Тасқа айналған ағаш

Ағаштың тасқа айналуы мүмкін бе? Миға сыймайтын дүние сияқты. Мұндай нәрсе тек аңыз-әпсаналар, адам қиялынан туған туындыларда ғана кездесетіндей болып көрінеді.
Егемен Қазақстан
04.04.2017 684

Айталық, әйгілі "Тас бол" киносында. Дегенмен, мына жалғанда мүмкін емес нәрсе жоқ екен. Ағаштың тасқа айналуы да сондай ғажайып құбылыстардың қаиарынан болса керек.

АҚШ-тың Аризона штатында тұтастай тас ағаштардың орманы бар дейді. Табиғаттың тылсымы тұтастай орманды бір күнде ағашқа айналдырып жібермеген шығар. Бірақ уақыт өтіп, заман озып, климаттың өзгеруі салдарынан бір кездері сыңсып өсіп тұрған тал-дарақ тасқа айналған-мыс. Мұндай мысалды көрші Қытай елінен де көруге болады. «Шыңжаң – Шонжы кремиленген ағаш-динозавр» мемлекеттік геобауында мұндай дүниенің талайын кездестіруге болады екен. Мұнда шамамен біздің заманымызға дейінгі 140 миллион жыл бұрынғы гинко, қызыл шырша секілді ағаштардың діңі мен тамырын көре аласыз. Оның кейбірінде ағаштың қабығы осы уақытқа дейін сақталған. Бұл аймақта динозаврлардың да тасқа айналған қаңқалары бар. Дегенмен оның нақты қанша екенін әлі ешкім толық білмейді. Десек те, соңғы жылдары Қытай-Канада ғалымдарының бірлескен жұмысының нәтижесінде мұнда динозавр қаңқаларының жүзден асатыны белгілі болып отыр. Қолда бар техниканың әлсіздігіне байланыс­ты оның барлығын аршып, толықтай зерттеуге ғалымдардың шамасы келмей жатқанға ұқсайды. Өмірімізге жаңа технология дендеп еніп, техника көз ілеспес жылдамдықпен дамып жатыр ғой. Алдағы уақытта ғалымдар соңғы технологиялардың көмегімен динозавр дәуірінің нақты келбетін жасайды деген де болжам бар.

Ал енді осындай тасқа айнал­ған ағаштар Қазақстанда бар ма? Біздің елде де мұндай құбылыстар кездескен екен. Соның жұрнағын Қы­зылорда облыстық тарихи-өлке­тану музейінен көрдік. Мине­ралды ресурстарды сіңіру барысында тасқа айналған ағаштың кішкене бөлшегі осында тұр. Ғалымдар бұл ағашты біздің заманымызға дейін 80 миллион жыл бұрын өскен деп сипаттап отыр. Ал тасқа айналған ағаштың діңі Шиелі ауданының Қызылжар шатқалынан табылған. Музейге 1980 жылы тапсырылған. Қарт Қаратаудың бөктері талай сырды ішіне бүгіп жатыр ғой. Іздестірсе, мұндай тасқа айналған ағашты әлі де табуға болатын шығар.

Ержан Байтілес,

«Егемен Қазақстан»

Қызылорда облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.10.2017

5,5 пайыздық мөлшерлемемен несие бере бастады

21.10.2017

Роналду жылдың ең үздік футболшысын атанды

21.10.2017

Мешітті тонаған азамат ұсталды

21.10.2017

Кәсіпкерлер палатасы есеп берді

21.10.2017

Қазақ романсиадасына 20 жыл

21.10.2017

Қырғыз саясаткері Нұрсұлтан Назарбаевқа өтініш білдірді

21.10.2017

Сарыағаштық шаруалар қайта өңдеу ісін жандандыра бастады

21.10.2017

Газ келді. Қосуда қиындық бар

21.10.2017

Рухани келісім – бейбітшілік негізі

21.10.2017

Ауғанстан мешіттеріндегі жарылыстан құрбандар саны артуда

21.10.2017

Түркияда Қазақстан мәдениеті мен киносының күндері

21.10.2017

Қостанайда құқық қорғау қызметтері орталығы ашылды

21.10.2017

Қарттар үйіне көтеру құрылғысын тарту етті

20.10.2017

Қазақстанның Қауіпсіздік Кеңесінде кадрлық өзгерістер болды

20.10.2017

Астанада жетімдер саны азайды

20.10.2017

Сарыағаш ауданында қарқынды бау көлемі артып келеді

20.10.2017

Тараз Мемлекеттік педагогикалық институтына 50 жыл толды

20.10.2017

Қазпоштада ашық есік күні өтті

20.10.2017

Сағынтаев DFJ венчурлік компаниясының тең құрылтайшысымен кездесті

20.10.2017

Оралда Алаш тарихына арналған халықаралық конференция өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кімді тұлға тұтамыз?

Баяғының жастарына «Мен өмір­ден өзімді іздеп жүрмін» деп сөйлеу тән болатын... Жақында Америкада оқып жүрген қазақ­стандық жас өреннің пікірін тыңдап көруге тура келді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Дауыл алдындағы тыныштық болып жүрмесін

Төрткүл дүниені тығырыққа тіреген 2008 жылғы жаһандық қаржы дағдарысы мен 2009 жылғы «ұлы рецессиядан» енді ғана оңала бастаған әлем экономикасы 2016 жылдан бастап баяу да болса тұрақты даму бағытына бет бұрды.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Шексіз білім

«Білім шексіз бе, әлде білімнің шегі бар ма?» деген сұраққа жа­­уап­ іздеп жүріп, Оксфорд уни­вер­ситетінің профессоры, матема­тик Мар­кус дю Сотойдың «Біз нені біле алмаймыз: білім шегіне сая­хат» («What we cannot know») ат­ты кітабын сатып алдым. Про­фес­сор бұл кітабында нөлден бас­­­тап жетіге дейінгі межені бел­гілейді. Нөлінші межені «Белгілі, бірақ белгісіз» әлде «Белгілі, бірақ бей­мәлім» деген дұрысырақ па?­ Біз біле­тін нәрседен бастап еш­қашан біле алмайтынға, ал одан шек­сіздікке дейінгіні тұспалдайды. Біз нені білмейміз және нені біле ал­маймыз? 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ұялы байланыс: ұтқан кім, ұтылған кім?

Бүгінде ұялы телефонды пайдалан­байтын адам кемде-кем. Олай болса осынау ертелі-кеш қолымыздан тастамай «рахатын» көріп жүрген игілік үшін кімдерге қанша ақша санап береді екенбіз?  

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қарсылық па, таршылық па?

«Біреу Алматыға бір «КамАЗ» сәбіз әкеліп төгіп, елге тегін таратты» деген хабардың шығуы мұң екен, веб-сайттар ақырғы жаңа­лықтың айналасына шыбындай үймеледі. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу