Туберкулездің дендеуіне теріс діни ағымдардың да әсері бар

Өмір жақсы жағына қарай өз­ге­ріп, тұрмыстың талай тауқыметі же­ңіл­десе де, адам баласын өкшелеп ке­ле жат­­қан сырқаттар бар. Әлеу­мет­тік жағ­дай­ды айтпағанда, емі бая­­ғыда табыл­­ған «көксау» си­яқ­ты дерттердің ден­де­уіне көп жағ­дай­да науқастардың өзі кінәлі.
Егемен Қазақстан
28.03.2017 1163

Мә­­селен, мамандар 2016 жыл­дың қо­­рытындысы бойынша елі­міз­де ту­­­беркулездің тұрақты эпидемио­ло­гия­­лық жағдайы қалыптасып отыр­ға­­­нын алға тартуда. 

Медицина жүз жерден дамыса да, ту­беркулез жер бетіндегі ең көп та­рал­­­­­ған жұқпалы аурулар қа­та­рында қа­­­лып тұр. Дүниежүзілік ден­саулық сақ­­тау ұйымының (ДДҰ) 2016 жыл­ғы есе­біне қарағанда, жыл сай­ын жа­һан­да 8,5 мил­лионнан ас­там адам өкпе құрты ау­руына шал­дығып, жылына 1,3 мил­лионы осы аурудан көз жұ­ма­ды. Нақты деректерге сүйенсек, қа­зір Қа­зақ­стан­да туберкулезге шал­дық­қан 17 456 адам диспансерлік есепте тұр. Бұл 2015 жылға қарағанда 2283 адамға аз. Сонда денсаулық сақ­тау саласын алаңдатқан жағдай не­­ден туындап отыр? Ал 2015-2016 жыл­дарға арналған жаһандық бә­се­­ке­­­лестік туралы Дүниежүзілік эко­но­­­микалық форумның есебіне қа­ра­­­ғанда, «Туберкулездің таралуы» (Tuberculosis incidence) факторы бой­­ынша Қазақстан 2016 жылы 92-орынды иеленген,  бұл 2015 жыл­­­мен салыстырғанда 9 орынға жо­­­ға­ры. Неге?

Өзіміздегі мәліметтер былай дей­ді: 2016 жылы өкпе құрты бойынша көр­сет­кіш 9,9 пайызға төмендеп, 52,7 пайызды құрады, 2015 жылғы көр­сеткіш 58,5 пайыз болатын. Сол сияқты, таралу көрсет­кіші 13 па­­-

й­ызға дейін азайып, 100 мың адам­ға шаққанда 80,6 пайызға кемі­ген. Ал 2015 жылғы статистика 92,6 пай­ыз болатын. Сонымен қа­­тар, ту­беркулездің таралуы 18 жас­қа дейін­гі  балалар арасында 21,6 па­й­ызға тө­мен­дегендігі бай­қал­ды. Сә­й­кесінше өт­кен жылы  ту­бер­ку-­

­л­ез­­ге алғаш рет шалдыққан 9381 адам анықталды. Яғни, бұл дерт  874 нау­­­қасқа азайған.  Ал 2015 жылы бұл ди­а­гноз 10255 адамға бірінші рет қой­­ылған болатын.

Онда неге 2015-2016 жылдарға ар­­­­нал­­ған жаһандық бәсекелестік туралы Дүние­жүзілік экономикалық форумның есебі бойынша Қазақстан 9 орынға жоға­рылады?

Дәрігерлер бүгінгі таңда жаппай бол­маса да, отандастарымыздың қар­­­сы екпе алудан бас тартып отыр­­ған­дарына алаңдаулы. Бір жа­ғы­­нан қазір халық арасында егуге бай­­ланысты екіұдай көзқарастар бар. Бұл ахуалды мамандар діни се­нім­дермен де байланыстырып отыр. Бұ­лай кете берсек, түбінде ба­лалар арасында туберкулездің жыл­дам өршіп кететін ауыр түрлері бе­лең алуы әбден мүмкін. Осы арада та­ғы бір мәселені ескермей кетуге бол­май­ды. Қазір әлемде жыл сайын  түрлі дә­рі­лерге көнбейтін, яғни көптеген пре­параттарға бейімделіп алған ту­бер­кулез формаларының жарты ми­л­лионнан астам жағдайы тіркеліп отыр. Қазақстан көптеген дәрілерге үй­­ре­ніп алған туберкулез түрлері бой­ын­ша Дүниежүзілік денсаулық сақ­тау ұйымының басты назарында тұр­ған 18 елдің бірі.

ДДҰ өзінің «EndTB» стратегия­сын­­да 2035 жылға қарай ту­бер­ку­лез­ден көз жұматындар санын 95% жә­не тубер­кулезге шалдығуды  90%­ тө­менде­туді көздеп отырғаны аян.

Аталған ұйымның  2016-2035 жыл­­дарға арналған «EndTB» стр­а­те­гиясына сәйкес елімізде тубер­ку­­лезді интегра­ция­ланған бақылау мо­де­лі жасал­ған. Жағ­дайды бақылауда ұс­тау бағдар­ла­масы негізінде ха­лыққа туберкулезге қар­сы көмек көр­сету үшін бастапқы ме­ди­­ци­на­лық-санитарлық көмек пен ту­бер­ку­лезге қарсы қызметті біріктіру көз­делген.

Бүгінде туберкулезге қарсы қыз­­меттер мен бастапқы ме­ди­ци­­на­лық-санитарлық көмек ара­сын­­дағы горизонтальды ин­тег­­ра­ция (ту­б­кабинеттерді бастапқы ме­ди­ци­на­лық-санитарлық көмек қа­рауына бе­ру) аудан деңгейлерінде  88 пайызға ат­қарылса, қала деңгейінде 26 пайыз жүзеге асырылған.

Туберкулездің алдын алудың пә­р­­­мен­ді шараларының бірі ретінде ам­булаториялық емдеуді күшейту қа­­рас­­тырылып отыр. Мәселен, 2015 жыл­мен салыстырғанда, елде 2016 жы­лы жұқпалы бактерия бөлмейтін нау­­қас­тарды амбулаториялық жол­мен ем­деу 2,1 есеге артқан.

Еліміздегі Фтизиопульмонология ұлт­тық ғылыми орталығының ди­рек­торы, профессор Жұмағали  Ыс­ма­и­ловтың мәлімдеуінше, ту­бер­кулезге  қар­сы ұйымдарды ірі­лендіру арқылы олар­ды орталықтандыру еліміздегі мұн­дай медициналық мекемелер санын 89-дан 33-ке дейін азайтқан. Ал төсек орындар саны 10 032-ден 8 264-ке дейін кеміген.  Осыдан 905 922,5 мың теңге үнемделіп, бұл қаржы туберкулез диаг­но­сти­ка­­­сына, инфекциялық бақылау мен ам­­булаториялық емдеуге қайта бө­лін­ген.

Елімізде 24 ақпаннан бері тубер­ку­­лездің алдын алу айлығы жүріп жа­тыр. Бұл шара «Туберкулезді жою үшін бірігейік!» деген ұранмен Ха­лықаралық туберкулезге қарсы кү­рес күні, яғни 24 наурызға дейін жал­ғ­асады.

Қалай десек те, қатерлі ісіктерге, дау­­асы әлі табылмаған СПИД сия­қ­ты дерттерге қарағанда, емі бо­лып тұ­рып та тез жұғатын, оңай та­ра­ла­тын  тубер­кулезді ауыздықтау адам­дар­д­ың өзіне байланысты. Қазір елі­міз­де дәрігерлер өкпе ауруларына қа­тысты тегін кеңестер береді, ақы­сыз қарайды. Жылына бір рет тұр­ғылықты мекенжайыңызға қарай флю­орографиялық тексерістен өтіп т­ұ­руға болады.  


Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан» 

АЛМАТЫ



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2018

Құдық қазу жұмыстарына кеткен шығынның 80 пайызы қайтарылады

17.01.2018

Астанада заманауи балабақша ашылды

17.01.2018

Мәскеуде Қазақстанның жаңа консулы тағайындалды

17.01.2018

Тайландта босанған ана санавиациямен елге жеткізілді

17.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев пен Дональд Трамптың кездесуі әлемдік БАҚ назарында

17.01.2018

Асқар Жұмағалиев «Қорғас-Шығыс қақпасы» аймағының жұмысымен танысты

17.01.2018

Құлсарыда жылыжай  ашылды

17.01.2018

Қ.Тоқаев Елбасының АҚШ сапары туралы пікір білдірді

17.01.2018

Президенттің АҚШ-қа сапары. Стратегиялық серіктестіктің жаңа кезеңі

17.01.2018

АҚШ-та Қазақстан әдебиеті мен мәдениет орталығы ашылады

17.01.2018

Аяз мүйізді, мүйіз тұқылды қалай қысады?..

17.01.2018

Түлкиевтің туындысы

17.01.2018

Атырауда көкпар тартушылар көбейді

17.01.2018

Абайдың алғашқы кітабы

17.01.2018

Сыр өңірінде жаңа аурухана ашылды

17.01.2018

Алматыда ауған соғысының ардагері Борис Керімбаевтың мерейтойы атап өтілді

17.01.2018

Жарасбайдың жаналғышы

17.01.2018

Аққу кеткен...

17.01.2018

Парасат пен пайымды ту еткен ғалым. Немесе инженер Тұрлыбек Ысқақов туралы

17.01.2018

«Абыз» ұғымының аясы кең

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Дамудың даңғыл жолы

Елімізде жүргізіліп жатқан ірі реформалар нәтижесі қазір өз жемісін бе­руде. Қолға алынған зор мін­дет­тер­дің негізгі мәні – Қазақ­стан­ның жан-жақты дамуы, көр­кеюі болатын. Сондықтан бұл реформалар аяқ астынан пайда бола қойған жоқ. За­ман­ның дидары ө+згеруіне орай, мем­лекеттік салалардың жүгі де, ісі де өзгеруі тиіс еді.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Рухсыздық – оқымаудан, тыңдамаудан

Құдірет адамзатты керемет хикметпен, ілтипатпен, мейірбандықпен, көркемдік сұлулығымен қызықтырып, сыңғырлатып жаратқаны мәлім. Ойлау мен қарекет жасау үшін жаралған адамның тұлғасы, таратыңқырап айтқанда, оның қолынан, қиялынан, білімдарлығынан шыққан сәулет, сурет, мүсін, қолөнер, музыка, сөз өнерінің таңғажайып жәдігерлері, телегей-теңіз шынайы жан сырлары, ғылыми-шығар­машылық ғаламат жетістіктері өлшеусіз ғой. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Ұжымдық ұстаным

Ұжымдық рух ұлы жеңістерге қол жеткізеді. Қазақ айтады: «Үш адамның басы қосылса – қауым». Қауым­дасқаннан бері адамзат сан түрлі қоғамдық құрылысты өт­кер­ді. Ал қазіргі нарықтық қоғам­ның кілті – табыс. Яғни биік мүдде жолында ұжымдасу және белгілі нәтижеге қол жеткізу.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қазақстанның жаһандық қауіпсіздік бастамалары

Еліміз егемендіктің бастапқы ке­зінде-ақ өңірлік және жаһандық қауіпсіздік Қазақстанның сырт­қы саясатының негізгі басым­дық­тарының бірі болатынын төрт­күл дүниеге жария еткен еді. Содан бері еліміз халық­аралық аренада сол бағытты берік ұстанып, оны бел­сенді түрде жүзеге асырып келеді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу