Шығыс та жоқ, Батыс та жоқ...

​Батыс Батыс, Шығыс Шығыс болғалы, Бір-біріне қосылмайды жолдары, – деп жырлағаны бар кезінде Но­бель сыйлығының лауреаты Редьярд Киплингтің. Кип­линг­тің осы айт­қаны талай-талай пікір­­та­лас­тың өзегіне ай­нал­ға­ны мә­лім.
Егемен Қазақстан
12.04.2017 5613

Редьярд Киплинг демекші, ағылшын ақынының айтқанына қазақ ақыны Олжастың  өзінше үн қатқаны тағы бар.

Жоқ, Шығыс,

Жоқ, Батыс та.

Жыр – Отаным!

Бар кешің,

Бар әдемі бұла таңын.

Жоқ, Шығыс,

Жоқ, Батыс та,

Кәдуелгі

Егіздей екі ұлы бар

ұлы атаның.

Қылады атамекен

Тарлық кімге,

Тұрады сол ойдан

ол қарғып түнде

Батыс жоқ,

Шығыс та жоқ,

Жер дейтұғын

Бір-ақ сөз,

Ұлы сөз бар

Барлық тілде!

(Тәржімалаған Қ.Мырза Әлі)

Барлық тілде айтылатын Жер дейтін ұлы сөзге деген ешкімнің күмән-күдігі тумаса керек-ті. Әріден келе жатқан  текетірес деп тым ушықтырмай-ақ қоялық. Десек те, Батыс әлемінің  әлі күнге дейін Күн көтерілетін тұсқа қыли көзқараспен қарап келе жатқаны баршаға мәлім.  Ашығына көшер болсақ, айтқанына жүргізіп, айдау­ына көндіргісі келетін бәз-баяғы әпербақандық әрекет басымдау. Бишігін үйіріп, төрткүл дүниеге әмірін жүргізгісі келетін ескі өктемшілдік дағдыдан арыл­мағандығы  көзге ұрып тұрады.  

Билік пен байлықтың бір-бірі­мен ажырамастай өзара байланып қалғаны атамзаманнан белгілі ғой. Алқалы жиындарда мың жерден әділеттілік туралы әңгіме қозғалып, өр­кениет өлшемі төңірегінде те­рең­нен пәлсафалық ой ортаға салынғанымен, күнба­тыстағылар бәрібір түпкі тезіне тартады. Те­зіне тартқан емей немене, Ба­тыс­­тың бір қиырда отырып алып Шы­­ғыстың шырқын бұзып отыр­ғаны...

Біздің Абайдың «Ескендір» поэмасынан Батыс әлемі бейхабар ғой. Әйтпесе, атақты Алек­сандр Македонскийдің ұлы ақынның кейіпкері ретіндегі пұшайман болған халін көріп, атақ пен даңқтың мәңгілік емес екенін бағамдар еді. Байлық та, билік те  көзге құйылған бір уыс топырақтың арқасында әдірем қалатынын да түсінер еді. Шығыс тәмсілі талайларға қазақтың дана шалының сөз құдіреті арқылы талай дүниені ұғындырады-ау. Ендеше, Абай әлемін Шығыстан тараған даналықтың  шұғылалы сәулесі іспетті адамзатқа таратуда өзіміз кемшін соғып отырған тәріздіміз.  Айтпақшы,  Абайдың «Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп» деген жалқы сөзінің өзі Баты­сыңның да, Шығысыңның да небір ақылмандарының жадына тоқитын-ақ тағылымды сөз.

Олай болса, Батыс өзіне бұра тартпай, Шығыс шамырқанбай жер бетіндегі қордаланған проб­леманы шешу барысында ортақ көзқараспен мәмілеге келер болса, бүкіл адам­заттың олжалы бол­­ғаны дер едік.

Олжас ақынның өлеңіне өзіндік реңк беріп, «Шығыс та жоқ, Батыс та жоқ, адамзаттың ортақ мүддесі бар» дегенге айтарымызды тоғыстырар болсақ, ешкім бізді сөге жамандамас.

Журналист пен Суретші

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2018

Астанада заманауи балабақша ашылды

17.01.2018

Мәскеуде Қазақстанның жаңа консулы тағайындалды

17.01.2018

Тайландта босанған ана санавиациямен елге жеткізілді

17.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев пен Дональд Трамптың кездесуі әлемдік БАҚ назарында

17.01.2018

Асқар Жұмағалиев «Қорғас-Шығыс қақпасы» аймағының жұмысымен танысты

17.01.2018

Құлсарыда жылыжай  ашылды

17.01.2018

Қ.Тоқаев Елбасының АҚШ сапары туралы пікір білдірді

17.01.2018

Президенттің АҚШ-қа сапары. Стратегиялық серіктестіктің жаңа кезеңі

17.01.2018

АҚШ-та Қазақстан әдебиеті мен мәдениет орталығы ашылады

17.01.2018

Аяз мүйізді, мүйіз тұқылды қалай қысады?..

17.01.2018

Түлкиевтің туындысы

17.01.2018

Атырауда көкпар тартушылар көбейді

17.01.2018

Абайдың алғашқы кітабы

17.01.2018

Сыр өңірінде жаңа аурухана ашылды

17.01.2018

Алматыда ауған соғысының ардагері Борис Керімбаевтың мерейтойы атап өтілді

17.01.2018

Жарасбайдың жаналғышы

17.01.2018

Аққу кеткен...

17.01.2018

Парасат пен пайымды ту еткен ғалым. Немесе инженер Тұрлыбек Ысқақов туралы

17.01.2018

«Абыз» ұғымының аясы кең

17.01.2018

Еңбегін еліне арнаған

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Дамудың даңғыл жолы

Елімізде жүргізіліп жатқан ірі реформалар нәтижесі қазір өз жемісін бе­руде. Қолға алынған зор мін­дет­тер­дің негізгі мәні – Қазақ­стан­ның жан-жақты дамуы, көр­кеюі болатын. Сондықтан бұл реформалар аяқ астынан пайда бола қойған жоқ. За­ман­ның дидары ө+згеруіне орай, мем­лекеттік салалардың жүгі де, ісі де өзгеруі тиіс еді.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Рухсыздық – оқымаудан, тыңдамаудан

Құдірет адамзатты керемет хикметпен, ілтипатпен, мейірбандықпен, көркемдік сұлулығымен қызықтырып, сыңғырлатып жаратқаны мәлім. Ойлау мен қарекет жасау үшін жаралған адамның тұлғасы, таратыңқырап айтқанда, оның қолынан, қиялынан, білімдарлығынан шыққан сәулет, сурет, мүсін, қолөнер, музыка, сөз өнерінің таңғажайып жәдігерлері, телегей-теңіз шынайы жан сырлары, ғылыми-шығар­машылық ғаламат жетістіктері өлшеусіз ғой. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Ұжымдық ұстаным

Ұжымдық рух ұлы жеңістерге қол жеткізеді. Қазақ айтады: «Үш адамның басы қосылса – қауым». Қауым­дасқаннан бері адамзат сан түрлі қоғамдық құрылысты өт­кер­ді. Ал қазіргі нарықтық қоғам­ның кілті – табыс. Яғни биік мүдде жолында ұжымдасу және белгілі нәтижеге қол жеткізу.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қазақстанның жаһандық қауіпсіздік бастамалары

Еліміз егемендіктің бастапқы ке­зінде-ақ өңірлік және жаһандық қауіпсіздік Қазақстанның сырт­қы саясатының негізгі басым­дық­тарының бірі болатынын төрт­күл дүниеге жария еткен еді. Содан бері еліміз халық­аралық аренада сол бағытты берік ұстанып, оны бел­сенді түрде жүзеге асырып келеді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу