бе­сік­ке дейін іздейтін уақыт туды. Өй­т­кені, білгірге ділгірлік бар. Тес­тілеу қортындысы бойынша жо­­ға­ры оқу орындарына құжат тап­сы­ратын талапкердің өмірлік мақ­­сат-мұратын айқындауы – ел болашағына қосар үлесін ай­қын­да­уы. Сондықтан мамандық таң­дау­ға бейжай қарауға болмайды.

Нәзира РАХМАНҚЫЗЫ, кинотанушы

Қазақ киносы және киноархив

Бүгінгі күн ертең тарих болып қалары сөзсіз. Ертең кешегі күннің ізін іздейміз. Өнерде де дәл солай. Өт­кен күннің іздерін сол күйінде «қал­пына келтіру» арқылы жеке шы­ғар­ма­лардың ғана емес, тұтас бір ке­зең­нің тарихын мейлінше объек­тив­ті түр­де шынайы суреттеуде, зерт­теу­де ар­хивтің, ондағы сақталған ма­те­ри­ал­дардың маңызы орасан зор.

Нұрлан СЕЙДІН, саясаттанушы

Төрағалық табыстары

Қазақстан өзінің Шанхай ынтымақ­тастық ұйымындағы (ШЫҰ) 2016-2017 жылдардағы кезекті төрағалығын үстіміздегі жылдың 9 маусымында Астанада өткен Мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында қоры­тын­дылады. Әдеттегідей, еліміз бұл төраға­лыққа үлкен дайындық­пен келіп, ұйымның жаңа сатыға көтерілуіне, аймақ мемлекеттері ара­сын­­дағы саяси-экономикалық, қауіп­сіз­дік және мәдени-гуманитарлық сала­лар­дағы ынтымақтастықты нығай­туға барынша күш салғаны белгілі.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Төрінен қонақ үзілмейтін үлкен үй

Кез келген қаладағы келімді-кетімді жолаушыларға лайықты қызмет көрсетіп, адамдардың демалуы мен жүріп-тұруына жағдай жасау – жауапты міндет. Әлемнің дамыған елдері бұл бағыттағы жұ­мыстарды логистикалық карта аясында жүргізіп, қонақ қабылдау мен қызмет көрсетудің де озық үлгі­лерін қалыптастырып отыр. Яғни, туризмнің дамуына күш, қай­рат, қаржы жұмсау арқылы оны есе­леп қайтарып алу қамында көптеген жұ­мыстар жасалуда. Қуанарлығы, еліміздегі логистика бағытындағы дамыту жұмыстары өз деңгейінде жүріп жатыр. 

Пікірлер(0)

Пікір қосу