Түркияда бүкілхалықтық референдум өтті

Жексенбі күні Түркияда елдегі басқару жүйесін өзгертуге байланысты бүкілхалықтық референдум өтті. Дауыс беруде парламенттік жүйеден президенттік жүйеге өтуді жақтаушылар аз ғана басымдыққа ие болды.
Егемен Қазақстан
17.04.2017 1602

Түркияның басым бөлігі, соның ішінде ішкі аймақтардың халқы конституциялық өзгерістерді жақтаса, Ыстанбұл, Анкара, Измир сияқты мегаполистер негізінен қарсы дауыс қолданды. Референдумның ресми нәтижесі 28 сәуірде жарияланады.

Алғашқы нәтижелер жария болғаннан кейін мемлекет басшысы Тайып Ердоған көпшілік алдына шығып, референдум нәтижесімен құттықтады. «Түркия мемлекеті республика болып құрылғалы бері бір ғасырға жуық уақытта демократиялы жолмен елдегі ең ірі саяси шешім қабылдап отырмыз» деді мемлекет басшысы. 

Анадолы ақпарат агенттігінің мәліметінше, референдумға дауыс беру құқына ие тұрғындардың 85,1%-ы, яғни 49 799 163 азамат қатысқан. Оның 51,41%-ы президенттік басқару жүйесіне өтуді жақтап дауыс берсе, 48,59%-ы қарсы дауыс қолданды.  

Президенттік жүйеге өтуді қолдау арқылы түрік жұртының кезекті рет демократиялық таңдау жасағанын айтқан Бинали Йылдырым 2019 жылғы президенттік сайлауға дейін жаңа жүйенің экономикалық даму, елдің бірлігі мен қуатын арттыру секілді мақсат-міндеттерге жетуде оң өзгеріс әкелетініне сенім білдірді.   

Өзгерістер қандай болмақ? 


Референдум нәтижесі негізінде ел конституциясына 18 өзгеріс енгізілуі тиіс.

• Президент 5 жылға сайланады және екі реттен артық сайлана алмайды.

• Президентке бюджетті құру, төтенше жағдай жариялау өкілеті беріледі.

• Жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерді, соның ішінде министрлерді тікелей өзі тағайындау және қызметтен босату құқығына ие болады.

• Президент заңдық құқығы бар жарлықтар шығара алады.

• Бір немесе бірнеше вице-президент лауазымы пайда болады.

• Премьер-министр лауазымы таратылып, үкімет тікелей президентке бағынады.

Алайда, бұл өзгерістердің көпшілігі 2019 жылғы президенттік сайлаудан кейін ғана күшіне енбек.

Оппозиция референдум нәтижесімен келіспейтінін мәлімдеуде. Республикалық халық партиясы басшысы Кемал Кылычдароглы референдумның заңдылығына күмәнмен қарайтынын айтты.


Еуропаның реакциясы

Еуропалық қауымдастық та референдум нәтижесін салқын қабылдады. Мәселеге қатысты ресми мәлімдеме жасаған Еурокомиссия конституциялық өзгерістерді жақтаушылар саны қарсы шығушыларға қарағанда айтарлықтай артық болуы керек, ал қазіргі көрсеткіште айырмашылық болмашы ғана деген пайымды алға тартты. Германия мен Нидерланды бастаған Еуроодақ елдері Түркия министрлерінің жергілікті түріктер алдында сөз сөйлеуіне рұқсат етпегенінен кейін ЕО мен Түркияның қарым-қатынасы салқындап кеткен болатын. Мұны Тайып Ердоған «ұлтшылдық әрекет» деп бағалап, Түркия мен КО қатынасының жаңаша сипат алуы мүмкін екенін айтты.  Алайда, референдумның нәтижесін Еуропаның бірқатар мемлекетіндегі түрік диаспорасы қуана қарсы алды. 

Бауыржан Мұқанов

"Егемен Қазақстан"


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2018

Астанада сөйлеу процессорларын баптау жұмыстары жүргізілді

17.01.2018

Қостанайда боксит өндіретін жаңа карьерлердің құрылысы аяқталды

17.01.2018

Үндістанмен арадағы Қосарланған салық салуды болдырмау туралы конвенцияға түзетулер қаралды

17.01.2018

Қ.Тоқаев: «Басты міндетіміз – Елбасы Жолдауын заңнамалық қамтамасыз ету»

17.01.2018

Құдық қазу жұмыстарына кеткен шығынның 80 пайызы қайтарылады

17.01.2018

Астанада заманауи балабақша ашылды

17.01.2018

Мәскеуде Қазақстанның жаңа консулы тағайындалды

17.01.2018

Тайландта босанған ана санавиациямен елге жеткізілді

17.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев пен Дональд Трамптың кездесуі әлемдік БАҚ назарында

17.01.2018

Асқар Жұмағалиев «Қорғас-Шығыс қақпасы» аймағының жұмысымен танысты

17.01.2018

Құлсарыда жылыжай  ашылды

17.01.2018

Қ.Тоқаев Елбасының АҚШ сапары туралы пікір білдірді

17.01.2018

Президенттің АҚШ-қа сапары. Стратегиялық серіктестіктің жаңа кезеңі

17.01.2018

АҚШ-та Қазақстан әдебиеті мен мәдениет орталығы ашылады

17.01.2018

Аяз мүйізді, мүйіз тұқылды қалай қысады?..

17.01.2018

Түлкиевтің туындысы

17.01.2018

Атырауда көкпар тартушылар көбейді

17.01.2018

Абайдың алғашқы кітабы

17.01.2018

Сыр өңірінде жаңа аурухана ашылды

17.01.2018

Алматыда ауған соғысының ардагері Борис Керімбаевтың мерейтойы атап өтілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Дамудың даңғыл жолы

Елімізде жүргізіліп жатқан ірі реформалар нәтижесі қазір өз жемісін бе­руде. Қолға алынған зор мін­дет­тер­дің негізгі мәні – Қазақ­стан­ның жан-жақты дамуы, көр­кеюі болатын. Сондықтан бұл реформалар аяқ астынан пайда бола қойған жоқ. За­ман­ның дидары ө+згеруіне орай, мем­лекеттік салалардың жүгі де, ісі де өзгеруі тиіс еді.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Рухсыздық – оқымаудан, тыңдамаудан

Құдірет адамзатты керемет хикметпен, ілтипатпен, мейірбандықпен, көркемдік сұлулығымен қызықтырып, сыңғырлатып жаратқаны мәлім. Ойлау мен қарекет жасау үшін жаралған адамның тұлғасы, таратыңқырап айтқанда, оның қолынан, қиялынан, білімдарлығынан шыққан сәулет, сурет, мүсін, қолөнер, музыка, сөз өнерінің таңғажайып жәдігерлері, телегей-теңіз шынайы жан сырлары, ғылыми-шығар­машылық ғаламат жетістіктері өлшеусіз ғой. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Ұжымдық ұстаным

Ұжымдық рух ұлы жеңістерге қол жеткізеді. Қазақ айтады: «Үш адамның басы қосылса – қауым». Қауым­дасқаннан бері адамзат сан түрлі қоғамдық құрылысты өт­кер­ді. Ал қазіргі нарықтық қоғам­ның кілті – табыс. Яғни биік мүдде жолында ұжымдасу және белгілі нәтижеге қол жеткізу.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қазақстанның жаһандық қауіпсіздік бастамалары

Еліміз егемендіктің бастапқы ке­зінде-ақ өңірлік және жаһандық қауіпсіздік Қазақстанның сырт­қы саясатының негізгі басым­дық­тарының бірі болатынын төрт­күл дүниеге жария еткен еді. Содан бері еліміз халық­аралық аренада сол бағытты берік ұстанып, оны бел­сенді түрде жүзеге асырып келеді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу