«Шығыс спортында серпіліс бар»

Шығыс Қазақстанның спорт саласы, оның ішінде волейбол, хоккей сынды спорт түрлерінің соңғы жылдары өрлеу кезеңін бастан өткеріп жатқанын көзі қарақты жұрт білсе керек. Осы және өзге де мәселелер жөнінде Шығыс Қазақстан облыстық дене шынықтыру және спорт басқармасының басшысы Асқар Можановпен әңгімелескен едік.
Егемен Қазақстан
16.05.2017 3531
2

– Асқар Байжігітұлы, соң­ғы жылдары шығыстың волей­болшылары қарсылас шақ келтір­мей жүр. «Алтайдың» жігіт­тері де, қыздары да екі жыл қатары­нан ел чемпионы атанды. Мұның сыры неде?

− Әрине, чемпион болу оңай емес. Чемпиондықты сақтап қалу одан да қиын. «Алтай» бұл дең­гейге оңайлықпен жеткен жоқ. Об­лыс басшылығы қолдауының, клуб жұмысының дұрыс жолға қо­йыл­­ғанының нәтижесінде қос қоманда биік белестерді бағын­ды­рды. Спортшыларға тиісті жағ­дай­лардың барлығы жасалды. Тұрмыстық, қаржылық мәселелері толық шешілді. 2015 жылы түр­киялық Бурхан Жанболат есімді білікті маманды арнайы шақырып, қыздар құрамасына бас бапкер ретінде екі жылға келісімшартқа отырған болатынбыз. Нәтижесін көрді­ңіздер. «Алтай» волейбол коман­­дасының қыздары екі жыл қатарынан Қазақстан чем­пио­­натында топ жарды. Бур­хан Жанболатпен арадағы келі­сім­­­шарт мерзімі жақында аяқ­тал­ды, енді оның орнына бап­кер­лік қыз­метті 1988 жылғы Сеул Олим­пиадасының күміс жүл­дегері, Е­уропаның екі дүркін чем­пио­ны, әлем чемпионатының күміс және қола жүлдегері Ярослов Ан­тонов атқаратын болады. Биыл «Алтай» волейбол командасының қосалқы құрамына да жаңа бапкер шақырдық. Жиырма үш жасқа дейінгі қыздар арасында үздік ойын өрнегін көрсетіп жүрген волей­болшыларды құрамаға ал­дық. Олар да ел біріншілігін жеңіп алды. Келесі Олимпиадаға осы қыз­дардың барып қалуы әбден мүмкін. 25-30 мамыр аралы­ғын­да Өскеменде клубтық коман­далар арасында ашық Азия чемпионаты өтеді. Сегіз коман­да қатысады. Алдымызға екін­ші орын алсақ деген мақсат қо­йып отырмыз. Егер бұл межені бағын­дырсақ, әлемдік лигаларға қатысуға жол ашылады.

− Енді әңгімемізді «Алтай» футбол клубына қарай ойыс­тыр­сақ. Осы «Алтайдың» басынан неге бұлт арылмай қойды?

− «Алтай» футбол клубы был­тыр бірінші лигада екінші орын алып, премьер-лигаға жол­дама иеленгені белгілі. Бірақ елі­міздің футбол феде­рациясы клуб екі талапқа сәй­кес келмей­ді деп «Алтайды» премьер-ли­га­ға қатысатын коман­да­лар тізімінен алып тастады. Жалпы, облыс атынан бірінші ли­га­­да өнер көрсету үшін клубқа жеке қара­жат қарастырылған. Тек ол қара­жат мемлекеттік сатып алу бай­қауы арқылы бөлінеді. 2016 жылы мемлекеттік сатып алу бай­­қауында «Алтай» ФК» ЖШС же­ңіс­­ке жетіп, қаражат клубқа бөлін­­ген болатын. Ал 2017 жылы бай­­қау­да қай клубтың жеңіске же­тіп, чем­пионатта облыс намысын қор­­ғайтындығы белгісіз болды. Қазір конкурстық рәсімдер  жүріп жа­тыр. Реті келгенде айта кетейін, «Алтай» футбол клубы 100 пайыз жеке­меншік команда. Қазір елі­міз­де футбол керемет сұранысқа ие деп айта алмайсыз. Облыста да солай. Керісінше, біздің өңірде хок­кейге қызығушылар қатары қа­лың. Өскеменнің «Торпедо» хок­кей клубы Жоғары хоккей лига­сы­ның  тұрақты чемпионатын ұтып алып, «Братина» кубогының фина­лын­да өнер көрсетті. Бұл – Шығыс Қазақ­стан облысының хоккей тарихында бұрын-соңды болмаған жетістік.

Алайда, былтыр ел чем­пиона­­тында біздің облыстың жасөс­пі­рім­дер құрамасы алғашқы бестікке де іліне алмады. Айналдырған сегіз өңір арасында. Құлдырау ма? Құлдырау. Қазір осы олқылықтың орнын толтыру мақсатында жаттық­тыру­шылар құрамын ауыстырып, облыстық қысқы спорт түрлерінен жоғары спорт шеберлігі мектебіне жаңа директор тағайындадық. 

− Директор дегеннен шыға­ды, БАҚ беттерінде «Мо­жанов басқармаға келгелі дирек­тор­ларды бірінен соң бірін жұмыстан босатып жатыр» деген әңгімелер тарады. Осының анық-қанығын өз аузыңыздан естісек.

 − Жұмыс істемейтін басшылар кімге керек? Спорт саласының жұмысын, нәтижесін тексеру аса қиын дүние емес. Командалардың турнир кестесіндегі орналасу ретіне көз салсаңыз жеткілікті. Облыстың жасөспірімдер құрамасы шаңғы­дан өтетін ел чемпионатында бірін­­ші орын алмағалы қай заман?! Жасөспірімдер арасынан мықты спортшыларды дайындамасақ, ересектерден чемпион шыға ма? Резерв дегенді де мүлде ұмытқан. Бұл – үлкен проблема. Мен жұ­мыстан босатқан басшылар спор­т­ты дамытумен емес, қара бастарының қамын күйттеумен шұғылданған. Спортшыларға тиісті жағдай жасамаған. Мынаны қараңыз:  өскемендік шаңғышы қыз Анна Стоян қазір Қарағанды облысының, ал риддерлік Анге­лина Шурыга Алматының намы­сын қорғап жүр. 

− Оларды қайта шақыру ойда бар ма?

− Маусым аяқталсын, шақы­рамыз, тиісті жағдайларын жасай­мыз. Туған жерлеріне келуден бас тартпайтын шығар деп ойлаймыз.

− Былтыр өңір балуандарын жаттықтыруға Моңғолиядан бапкерлер алдырдыңыздар? 

− Семейдегі спорт академия­сында дзюдо күресі бойынша 2016 жылдың қыркүйек айынан бері моңғол бапкері балуандарымызға білгенін үйретіп жатыр. Еркін күрестен Әзербайжан мен Дағыс­таннан маман шақырдық. Біздің облыс балуандарының еркін күрес бойынша Қазақстан чемпионатында көрсеткен нәтижелері жаман емес. Ел біріншілігінде Азамат Дәулетбеков чемпион, Данияр Қайсанов екінші орын иеленді. Расул Қалиев алғашқы белдесуінде жарақат алып, жарысты әрі қарай жалғастыра алмады.

− Өңірде бокстің дамуы бәсеңдеп тұрған секілді. Әлем чемпионаттары мен Олимпия ойын­дарынан Шығыстың бокс­шыларын көре алмай жүрміз. 

− Бокс − еліміздегі ең қар­қынды дамыған спорттың бірі. Бәсекелестік өте жоғары. Бұл ба­ғыт­тағы жұмыстарымызды әлсі­ретіп алғанымызды мойын­даймыз. Дегенмен, ауызды қу шөппен сүрту­ге болмас. Боксшымыз Әділет Құр­метов 60 кило салмақта ел чемпионы атанды. Манат Өмірзақов та осы біріншілікте жүлдегер болды.

− Мықты спортшылардың көбі ауылдан шығатыны белгілі. Ауыл балаларын спортқа тарту, баулу жағы қалай?

 − Облыста 27 аудандық спорт мектебі бар. Ондағы тәрбие­лену­шілер аудандық, облыс­тық жарыс­тарға қатысады. Аудан­дарда, ауылды жерлерде спорт жақсы дамып келеді. Мәселен, Айбек, Мұхит сынды «Қазақстан барыстарын» баптаған Абай ауданын ерекше атап өтуге болады. Қазір аудандық спорт бөліміне жаңа маман келіп, ауданда кенже қалған спорт түр­лерін түрлендіріп жатыр. Бұл, әрине, бізді қуантады. Мұңайтатын тұстар да бар. Шемонайха ауданы кезінде волейболдан мықты еді. Ұлдары да, қыздары да алдарына жан салмайтын. Қазіргі жағдайы айтпаса да түсінікті. Мұның бәрі мектептердегі дене шынықтыру пәнінің жүргізілуіне, сабақтың сапасына байланысты. Атақты спортшылар қайдан шығады, әрине, мектептен шығады. Сондықтан, біз бұл бағыттағы жұмыстарды жандандыруға тиіспіз.

− Қалаға шақырылып жат­қан білікті мамандарды ауыл­дарға да жіберу ойда жоқ па?

− Мұндай ойларымыз бар. Қазір облыс әкімі Даниал Ахметовтің тапсырмасымен арнайы бағдарлама әзірлеп жатырмыз. Семейде спорт академиясы ашылғанын білесіз­дер. Осы академия жанынан спорт­тың әр түрінен бапкерлер мен оқыту­шылар құрамының білік­тілігін арттыратын сарапта­малық орталық ашылатын болады. 

− Бүкпесіз әңгімеңізге алғыс айтамыз.

Әңгімелескен
Азамат ҚАСЫМ,
«Егемен Қазақстан»        

ӨСКЕМЕН 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.09.2018

«Астана Опера» сахнасында «Астана – Әлем дауысы» халықаралық фестивалі ашылады

26.09.2018

Қостанайда төртінші Цифрлы ХҚО ашылды

26.09.2018

Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

26.09.2018

Қазақстанда неміс технологияларын қолдануды жоспарлап отыр

26.09.2018

Сатунда сайысқа түседі

26.09.2018

Құсбегі қыздар

26.09.2018

Қостанайлық полицейлер қырғызстандық жүк машинасын өрттен аман алып қалды

26.09.2018

Дирижердің бақытты сәті

26.09.2018

Жылу беру маусымына әзірлік басталды

26.09.2018

Қостанай облысы мен Қытай арасында үш инвестициялық жоба жүзеге асады

26.09.2018

Сөз сойыл №67

26.09.2018

Қостанайда Қазақ ұлттық мәдени күні өтті

26.09.2018

Қоғам жұмыла қарсы тұруы қажет

26.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

26.09.2018

Қазақстанда жасалған өнімдер Мәскеуде «Жыл тағамы» номинациясын иеленді

26.09.2018

Алғашқы медициналық көмектің сапасын арттырмақ

26.09.2018

GGG-дің алдағы жоспарлары қандай?

26.09.2018

Төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

26.09.2018

Әріп танымайтын баладан Африканы сұраған...

26.09.2018

Оқушыларды ағылшын тіліне баулиды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

Jańa mamandyq jaıy

«Erinbe. Eńbek et, mal tap» degen sózdi Abaıdan keıin ata-analarymyz jıi aıtatyn. Alaıda áleýmettanýshylar eńbek etý men tabysty bolýdyń mazmuny men shynaıylyǵy ózgerdi degendi alǵa tartady. Al eńbektiń formýlasy jumys isteý, kásip ashyp, tabys tabý ekeni belgili. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу