Ұлт саулығын көздейтін бағдарлама

Былтыр Мемлекет басшысының Жарлығымен 2016-2019 жылдарға арналған «Денсаулық» бағдарламасы қабылданған болатын. Медицина саласын дамытуды көздейтін бағдарламаны жүзеге асыру барысы туралы кеше Үкіметте баспасөз мәслихаты өтті. Оған Денсаулық сақтау вице-министрі Ләззат Ақтаева қатысып, журналистердің сауалдарына жауап берді.
Егемен Қазақстан
10.08.2017 8026
2

«Денсаулық» бағдарламасы ең алдымен халықтың денсаулығын нығайтып, олардың өмір сапасын жақсартуды көздейді.

Үш жылға жоспарланған бағ­­дар­­ламаның басты 7 бағыты бар. Оның біріншісі – қоғамдық денсау­­лықты қорғау. Бұл бағыт бойын­ша министрлік ұлт саулы­ғын ны­ғайтуды көздейтін қоғам­дық ден­саулық қызметін құрған. Ел өңір­лерінде ашылып жат­қан мұндай қызмет түрлері әртүр­лі аурулар­дың алдын алу жол­да­рын іздес­тіріп, халыққа неғұр­­лым қолже­тімді әрі тиімді тетік­терін қарас­тырады. Оның алғаш­қы легінде санитарлық-эпиде­мио­логия­лық жағдайды тұрақты сақтау, сыр­қат­тарды емдеу барысында заманауи тәсілдерді қолдану мәселесі тұр.

Л.Ақтаеваның дерегіне сүйен­сек, осы жылдың алғашқы жеті айында 10 инфекциялық ауру бойынша ешқандай да науқас көрсеткіші тіркелмепті. 27 жұқпалы аурудың таралу деңгейі төмендеп, соның ішін­де қызылша –  55 есе, трихинеллез – 20 есе, менингоктық инфекция 3,8 есеге азайған. Соңғы он жылда адамның орташа өмір сүру ұзақтығы 6 жылға ұзарса, ана өлімі – 4 есеге, сәбидің шетінеуі 1,6 есеге қысқарған. Қатерлі ісік аурулары да ауыздықталып, 20 пайызға төмендепті. Вице-министр онкологиялық аурулар­дан өлім көрсеткіші азайып келе жатқанына тоқталып, бұған ауру­ларды бастапқы сатысында анық­тау да септігін тигізгенін атап өтті. Енді осы саладағы емдеу тәсіл­деріне жаңаша мазмұн беру, заманауи технологияларды пайдалану үрдісі жалғасып жатыр. Осы мақсатта Астанадағы Ұлттық онкология және трансплантология ғылыми орталығында жаңа емдеу жобалары әзірленіп жатыр екен. Бұл әдістердің бәрі сырқаттардың өмір сүру сапасын арттырып, ғұмырын ұзартуға ықпал етеді.

Бағдарламаның екінші бағыты – халыққа медициналық-санитарлық алғашқы көмек шеңберіндегі қызметтердің сапасын арттыру, жедел медициналық жәрдемді дамыту, барлық денсаулық қызмет­терін біріктіретін арнайы меди­циналық көмекті дамыту.

Бағдарламаның үшінші бағыты негізінде медициналық қызмет көр­сету сапасын арттыру көзделіп отыр. Осыған байланысты сапаны қаөдағалайтын бірлескен комиссия құрылған. Былтыр аталған комиссия емдеу мен диагноз қоюдың 281 клиникалық хаттамасын, 40 ме­дициналық технологияны, меди­циналық ұйымның 8 стандартын мақұлдаған. Ал биылғы жар­ты­жылдықта 59 клиникалық хатта­ма бекітілсе, 14 медициналық техно­логия расталған. Енді жыл­дың аяғына дейін тағы 180 клини­калық хаттаманы әзірлеп әрі қарай жетілдіру жоспарланып отыр. Жалпы, медицинадағы кли­ни­ка­лық протокол дегеніміз – белгілі бір ауруларды емдеудің ғылыми дәлелденген тәсілдер жиынтығы. Ол – ұзақ жылғы зерт­теу­лердің нә­тижесінде тиімді деп та­нылған халықаралық емдеу жүйесі, яғни онда белгілі бір ауруды анықтауға қатыс­ты қандай сарап­тамалар жүргізу керектігі, нен­дей дәрі-дәрмек­тер қолданылу қажет­тігі және тиімді деп танылған емдеу тә­сіл­дері көрсетіледі. Демек, арнайы комиссия бекіткен хаттамалар негізінде емдеу – ауруды неғұр­лым дұрыс емдеуге жол ашады.

Төртінші бағыт – дәрі-дәр­мек­пен қамтамасыз етудің ұлттық саясаты болса, бесіншісі – ден­сау­лық сақтау саласының қаржы­лық тұрақтылығын сақтау арқылы медицинаны дамыту. Алтын­шысы – осы саладағы адами ре­с­урстарды басқарудың тиімді­лігін арттыру. Медицина саласы­ның басты мәселелерінің бірі – кадр тапшылығы. Әсіресе, ауыл­дық жерлерде дәрігерлер мен мед­бикелердің жетіспейтіні анық байқалады. Әрі кадрларды даярлау сапасы да көңіл көншітпейді. Сондықтан сала министрлігі шетелдік жоғары оқу орындарымен стратегиялық әріптестік негізінде медициналық білім беруді қайта жаңғыртуды қолға алған. Бес жылға жасалған дамудың стратегиялық жоспары шеңберінде еліміздің медициналық жоғары оқу орындарында университеттік клиникаларды құру, профессорлық-оқытушылық құрамның білік­тілігін арттыру, академиялық бас­­қару жүйесін жетілдіру секілді жұ­мыстар қолға алына бастаған. Қа­зірдің өзінде медбикелік білім­ді жаңғыртудың фин моделі енгі­зіліп, бұл қанатқақты жоба бойын­ша 320 адам оқып жатыр. 

«Денсаулықтың» жетінші бағыты – мемлекет-жекеменшік әріп­тестігін дамыту, қазіргі заманғы ақпараттық-коммуникациялық тех­нологиялар негізінде денсаулық сақ­тау инфрақұрылымын дамыту. Министрліктің мәліметі бойынша бүгінде 10 медициналық нысан бойынша сенімді басқару шарты жасалған.

Мемлекет-жекеменшік әріп­тестігіне байланысты жур­налис­тер­дің сауалына жауап берген вице-министр 2016-2020 жыл­дарға арналған қолданыстағы жеке­шелендірудің кешенді жоспа­рының негізінде 7 облыстық саламатты өмір салтын қалыптастыру орталығы жеке­шелендірілгенін атап өтті. Бүгінге дейін жалпы сомасы 12 млрд теңге болатын 11 жо­ба бойынша келісімшарт жасалыпты.
Вице-министрдің айтуынша, «Денсаулық» бағдарламасы ая­сындағы шаралар Мемлекет бас­шы­сы қойған  міндеттерді орын­дау­ға мүмкіндік береді. Жос­пар бо­йынша, Қазақстан 2050 жылға қа­рай әлемдегі ең дамыған отыз ел­дің қатарына қосылуы тиіс. Осы орайда еліміздің де денсау­лық сақтау саласы дамып, тұрғын­дар­дың орташа өмір сүру жасы 80 жасқа дейін ұзармақ.

Қымбат ТОҚТАМҰРАТ,

«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

10.12.2018

Қарағандылықтар «ҚазРобоСпорт» чемпионатының бас жүлдесін жеңіп алды

10.12.2018

Ежелгі металлургия іздерін Тарбағатай даласынан көруге болады

10.12.2018

Қытай 2000-нан астам қазаққа өз территориясынан шығуға рұқсат берді

10.12.2018

Д.Назарбаева Дүниежүзілік банкінің Орталық Азия жөніндегі Аймақтық директорын қабылдады

10.12.2018

Солтүстікқазақстандық екі кәсіпкер «Жомарт жүрек» байқауының жеңімпазы болды

10.12.2018

«Латын әліпбиіне көшу – тарихи таңдау» республикалық ғылыми-теориялық online конференция өтті

10.12.2018

Халықаралық Олимпиада комитеті Алла Важенина, Анна Нұрмұхамбетова және Ольга Рыпаковаға медальдары қайтарады

10.12.2018

Павлодарда «Лайықты еңбек – мемлекеттің тұрақтылық негізі» форумы өтті

10.12.2018

Атыраулық дзюдошылар Конфедерация Кубогінің иегері атанды

10.12.2018

Облыста озық шыққан аудандар марапатталды

10.12.2018

Александр Журавский Мұхаммед Рабииден жеңілді

10.12.2018

Дархан Қыдырәлі The Asahi Shimbun басылымына сұхбат берді 

10.12.2018

Қызылордада жер телімдері аукционға шығарылды

10.12.2018

Қызылорда облысының әкімі мүмкіндігі шектеулі жандар автокөлік сыйлады

10.12.2018

Қостанайда табиғат қорғау полицейлері киік атқан қаскөйді ұстады

10.12.2018

Сығанақ қалашығы туризмге қызмет етеді

10.12.2018

Қыздар университеті робот құрастыратын стартап жобалар жасайды

10.12.2018

«Қайраттың» екі футболшысы - әлемнің үздік ойыншысы номинациясына үміткер

10.12.2018

Дүниежүзілік банк Қазақстанның коммуналдық инфрақұрылымын дамытуға қатысады

10.12.2018

Алматыда жас дзюдошылардың турнирі өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Halyq sózinde birtutastyq, birlik bar

«Halyq» sóziniń mán-maǵynasy óte tereń ekeni barshaǵa málim. Másele – osyndaı saıası astary aıryqsha sózdi qalaı qoldanyp júrgenimizde. Merzimdi baspasóz betterindegi habarlardan,  teleradıo arnalardan, ózara áńgimeden «aýyl halqy», «qala halqy» degendi oqyp ta, estip te júrmiz. Máselen, telearnalardyń birinen «Arshaly aýdanynda 27 myń halyq bar» degendi estidim de, «halyq sózin durys qoldanaıyq» dep, ózimniń oı dápte­rime jazyp qoıdym. Sebebi orys tilinde «narod sela» nemese «narod derevnı», «na­rod raıona», «narod goroda» demeıdi, tipti jazbaı­dy. Bul tilde «naselenıe», «jıtelı», «gorojane», «selchane» deıtinin bilemiz. Biz qazaqsha «aýyl turǵyndary», «qalalyqtar» nemese «qala turǵyndary» desek, ekpini báseń bolyp, birdeńe joǵaltyp alatyndaı, «aýyl halqy», «qala halqy» dep qysqa qaıyramyz. Sonda deımin-aý, qazaǵymyzdy bólip, jiktep, birtutas halyq sanatyna qospaı turǵanymyzdy nege ańǵarmaımyz?!

Дидар Амантай,

Túsiniktiń kúıreýi

Sońǵy jyldary, sandyq tehnologıalyq ónimderdiń (iPhone, Red One, digital camera, information technology) alǵashqy nusqalary (computer, printer, scaner, copier), shyqqanyna tabany kúrekteı jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt, jeteqabyl mezgil ótkende, ozyq qoǵamdarda, qala berdi, damýshy elderde, tipti, jalpy adamzattyq mádenı-rýhanı keńistikterde iri-iri qomaqty ózgerister júrdi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу