Тікелей эфирдегі қылмыс. Фейсбук онымен қалай күреспек?

​Тікелей эфир – әлеуметтік желі қолданушылары арасында үлкен қызығушылыққа ие болып отырған жаңа тренд. Кез-келген қызықты оқиғамен онлайн-көрсетілімде бөлісу мүмкіндігін көпшілік кеңінен қолданып жүр. Алайда, соңғы кездері психикаға әсер ететін қауіпті видеоларды желіге жүктеу жиіледі. Бұл үрдіс қоғамға қауіп тудырады. Себебі, ол видеоны кез-келген қолданушы, оның ішінде желіде отырған балалар да көре алады. Тікелей эфир қызметі әлеуметтік желілер үшін жаңа функция екені белгілі. Сондықтан да жаңа проблемалармен қалай күресу керектігі әзірге белгісіз болып отыр.
Егемен Қазақстан
19.04.2017 1034

Американың Огайо штаты Кливленд қаласының полициясы Фейсбук әлеуметтік желісінің тікелей эфиріндегі кісі өліміне қатысты қылмыстық істі тергеп жатыр. Видеода желі қолданушыларының бірі, 37 жастағы Стив Стивенс егде жастағы адамды атып өлтірді. Құқық қорғаушылар күдіктіге іздеу салды. Белгілі болғандай, ол өз парақшасында бұдан бұрын да адам өлтіргені туралы жазған. 

Тікелей эфирдегі видео 16 сәуір күні Кливленд қаласында жергілікті уақытпен 14:00-де басталып, 57 секундқа созылған. АҚШ-тың БАҚ өкілдері бұл видеоны «Кливлендтегі қанды көрсетілім» деп атап кетті.

Стив Стивенс онлайн-көрсетілімін көлікте отырған жерінен бастаған. Ол көліктен түсіп, көшедегі бейтаныс әйел адамға жақындайды. Стивенстің оған «қазір болатын оқиғаға тек сен кінәлісің» дегені естіледі. Бұдан кейін ол көшеде өтіп бара жатқан автокөлікті тоқтатады. Оның рөлінде егде жастағы ер адам отырған.

«Мен кімді өлтіретінімді таптым. Мына кәрі кісіні дәл осы жерде өлтіремін», – деген Стивенс көліктің есігін ашып, қарт адамға оқ атады.

«Күдікті расында Фейсбук желісінде кісі өлімін тікелей эфирден таратқан. Сондай-ақ ол бұдан бұрын да бірнеше рет адам өлтіргенін мәлімдепті, алайда, ол деректер әзірге анықталған жоқ», – деді Кливленд полициясының өкілдері.

БАҚ мәліметі бойынша, оқиғадан соң Стивенс тағы бір пост жазып, онда кісі өліміне бұрынғы сүйіктісін кінәлаған. Ол сүйіктісімен үш жыл кездесіп жүріп, енді үйленбекші болғанын айтады. Екеуінің қарым-қатынасы қиындап кеткенін және соның кесірінен құмар ойындарға әуес болып, бар жиған ақшасын ұтылып қалғанын алға тартқан.

Америкалық басылымдардың бірі хабарлағандай, Стивенс әлеуметтік желідегі парақшасына бұған дейін 15 адамды өлтіргенін жазған. Алайда, Кливленд полициясы әзірге оның қолынан бір адам қаза болғанын растап отыр. Ол видеодағы – 74 жастағы Роберт Гудвин.

Кісі өлімі көрсетілген видео желіде екі сағат бойы жария боп тұрды. The Washington Post газеті сол аралықта видеоның 150 мың рет қаралғанын жазды.

Видео екі сағат ішінде желіде кең таралып, үлкен танымалдыққа ие болды. Осыған байланысты қаза болған кісінің немересі Райан Годвин твиттер арқылы халыққа жүгінді. «Өтінемін, бұл видеоны бөлісуді қойыңыздаршы, оны жариялаған адамдарға шағымданыңыздар. Бұл менің атам, адамдық танытыңыздаршы!», – деп жазды ол.

Белгілі болғандай, жан түршігерлік видеоның авторы Стив Стивенс өз-өзіне қол жұмсады.

«18 сәуір күні таңертең Пенсильвания штатының полицейлері Эри округінде күдіктіні байқаған. Біраз уақыт бойы полиция қызметкерлерінен қашқан ол ақыры өзін-өзі атып өлтірді», – делінген полицияның твиттердегі блогында. Бұдан бұрын құқық қорғау органдары күдікті туралы ақпарат бергенге 50 мың доллар ұсынылатынын хабарлаған болатын.

Фейсбук компаниясы болған оқиғаға қатысты ресми мәлімдеме жасады. Компанияның басшысы әрі негізін қалаушы Марк Цукерберг қаза болған Роберт Годвиннің туған-туыстарына көңіл айтты.

«Болашақта мұндай қайғылы оқиғалардың алдын алу үшін көп еңбек етіп, қолдан келгеннің барлығын жасаймыз», – деді ол.

«Жексенбі күні таңертең Кливленд қаласында 37 жастағы Стив Стивенс әлеуметтік желіде видео жариялап, онда кісі өлтіруге бел буғанын айтады. Содан соң егде жастағы ер азаматты атып өлтірген видеосын жүктеген. Бірнеше минуттан соң тікелей көрсетілім арқылы қылмысты мойындаған. Бұл жан түршігерлік оқиға. Фейсбукта мұндайға орын жоқ. Бұл біздің барлық ережелеріміз бен нұсқауларымызға қарсы келеді, – деді компанияның ғаламдық қызмет жөніндегі вице-президенті Джастин Ософски. – Біз видеоға байланысты бірінші шағым түскеннен кейін 23 минуттың ішінде күдіктінің аккаунтын бұғаттадық. Алайда, бұған дейін видео екі сағат бойы еркін қолжетімділікте болған. Бұл ұзақ уақыт екенін түсінеміз».

Фейсбук қызметкерлері жойып үлгергенше, кісі өлімі туралы контент өзге де әлеуметтік желілерге тарап кеткен.

Көпшілік видеоның дер кезінде жойылмауына байланысты Фейсбук әлеуметтік желісін айыптады. Өз кезегінде, компания бірінші шағым видео жарияланғаннан бір жарым сағат өткеннен кейін ғана келіп түскенін алға тартты.

Әрине, желіге жүктелетін контент ауқымы аса кең болғандықтан компания барлығын бақылай алмайды. Олар дүние жүзі бойынша миллиондаған қолданушысының көмегіне жүгінеді. Себебі, әр желі қолданушысы кез-келген даулы жарияланымға қатысты шағым жасай алады. Бұл шағымдарды Фейсбук қызметкерлері қарап, тиісті шаралар қабылдайды. Алайда, бұл механизмнің үнемі тиімді бола бермейтінін байқап отырмыз.

Фейсбуктың мәлімдеуінше, қазіргі уақытта компания қызметкерлері сайтқа күнделікті 40 тілде жүктелетін миллиондаған контентті қадағалап отыр.

Стив Стивенстің Facebook Live қызметі арқылы таратқан тікелей көрсетілімі интернет қолданушыларының жағасын ұстатты. Алайда, мұндай сипаттағы видеолар желінің тікелей эфирі арқылы бұрын да көрсетілген екен.

Мәселен, осы сәуір айының басында үндістандық студент қонақ үйдің шатырынан секіріп, өз-өзіне қол жұмсаған. Одан бұрын ол Фейсбук желісіндегі онлайн-көрсетілім арқылы көпшілікке көздеген әрекетін айтып берген.

Сондай-ақ биылғы наурыз айында Фейсбуктың тікелей эфирінде Чикагода бір топ жігіттің 15 жасар қызды зорлағаны көрсетілді.

Дайындаған Айдар ӨРІСБАЕВ,

«Егемен Қазақстан».

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.06.2017

Инвестициялық ахуалды жақсарту жөніндегі кеңес отырысы өтті

23.06.2017

Оңтүстікте 600-ден астам кооператив құрылады

23.06.2017

Медиа форум аясында сингапурлық ғалым кітабының тұсаукесері өтті

23.06.2017

Алматыда отандық суретшілердің көрмесі өтті

23.06.2017

«KAZ Minerals» Ана мен бала орталығына жаңа жабдықтар сыйлады

23.06.2017

Қазақ диаспорасы шоғырланған елдерде арнайы орталықтар ашу керек –Д.Қыдырәлі

23.06.2017

Бектас Бекназаров Франция Сенатының вице-президентімен кездесті

23.06.2017

"Самұрық-Қазына" қызметі Сантьяго принципіне сай

23.06.2017

Таэквондодан әлем чемпионатына қатысатын Қазақстан Ұлттық құрамасының тізімі

23.06.2017

Шығыс Қазақстан полицейлеріне 101 автобус пен 140 автокөлік беріледі

23.06.2017

Кәсіпқой боксшы Айдар Шәрібаев чемпиондық белдікке таласады

23.06.2017

Қарағандыда Қазақстан полициясының 25 жылдығына арналған шеру өтті

23.06.2017

Павлодарда 300-ге жуық полицей марапатталды

23.06.2017

ОҚО-ның 500 мыңға жуық тұрғыны сапалы электр жарығына қол жеткізеді

23.06.2017

Елбасы Дүниежүзі қазақтары қауымдастығы Төралқасының Төрағасы болып қайта сайланды

23.06.2017

Елбасы: Елге келем деген азаматтарға қауымдастық арқылы бар жағдай жасалуы керек

23.06.2017

Дүниежүзі қазақтарының V құрылтайы (фото)

23.06.2017

Елбасы шетелдегі қазақтарды қолдау үшін "Отандастар" қорын құруды тапсырды

23.06.2017

Үкімет танымал қазақтардың электронды базасын жасайды

23.06.2017

Асыл қасиет сеңгірі

КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Клай-фай жанры немесе әдебиеттегі табиғат апаттары

Бірер апта бұрын АҚШ президенті Дональд Трамптың қоршаған ортаны қорғауға қатысты Париж келісімінен шығамын деген еді. 2015 жылдың желтоқсан айында 194 мемлекет қол қойған Париж келісімі – ғаламдық жылыну процесін тежеуге арналған әрекеттер жоспары. Тараптар өздеріне климаттың өзгеруіне икемделу, техникамен қайта жасақтану, ауаға залалды заттардың шығарылуын азайту бойынша шаралар қабылдауға міндеттемелер алған болатын. АҚШ аталған келісімнен бас тартып отыр. Бір қуаныштысы, шығамын деген сәтте шыға салуға болмайды, бұл рәсім төрт жылға созылады екен. Осы жағдай есіме клай-фай жанрындағы әдебиетті түсірді.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Үкілі үміт үдесі

«Тойдың болғанынан, боладысы қызық» демекші, Арқа төсіндегі ару Астанада жаһандық шара – ЭКСПО-2017 көрмесінің жалауы желбірегеніне, міне, он күннің өрмегі ауды. Осы уақыт ішінде «Ұлттық жобаға» деген егемен елдің үкілеген үміті ақтала ма, Бүкіләлемдік жетіс­тіктер көрмесінің қос ғасырға тақау шежіресінде өткен көрмелер керуенінде «Астана ЭКСПО-2017» Халықаралық көрмесінің алар орны қандай дәрежеде болар екен деген сұрақтарға жауап іздеуіміз де заңды.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Жік пен жіп

Автобуста өзіңнен жасы үлкен адамға ұшып түрегеліп орын беру үшін кісіге соншалық көп ақылдың керегі жоқ-ау. Отбасында адам қан­дай тәрбие алса, көшеде, қоғамдық орындарда мұнысы тайға таңба басқан­дай көрініп тұрады емес пе? Бірақ қай ата-ана «автобуста көзіңді тас жұмып, құлаққабыңды киіп отыра бер» деп үйдегі баласының сана­сын бөтен оймен лайлайды дейсің. Соған қарағанда, адамның мәде­ниетті болмағы үйдегі алған тәрбиесіне қоса, «Тірлікте көп жаса­ғандықтан көрген бір тамашамыз» деп Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы айт­пақшы, әр адамның өмірден дұрыс сабақ түйіндей білуіне байланысты болса керек-ті. 

Қуат БОРАШ, журналист-публицист

Оралыңның барында оқы да біл

Халқымыздың бітім-болмысын бейнелейтін қазыналы қара өлеңдер топтамасын парақтап көріңізші. Даңғайыр даланың жусан исімен әтірленген жұпар  ауасы дауылпаз көңіліңізді аспандатып, еріксіз шабытыңыздың шоғын үрлейді.  

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қазақтың құты

Қазір қалада тұратын аға буын ұрпақтың басым көпшілігінің санасындағы, жалпы жан дүние­сін­дегі, ұғым-түсінігіндегі алтын бесік ауыл бейнесі бала­лық шақтың бал дәуренінде қа­лып­тасқан ғой. Содан да болар, қашанда көл көңілді қазақы мінездің, астың асыл-дәмдісін көпке сақтайтын дархан пейілдің, айтпай келетін қыдыр қонаққа қуанатын мырза бейілдің нұр шуағына малынып өстік десек те болады. Қарап отырсақ, осындай ақ-адал пейіл, көңілдің кеңдігі қазақтың құты екен-ау.

Пікірлер(0)

Пікір қосу