Талғамға сай тарту

Қазақ елі тарихында тұңғыш рет өтіп отырған ЭКСПО-2017 көрмесі Қазақ­стан­ның әлем алдын­дағы айшықты бе­делі болып саналады. Төрткүл дүниені там­сан­тқан бұл көрме сауда-саттық жә­не экономикалық байланыс қана емес, бү­кіл әлемдік руханияттың сал­та­нат құ­ратын сәті екені тағы аян.
Егемен Қазақстан
18.07.2017 6884
2

Әсі­ре­се, оның аясында өтіп жатқан әдеби, мә­де­ни шаралардың ішінде біз үшін те­атр ұжым­дары қойылымдарының ор­ны бө­лек. Мәселен, соңғы бір-екі ай бе­дерінде елі­міздің театр өмірінде қан­ша­ма айтулы оқиғалар болды. Ха­лық­аралық мәр­­тебесі бар екі бірдей фестиваль – «Сах­надан сәлем!» мен А.Әшімовтің 80 жылдығына арналып, тұңғыш рет өт­кі­зілген Дүниежүзілік «А­стана» театр фес­­тивалі осы айтып отырған ойы­мыз­дың жарқын дәлелі іспетті. Қазақ елінің тө­белі төріне алыс-жақын шетелдерден не­бір майталман сарапшылар мен сахна саңлақтарын оздырып, Қазақстан да­мыған мәдениеті мен өнері арқылы да еңсесі тіктеліп, ендігі көлбеген еңселі ел екенін танытуда. Еліміздегі ең үлкен өнер ошақтарының бірі саналатын Қазақ мемлекеттік академиялық Ғ.Мүсірепов атындағы балалар мен жасөспірімдер театры ЭКСПО-2017 халықаралық ма­ман­­дандырылған көрмесі мен Астана күні құрметіне елордада өнер көрсетті. «Эт­ноауыл» ұлт­тық мә­дени кешенінде Байғали Есе­нә­лиевтің «Базарың тар­қа­масын» му­зыкалық драмасымен бас­талған өнер сапары «Астана Балет» те­атрында тартымды репертуармен жал­ғасын тапты.

Соның бірі, «Қара шекпен» әфсанасы Түр­кия мем­ле­ке­тінің Конья қаласында өт­кен «Мың тыныс – бір дауыс» атты халықаралық және рес­пуб­ли­ка­лық театрлар фестиваліне қа­тыс­қан, театр репертуарындағы шоқтығы биік қойылымдардың бі­рі болып саналады. Әфсананың авторы – Г.Хугаев. Қ.Төлеуішов аудармасымен сахналанған туындының режиссері – Асхат Маемиров. «Жер бетін ме­кен­дейтін он сегіз мың ға­ламның ішін­дегі ең құдіреттісі де, ең ақыл­дысы да, ең әдемісі де – Адам...» – деп үн қатады Тұзар (ит), әфсананың бас­ты кейіпкері. Ал біз дәл осындай «дә­ре­ж­еге» расымен, лайықпыз ба?! Ав­тор жер бетіндегі бүкіл адамзат ба­ла­сының қайғы-қасіретінің басты се­бебін іздеп, көпшілікке астарлы ой тастайды.

«Қара шекпен» спектаклі – адамдар арасында жоғалып ба­ра жатқан адалдық пен шы­най­ыл­ық­ты, адамгершілік пен дос­тық қарым-қатынас қасиет­те­рін қадірлеуге үндейтін құнды дүние.

Мүсіреповтіктердің Астана күні ме­ре­кесіне тартулары ішінде У.Шек­с­пир­дің «Бір сен үшін тудым...» трагедия­сы ерекше орын алады. Абыз жазушы Ә­біш Кекілбайұлы аудармасымен режиссер Жұлдызбек Жұманбай сахналаған туынды махаббат майданын жырлайды.

Мәңгі махаббат бар жерде, мәңгі ма­ша­қат бар. Әулет пен әулет, топ пен топ, то­­быр мен то­бырдың кесірінен қаншама қан тө­гілді, қаншама махаббат иесі құр­­бан болды. Ықылым за­ман­нан келе жат­қан адамзаттық ахуал осы.

Шекспирдің «Ромео мен Джу­льет­та­сы» да – солардың кебі... Шек­­с­пир­­дің 400 жылдығына ар­нал­ған бұл қой­­ылымның басты ерек­шелігі жә­не төл өнерге ете­не жақындығы – Шә­кә­­рім Құ­дай­бердіұлының өлең­де­рі­мен көр­кемделуі. Қазақтың ұлт­тық ма­­­­хаббат дастандарының са­ры­ны­на жа­­қын­датып, «Дудар-ай» әні лей­т­мотиві бол­ған «Ромео мен Джу­ль­етта» тра­гедияс­ы «Бір сен үшін ту­дым...» де­ген атпен көрерменге жол тар­тқан екен. Қойылым рухани құн­ды­лық­тарға көз­қарас пен түсінік көмескі тарта бастаған әсіресе қазіргі заман үшін өте-мөте маңызды болып қала бермек.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2018

Атырауда айқасатындар анықталды

11.12.2018

Қалдықсыз сән әлемі

11.12.2018

2018 жылғы Нобель сыйлығының марапаттау рәсімі өтті

11.12.2018

Үндістанның Гуджарат штатында Қазақстанның Құрметті консулдығы ашылды

11.12.2018

Геннадий Головкин ІВО рейтингінде көш бастап тұр

11.12.2018

ҚХЛ: «Амурға» әліміз жетпеді

11.12.2018

Жымпитыда атқа міну акциясы басталды

11.12.2018

«Елорда жұлдызы» сыйлығы табысталды

11.12.2018

Ақтөбе облысында Тәуелсіздік күніне орай 32 әлеуметтік нысан ашылады

11.12.2018

Тәуелсіздік – көктен түскен сый емес

11.12.2018

Петропавлда тарихи ғимарат өртке оранды

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда сыбайлас жемқорлықты еңсеруге бағытталған марафон қорытындыланды

11.12.2018

Қостанай облысында биыл 331 шақырым жол жөнделді

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Адам құқықтары күні аталып өтті

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда жаңа сүт-тауар фермасы іске қосылды

11.12.2018

«Салтанат» десе, салтанат!

11.12.2018

Солтүстік Қазақстанда ауданның жаңа әкімі тағайындалды

11.12.2018

Гран-при иегері Диснейлендке барады

11.12.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Сингапурдағы Елшісінің брифингі өтті

11.12.2018

Көпті қуантқан «Balapan» қаһармандары

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу