Солтүстік Каспий қайраңындағы мұнай кеніштері

Әлемдегі ең ірі көмірсутек экспорттаушы елдердің бірі саналатын Ресей өндірісі біртіндеп төмендеп жатқан Батыс Сібірдегі мұнай кеніштеріне балама өндіріс көздерін іздестіру үстінде. Сондықтан, Ресей үкіметі мұнай-газ өндірісінің аясын кеңейту үшін Каспий қайраңын қоса алғанда, елдің басқа да аймақтарында қосымша геологиялық барлау жүргізу үшін кең ауқымды бағдарламаларды бастады.
Егемен Қазақстан
24.03.2017 831

Сонымен қатар, энергетикалық компанияларды кең ауқымды геологиялық барлаумен айналысуға бағыттау мақсатында ынталандырушы қаржылық режімді қамтамасыз етті. Мысалы, Каспий жобалары үшін салық саясатындағы жеңілдіктер экспорттық баждардың нөлге теңестірілуі мен мұнай өндірісінің алғашқы жеті жылы үшін пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салықтың төмендетілуін қамтыды. Нәтижесінде Ресейдің «Газпром», «Рос­нефть» сияқты жетекші мұнай-газ компаниялары да Каспий теңізінің ресурстары үшін жалғасып жатқан жарысқа қосылды. 

Алайда, климаттық жағдайларға, теңіз жағалауынан тысқары қондырғыларды салу және жұмыс істету үшін білікті мамандардың, арнайы жабдықтардың тапшылығы тәрізді мәселелер кеніштерді игеру ісінде көптеген қиындық тудырды. Соған қарамастан, «Лукойл» Каспий қайраңындағы көмірсутектерді игеру жобаларын жүзеге асыруда көшбасшылық орнын сақтап отыр.


Каспий теңізінің ресейлік секторында жүргізілген мұнай барлау жұмыс­тарын­дағы алғашқы нәтижеге «Лукойл» компаниясы 2000 жылы қол жеткізді. Жаңадан ашылған Ю.Корчагин атындағы мұнай кенішінің  қатары 2001 жылы Ракушечное және 170-ші шақырым, 2002 жылы Хвалынское және Сарматское (2012 жылы Кувыкин болып өзгертілді), 2005 жылы В.Филановский, 2008 жылы Морское және Центральное кеніштерімен толықты. Осы кеніштер мен тағы 16 перспективалы ресурстардың жиынтығы 4,7 млрд баррель мұнайдан асады деп болжануда.

«Лукойл» компаниясы бұрғылау және мұнай өндірісі үшін LSP-1 мұзға төзімді стационарлық платформа, LSP-2 тұрғын үй платформасы және мұнай өндірудің, сақтау мен тиеудің жүзбелі жүйесі мен танкерлерді арқандаудың мұнара жүйесінен тұратын теңіз-көлік кешенінен мұнай жөнелту үшін 58 шақырымдық су асты құбырын жасап, 2009 жылы 1,4 млрд долларлық Юрий Корчагин атындағы кеніш жобасын аяқтады. Ю.Корчагин кенішіндегі барлау жұмыстарының бірінші кезеңінде 6-12 мың тонналық танкерлерді пайдаланып, мұнайды Махачкала портының құрлықтағы нысандарына жөнелту және «Транснефть» құбыр жүйесі арқылы айдау шешімі қабылданды. Астраханьнан 180 шақырым қашықтықта және 11-13 метр тереңдікте орналасқан Корчагин мұнай кенішінің мұнай қоры 120 млн баррельге тең деп бағаланады. 2016 жылдың желтоқсанындағы жағдай бойынша, кен орнында 26 мұнай өндіру ұңғымасының 23-і пайдалануға берілді.

Кеніштегі алғашқы өнеркәсіптік мұнай 2010 жылдың сәуір айында өндірілді және мұнай тиелген бірінші танкер 2016 жылдың қазан айында Махачкала портына жетті. Ұзындығы 5 шақырымнан асатын көлденең ұңғымаларды бұрғылау үшін бірегей (Ресей үшін) инженерлік және технологиялық шешім іске асырылғаннан кейін кеніште мұнай өндірісі 2012 жылғы 0,793 млн тоннадан 2013 жылы 1,372 млн тоннаға дейін, ал 2014 және 2015 жылдары сәйкесінше 1,460 млн және 1,662 млн тоннаға дейін арттырылды. 2016 жылдың желтоқсан айының соңында «Лукойл» 2010 жылы Корчагин кеніші пайдалануға берілгеннен бері өндірілген мұнайдың көлемі 7 млн тоннаға жетті деп хабарлады. Бұл кеніштегі мұнай және газ конденсаты өндірісінің көлемі жылына 2,5 млн тонна мұнай, 1,2 млрд текше метр газға жетеді деп күтілуде.

Қазіргі уақытта компания кеніш­ті игерудің 2-ші кезеңін бастау жұмыс­та­ры­мен айналысуда. Бұл кезең өндірілген мұ­най­ды жаңа платформадан LSP-1-ге жөнелту, ал өндірілген газды LSP-1-ден жаңа платформаға тасымалдау үшін жеті өндіру ұңғымасы мен 9 ша­қы­рым­д­ық екі құбырдан тұратын өткізгіш плат­фор­маның құрылысын қамтиды. 2-ші ке­зеңнің жалпы құны 118 млн долларды құ­рап, өткізгіш платформа 2018 жылы пай­далануға беріледі деп жоспарланған.

2016 жылы қазанда В.Филановский атын­дағы мұнай кен орнында коммер­ция­лық мұнай өндірісінің іске қосылуы «Лукойлға» Каспий мұнайын Каспий құ­быр консорци­умы (КҚК) арқылы та­сы­­мал­дауға жол ашты. Шын мәнінде «Лук­ойл» В.Филановский және Ю.Кор­ча­гин кеніштерін байланыс­тыратын 40 шақырымдық су асты мұнай және газ құбырымен қатар, Филановский кенішін Қалмақияда орналасқан құрлықтағы сақтау терминалымен байланыстыратын 330 шақырымдық су асты құбырлары мен 350 шақырым құрлықтық құбырлар желісін қалыптастырды. Нәтижесінде, Фи­ла­новский және Корчагин теңіз кен орын­дарынан Каспий құбыр консорциу­мына мұнай жеткізілімі 2016 жылы 1 қа­занда басталды. 2017 жылы ақпандағы жағдай бойынша, КҚК Солтүстік Каспий­де өндірілген 1 млн тонна мұнайды Қал­ма­қия­дағы Комсомольск сорғы стансасын­да қабылдады. 2017 жылы осы кен орын­дарынан мұнай жеткізілімінің жалпы көлемі 5,5 млн тоннаға дейін ұлғаяды деп жос­парланып отыр.

Түптеп келгенде, 2,37 млрд долларға бағаланған  В.Филановский мұнай кеніші  Ресейде соңғы 20-25 жылда табылған ең ірі мұнай кені саналады. Оның мұнай қоры 290 млн баррель шамасында ба­ғаланып отыр.  Кен орнын игерудің бі­рін­ші сатысында «Лукойл» ISP-1 мұзға тө­зімді стационарлық платформаны, LQP-1 тұрғын үй алаңын, орталық өңдеу плат­формасын (CTP) және көтеруші блокты салды. Кен орнын игерудің екінші кезеңінде ISP-2 және LQP-2 салынады деп жоспарлануда. 2017 жылы наурыз айын­да «Лукойл» Филановский кеніштегі төртінші ұңғыманы бұрғылауды аяқтады. Қазіргі таңда кен орнындағы жалпы мұнай өндірісі тәулігіне шамамен 9 000 тоннаны құрайды. Сондай-ақ, өткен қаң­тар айындағы жағдай бойынша бұл ке­ніш­те алғашқы 1 млн тонна мұнай өн­ді­рілді. «Лукойл»  мұнда жыл аяғына дейін 4,4 млн тонна мұнай өндіреді, ал 2019 жылға қарай оның көлемін жылына 6 млн тоннаға жеткізеді деп күтілуде.

Осы көрсеткіштерді бағамдай келе, Ресейдің Солтүстік Каспий теңізінің жа­ға­лауынан тысқары кеніштерді игеру ісінде ілгері басып бара жатқанын анық кө­руге болады. Бұл ретте, тағы да сол «Лукойл»  2015 жылы 2016-2018 жыл­дарға арналған Солтүстік Каспий ке­ніштері үшін интеграцияланған кен орны инфрақұрылымын дамыту жоспарын бекітті. Бұл жоспарға сәйкес, қосымша 25 платформа, 1000 шақырымдық су асты құбырлар желісі және 550 шақырымнан асатын құрлықтағы құбырлар желісін салу жоспарланып отыр. Осы орайда жасалған инвестициялардың жалпы көлемі 5,5 млрд доллардан асатын болады. Сонымен қатар, компания 2022 және 2026 жылдары Каспий теңізінде тағы екі мұнай және газ кеніші, атап айт­қанда, Ракушечное және Сарматское/Ку­выкин кен орындары пайдалануға бері­летінін жариялады. Компанияның Солтүстік Каспий суларына арналған ұзақ мерзімді бағдарламасы аймақта көмірсутек өндірісі деңгейін жылына 20 млн тоннаға дейін арттыруды көздеуде. Осы ретте, Корчагин кенішінің айналасында 1,9 млрд баррель мұнай бар екені болжанып отырғанын айту ләзім. Демек, Ресей болашақта  Солтүстік Кас­пий­дегі мұнай-газ өндірісін елеулі дә­ре­жеде арттыруы мүмкін.


Лидия Пархомчик,

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Еуразия ғылыми-зерттеу институтының аға ғылыми қызметкері

Алматы






СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2017

Абаев Қазақстан мен АҚШ президенттерінің телефонмен сөйлесуіне пікір білдірді

21.09.2017

Дәурен Абаев: ИЫҰ саммитінің мәртебесі ЕҚЫҰ саммитінен кем түспейді

21.09.2017

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының маңызы зор - министр Абаев

21.09.2017

Ұлттық ұланның халықаралық турнирі басталды

21.09.2017

ОҚО-да ЭКСПО-2017 көрмесіне атсалысқан ерікті жастар марапатталды

21.09.2017

Астанада EXPO-2017 көрмесінің 16 «жасыл» жобасы іске асырылмақ

21.09.2017

«Kostanay Invest–2017» инвестициялық форумында 26  меморандумға қол қойылды

21.09.2017

Келер жылы мектеп бағдарламасына қоғам және дінтану сабағы енгізілуі мүмкін

21.09.2017

Қазақстанда қалайы өндіруге салық мөлшері азайтылмақ

21.09.2017

Біртанов МӘМС бойынша жиын өткізді

21.09.2017

Чемпиондар лигасының 2019 жылғы финалы Мадридте өтетін болды

21.09.2017

Жас журналистерге арналған жоба іске қосылды

21.09.2017

Студенттерге елордадағы хостелдерден жеңілдік ұсынылды

21.09.2017

«Zhangyru» корпоративтік оқыту» жобасына іріктеу басталды

21.09.2017

ЭКСПО-2017 Маңғыстау облысына қуатты серпін берді - Е.Тоғжанов

21.09.2017

Отбасылық еңбек өтілі 100 жылдан асқан ұстаздар марапатталды

21.09.2017

Құл-Мұхаммедтің төрағалығымен партиялық тыңдау өтті

21.09.2017

Мемхатшы әлеуметтік қамсыздандыру мәселесін талқылады

21.09.2017

Астана әуежайындағы автотұрақ бағасы арзандайды

21.09.2017

Сағынтаев экономика мәселелері жөніндегі Сараптама кеңесінің кезекті отырысын өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Сапасыз білім сан соқтырады

Спортшылардың «спорттық ғұ­мы­ры» қамшының сабындай қыс­қа. Жұрттың бәрі Головкиндей отыз­дың жуан ортасында жай оғындай жар­қылдап жүрмейді. Жасы келіп, күш-қуаты кемігенде боксшы қолғабын, фут­­болшы бутсысын шегеге іледі. Иә,­­ талай жылғы серігімен қош ай­­­тыс­қан ардагер спортшының қай-­қайсысы болса да «Әрі қарай не­ істеймін?» деген тағдыршешті сұрақ­қа түбі бір маңдай тірейді. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Өрелі өрен іздеймін

Халқымыз  «Ұлың өссе ұлық­ты­мен, қызың өссе қылықтымен ауылдас бол» деп бекер айтпаған. Өйткені, жа­ңа көктеп келе жатқан жас шыбық қа­тарына қарап бой түзейді, бір-бі­рінің ойын байытады немесе кері әсерімен қисық, қыңыр болып өсуіне де әсерін тигізеді. Қанатты сөз осындайларды көріп ой түйгеннен туса керек.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Такси мен «тәбет»

Астанадағы автобустардың қыз­мет көрсету сапасы жайлы мақала шық­қан­нан кейін («Қоғамдық көлік және жолаушы мәдениеті», «Егемен Қазақ­стан», 7 қыркүйек, 2017 жыл) бірнеше оқырман хабарласып, «Так­сист болып бір-екі күн жұмыс істеп көріңізші, біраз мәселеге қанығар едіңіз» деп ой тастады. 

Жанат МОМЫНҚҰЛОВ, Сарапшы

Қазақстанның миссиясы айқын

Еліміздің сыртқы әлемдегі абы­рой-атағы мен халықаралық бе­делі жүзеге асырылып жатқан ірі­ бас­тамалар мен кең ауқымды іс-шаралардан көрініс тауып, өзі­нің тиісті бағасын алып отыр. 

Нәзира РАХМАНҚЫЗЫ, кинотанушы

Рухани айналымға түспеген фильмдер

Кино туралы сөз қозғалса, жұрттың назары әсіресе тарихи-биографиялық, комедиялық фильмдерге көбірек ауатыны белгілі. Қоғамдық пікір негізінен осы екеуінің айналасында өрбіп жатады. Қазіргі біздің жағдайы­мыз да дәл осындай. Оның себебі түсі­нік­ті ғой.  

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу