Стрельниковтің бапкерлік әлемі

Александр Стрельников. Екі дүркін Әлем чемпионы, Олимпиада жеңімпазы, Вэл Баркер кубогының иегері Серік Сәпиевтің жеке жаттықтырушысы. Стрельников пен Сәпиев дуэті шаршы алаңда сан жылдар салтанат құрғанын қалың жанкүйер жақсы біледі.
Егемен Қазақстан
29.06.2017 3281
2

Әйгілі бапкермен Қарағандыдағы Бей­біт­шілік бульварында кездестік. Ол жал­ғыз келмепті: жанында КСРО-ның екі дүр­кін чемпионы, КСРО-АҚШ матчының жеңімпазы, халықаралық дәрежедегі спорт шебері Берік Нұрмағамбетов бар. Бекең­ді баяғы­дан танушы едім, екеуміз бір ауыл­дың тумасымыз. 

– Мен Сашкамен 1972 жылдан бері дос­­пын. Оның төзімділігіне әбден тәнті бол­­ған жанмын. Серік екеуінің көрмеген те­пері­ші жоқ. Сашка соның бәрін ішінде ұс­тай білді, ақырына дейін төзді. Мұның не деген шыдамды адам екеніне әлі күнге дейін қайран қаламын. Ақыры, Алла тағала сол төзімділіктері үшін оларды жарыл­қады. Менің айтайын дегенім – бап­кер деген мүсінші: Серікті Серік еткен Стрель­ников қой, – деп тебірене айтты адал дос, білікті бапкер Берік аға.

«Бәріміз Райштың шекпенінен шыққанбыз»

КСРО мен Азия чемпионаттарында олжа салған Аманбаев, Юнусов, Мұңайтпасов, Га­шин сынды есімдері елге белгілі бокс­шылар Стрельников-Супрун жұбының жемісі екенін қазір біреу білсе, біреу білмейді. «Жалпы, Абай бокс мектебіне бөтен біреу тұмсық сұққан емес. Осындағы бапкерлер, олардың шәкірттері, бәрі-бәрі Андрей Богданович Райштың шекпенінен шыққандар. Кәсіпқой бокстан әлем чемпионы Олег Маскаевтың бапкері Ерден Сүлейменов, атақты Серік Нұрқазовтың жаттықтырушысы Вик­тор Фетишин және басқа бапкерлер, олар­дың қатарында біз де бармыз, бәріміз бокс өнерінің тылсым сырына Тәңірі жарыл­қағыр Андрей Богдановичтей білгір маман, ұлағатты ұстаздың арқасында қанық­қан едік. Жақында менен сұхбат ал­мақ­шы болған бір журналист: «Сіз ұлы жат­тық­тырушысыз», – деп қалды. Мен оны бірден тойтарып тастадым. Сонда ойыма бірден Андрей Богданович түскен еді. Небір шебер боксшылардың мол шоғырын өсіріп, талай бапкердің талантын ашқан осынау ардақты адам жетпістің бесеуіне келсе де спорт залында күні бүгінге дейін бала баптап жүр. Міне, нағыз ұлы жаттықтырушы деп Райшты айтқан жөн шығар!», – деп ағынан жарылды Александр Владимирович.

Әлбетте, Стрельниковтің өзінің ұстазы­на деген шексіз құрметі адамды ерекше тәнті етеді. Осындайда қазақтың «Атаңа не істесең, алдыңа сол келеді» деген аталы сөзі ойға оралады. Ұстазына деген өмір бой­­ғы құрметі мен адалдығы арада жылдар салып оның алдынан қара көрсетті. Жарат­қан оған Серік Сәпиевтей жаны таза, адам­­ға деген ізеті, үлкенге деген құрметі ерек­­ше шәкірт сыйлады. Кеше де, бүгін де ұс­­таз бен шәкірт арасындағы аса сирек кез­де­се­тін, жеңістерге жетелеген ерекше ілти­пат­ты қарым-қатынасқа жұрт аса қы­зы­ғу­шылықпен, тіпті, бәзбіреулер қызғанышпен қараған. Дос сүйініп, дұш­пан күйінді деген осы да.

Серікті серік еткен – еңбекқорлық

Александр Владимирович он жастағы Серіктің жаттығу залының табалдырығын алғаш аттаған күнін есіне жақсы сақтап қалған. Серік боксқа өзінің тете ағасы Сергеймен бірге келіпті. 

– Атың Серік екен, Серік Қонақбаевтай атақты боксшы болғың келетін шығар? – деп сұрапты Стрельников. 

– Бақытай көкемдей болғым келеді! – депті ол жұлып алғандай. Құдай аузына салған шығар, шынында да, ол кезде Серіктің көкесі Бақытай Сәпиевтің атағы Қазақстанда ғана емес, Одақ көлемінде дүрілдеп-ақ тұрған. 

Стрельниковтің қарамағында Серік үш жылға жуық уақыт жаттыққан. «Шынын айтқанда, – дейді Александр Владимирович, – Серіктің бойынан басқа балалардан оқ бойы озық тұрған артықшылық байқалған жоқ. Қазір кейбіреулер айтып жатыр ғой: «Серік боксқа алғаш келгенде Стрельников оның Олимпиада чемпионы болатынын бірден байқапты», – деп. Осының бәрі адам­ның күлкісін келтіретін бос сөз! Менің қолым­нан дәл Серіктей талай бала өтті. Серік­ті осындай дәрежеге жеткізген мақсат жолын­дағы ерен еңбекқорлығы ғой», дейді Стрельников.

Стрельниковтен үш жыл сабақ алған Серік 1996 жылы Қарағандыдағы Әлия Мол­да­ғұлова атындағы дарынды балаларға ар­нал­ған спорт интернатында оқыды. Бап­кер сөзінің жаны бар, чемпиондардың ұста­ханасы саналатын оқу орнында Серік көзге түспей, көптің бірі болып жүрді. Интернатты бітіріп шыққанында ең құрығанда облыс біріншілігін де ұтпаған елеусіздеу ғана боксшы болғаны рас еді. 

Бұл күнде азуын айға білеген мамандар ынтымағы жарасқан Стрельников-Сәпиев жұбының толайым табысына терең үңіліп, оның сырын ұғуға тырысып, қаузай зерт­теп жатыр. Уақыт өте келе бұл феномен туралы фильм түсіріліп, әдістемелік оқулықтар жазылуы да бек мүмкін. Тек осы зерттеушілер ұстаз бен шәкіртті елден ерекше еткен ең алдымен – ұлы мәртебелі еңбек екенін есте ұстаса болғаны. 

«Бейжің Олимпиадасындағы нәтиже, шыны керек, біз үшін үлкен соқ­қы болды, – дейді Стрельников. – Мені қой­шы, Серік ол кезде жас болды, аяғы­ның астында жер от болып жанды ғой. Дене­нің қалжырағанын дамыл алып, орнына келті­руге болады. Ал жан-дүниеңнің шаршағанын құдай басқа бермесін!».

Бейжің Олимпиадасының ширек финалындағы ел сенім артқан Серік­тің сүрінгені Александр Стрель­ников­тің шашын аппақ қудай ағартып кетіп еді. Осы мақсаттың жолын­дағы бес жылғы тынымсыз ең­бек, шелектеп төккен тер – бәрі құрдымға кеткен. Жұрттың бәрі бұлардан теріс айналып, шетсіз-шек­сіз әлемде шәкірті екеуі бақсының моласындай сопиып қала берген. Бұл нағыз ерді кебенек ішінен танитындай сын сағаты еді. Шалыс басқан бір қадам, тіпті артық-ауыс айтылған бір ауыз сөздің өзі бұлардың тағдырын бас­қа арнаға бұрып жіберер аса қауіпті шақ туған. 

Алдымен Алланың алқағаны да, тағдыр­дың соққысына төтеп берген ұстаз бен шәкірт осы бір ауыр сыннан аман-сау өтті. Бүкіл ел бұлардың шаршы алаңда ғана емес, өмірдің өзінде де болаттай берік, рухы мықты жандар екеніне тәнті болды. Стрельниковтің өзі сол бір қиын кезде қолтықтан демеп, жанашырлық танытқан жандарды аузынан тастамай айтып жүреді. «Бейжіңнен келген бетте Қараған­ды облысының сол кездегі әкімі Нұрлан Нығматулиннің көңілді жұбатып, көмек қолын созғаны біз үшін күтпеген жайт болған еді. Ал Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың Бейжің Олим­пиа­дасының жеңімпаздары мен жүлдегер­лерін марапаттаған кезде Серікті де бауырына тартып, әкелік қамқорлық танытып, кеудесіне орден таққанын қалай­ша ұмытайық?! Міне, осындай жайсаң жандар­дың көл-көсір пейілінің, сенімінің арқа­сында біз еңсе тіктеп, сапқа қайта қосыл­ған едік», деп толқи тұрып айтқан Стрель­ников­тің сөзінде бір мысқал да жалғандық жоқ еді. 

«Ал Лондон Олимпиадасынан кейін Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев жеңімпаз­дар мен жүлдегерлерді Ақорда­да қабыл­даған кезде менің қолым­ды қысып тұрып: «Серік үшін рахмет!», − дегенінде толқып кеткенім сонша, көзіме ыстық жастың қалай келіп қалға­нын сезбей қалдым», дейді Александр Владимирович. 

Бәрін айт та бірін айт: осы жерде біздің Тұңғыш Президентіміздің адамгершілік қасиеті мен ерен парасатына ерекше тәнті боласың. Әгәраки, Елбасы сол жолы елеп-ескермесе, онсыз да тауы шағылып тұрған болашақ чемпионның сағы сынып та кетер ме еді, кім білген?!

Сәпиевтің соққысы және бір мың еуро

«Бірде Қазбек Әшляев маған мынадай бір қызық әңгіме айтты, – дейді Александр Стрельников. – 2005 жылы Серік Қытайда өткен әлем чемпионатында жеңімпаз болғаннан кейін араға біраз уақыт салып Чехияның астанасы Прага қаласына жарысқа барған болатынбыз. Сонда, ол кезде Қазақстан бокс федерациясының вице-президенті болған Қазбек Әшляев көрші үстелде отырған ресейлік бапкер­лер­дің Серік Сәпиев туралы әңгімесін құлағы шалып қалыпты. Ресей құрамасының бір жаттықтырушысы қызды-қыздымен: «Осы Сәпиевтің қалайша әлем чемпионы болғанына таң қалам. Өзінде соққы деген атымен жоқ», – деп салыпты. Оның сөзін іліп әкеткен екіншісі: «Осы жолы біздің Ковалев оның көкесін көзіне көрсететін шығар», – деп отқа май құя түседі. Осының бәрін естіп отырған қызуқанды Қазкең ресейліктердің жанына жетіп барып: «Әй, жігіттер! Сендердің Ковалевтеріңді біздің Сәпиев осы жарыстың финалында тас-талқан етеді. Осыған бәстерің бар ма?!», – деп қалтасынан бір мың еуроны суырып алып, үстелге тастапты. Ресейліктер басын­да күлген болып, жеме-жемге келген­де кібіртіктеп, көздерімен жер шұқып­ты. Сол жолы Қазкеңнің айтқаны айдай келіп, Серік ақтық айқаста Еуропа чемпионы Геннадий Ковалевті бет қаратпай жеңген болатын».

Стрельниковпен арадағы әңгіме қыза түскен кезде көкейде жүрген сауалдың бірін қоюға тура келді:
– Александр Владимирович, айты­ңызшы, көптеген бокс мамандары Сәпиевтің соққысы әлсіз деп жатады. Осының жаны бар ма?

– Қазір Қазақстанда екінің бірін алсаңыз, «бокстың жілігін шағып, майын алып» береді. «Ақылы асқан» ондайлардың сынын мен де талай естігем. Кезінде Казтоев деген де «соққысы нашар» деп, Серік­ті жастар арасындағы әлем чемпионаты­на ал­маған еді. Бұлардың ауыздарына құм құю үшін мен сізге мына бір жайтты ай­та­йын, Серік 1999 жылы өткен Азия чем­пио­натында төрт бірдей қар­сы­ласын нокаут­пен жеңген. Осыдан кейін Серіктің соқ­қысы туралы өзіңіз-ақ қоры­тын­ды жасай беріңіз.Тағы бір айта кете­тін жайт, Рес­пуб­ликалық диспансерде бокс­шы­лар­дың функ­ционалдық дайындық­тарын тек­сер­ген кезде барлық көрсеткіштер бойын­ша Сәпиевке жетер спортшы болған жоқ. Тіпті, «Қайрат» футбол командасының басшылығы Серікке өте мол ақша ұсынып, команда құрамында ойнауға шақырған да кез болған. 

«Менің хоббиім – отбасым»

Үлкен спорттың жолы қашанда ауыр. Оның соңына түскен адамды тағдыр маңдайдан сипай қоймайды. Мұндай қатал сыннан Стрельников те қашып құтыла алмаған. Жыл он екі айдың санаулы күнінде ғана үйдің бетін көретін адамның отбасында береке қайдан болсын: зайыбымен арадағы қарым-қатынасы сыр беріп, екеуі ақыры 2004 жылы ажырасып тынды. Екі ұл шеше­сімен кетті. Олар да кезінде бокспен айна­лыс­қан еді, екеуі де спорт шебері атағын алған. Кішісі Дмитрий Серік Сәпиевпен құрдас. Серік 2004 жылы Қазақстанның ересектер арасындағы чемпионы атанғанда, осы Дима күміс жүлдеге ие болып, Ұлттық құрама команданың сапына қабылданған болатын. 

Бұл күнде Александр Владимирович екінші рет шаңырақ көтерген. Шаңырағына Елена Викторовнамен бірге ырыс пен берекенің келгені рас еді. Өзінің дөңге­летіп отырған шаруасы бар екен: бүгінгінің іскер әйелі. Жүйкесі сымдай тартылып жүретін бапкердің бабын табудың оңай шаруа емесі белгілі. Александр Владимировичтің зайыбы туралы сүйсіне айтқанына қарағанда, оның екінші рет жар таңдауға келгенде қателеспегенін аңғарасың. «Бос уақытымның бәрін отбасыма арнаймын. Менде хобби деген жоқ, менің хоббиім – отбасым!», – деген сөзі де осы ойды қуаттай түседі.

Қазақ деген құшағы кең халыққа әуесқой бокстың ең биік шыңын бағындырған қас шеберді тарту еткен бапкер сый-құрметке бөленді. Бүгінде ол бокстан Қазақстан Ұлттық құрамасының жаттықтырушысы. Десек те, бес жыл бұрын ғана елімізге ерен батырды сыйлаған бапкердің осы күндері толып отырған 60 жылдық мерейтойы елеу­сіздеу қалған тәрізді. Бұл, әсіресе, спорт, оның ішінде бокс саласындағы басшы азаматтарға базына. 
Олимпиада, әлем чемпионын тәрбиелеу әрбір бапкердің арманы шығар? Осы орайда, Стрельников арманы орындалған бақытты бапкер... Бірақ, табиғатынан қарапайым жанның тап ертең тер исі аңқыған бокс залында бала жаттықтырып жатқанын көрсек таңданбас едік. Ол – боксқа бар болмысымен берілген бапкер. Өзін осынша дәрежеге жеткізген аса мәртебелі еңбектің қадірін бір білсе, Қазақ боксына құлша қызмет етіп жүрген осы Стрельников білсе керек! 

Қайрат Әбілдинов,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу