Тоқсанға толған толағайлар

Бүгінде академик Рахманқұл Бердібайдың 34 жыл бойы Алматы қалалық қазақ әдебиеті мен өнері халық университетінің қоғамдық негіздегі ректоры қызметін атқарғанын біреу білер, біреу білмес.

24.03.2017 229

1963 жылы ашылған осы университетте әр саладағы таңдаулы мамандар ұл­тымыздың фольклорлық мұраларынан бастап сол заман­дағы аса ірі тұлғаларға дейінгі аралықтағы бүкіл әдеби, мәдени, ғылыми шығармашылықты қамтитын 500-ден аса лекция оқыпты.  

Осы университеттің қолға алуымен 70-жылдарға дейін өз өлкесінен әріге таныла қоймаған Сыр бойының жы­раулық дәстүрі бүкіл елімізге мәлім болып, кең та­раған. Осы университеттің бас­тауы­мен айтыс өнері жан­дан­ған. Жыршылық, тер­ме­ші­лік өнердің, шертпе күй­дің бағы жануына, халық ком­позиторларының респуб­лика көлемінде танылуына зор еңбек еткен университеттің басында академик Рахманқұл Бердібай тұрды. 

Бір ғана мысал, кеңес заманында екеуара айтыстың қандай түрінде де оқу орындарының, басқа да кішігірім сахналарға шыққан жұптардың қағазға қарап айтысқанын көзі көрген адамдар әлі бар арамызда. Егер айтыскерлер бүгінде қолма-қол жанынан суырып шығарып айтып жүрсе, бұл жанрдың жайқалғанын, дамығанын көрсетеді. «Бір өлеңі бір елдің мұ­­расындай» демекші, бір ғана қо­ғамдық қызметінің өзін­де халқына өлшеусіз еңбек еткен Рахманқұл Бердібай сияқты академиктердің ғылыми мұрасы туралы айту, жазу үшін таңды таңға ұру керек еке­нін өзіңіз де пайымдай беріңіз. Бірақ, олардың ғылыми мұрасын да, мәдениетімізге сіңірген өлшеусіз еңбегін де насихаттау, кейінгі жастардың санасына құю парыз болып қала бермек.

Осы орайда Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық уни­верситеті М.Жұмабаев атын­дағы әдеби бірлестіктің «Алқа» клубы ұйымдастырған «Толағай толқын тағылымы» атты ғылыми семинардың студент-жастарға берген әсері мол болды. Толағай толқын дегеніңіз осы – Рахманқұл Бердібай, Қажым Жұмалиев, Мүсілім Базарбаев, Зейнолла Қабдолов, Серік Қирабаев, Нығмет Ғабдуллин сынды академиктер мен профессорлардың тізімі болып жалғаса береді. Жә­не бұлардың барлығы биыл тоқ­сан жасқа шығып отыр. Олардың халқымыздың әде­бие­тіне, мәдениетіне сіңірген өлшеусіз еңбектері жайында университеттің профессорлары кеңінен толғады.

Айгүл СЕЙІЛОВА,

«Егемен Қазақстан»

КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу