Ұлттың кодын сақтау – ұлтты сақтау

Қазақстан Рес­пуб­ли­ка­сы­­ның Прези­денті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Бола­шаққа бағдар: руха­ни жаңғыру» тұжы­рым­дамасы ақиқатты Алаш жұртының алдына жа­йып сал­ған, Абайша айт­сақ, «Сыл­дырап өң­кей келі­сім­нен» тұра­тын жүрек­тің көзі, тілектің сөзі. Аққу­дың қа­на­­­ты­нан ән естіріп, тұл­пар­­дың тұя­ғынан күй тың­да­­ған қазақ деген қасиетті жұрт­­тың, Қазақ­стан деген қастерлі ел­дің ха­­ны мен қара­ша­сының жа­нының нұры, кө­ңі­л­інің сыры бірге толқып жатса сана­мыз­­дың сара даңғыл­ға түс­кені. Бұл бір бү­гін­гі ұрпақ темір­қазықтай кие тұтып, бола­­шаққа бағдар етер тұжы­рым тұнған сөз.

Егемен Қазақстан
20.04.2017 1359

«Жаңғыру атаулы бұрын­ғыдай тарихи тәжірибе мен ұлт­тық дәстүрлерге шекеден қара­­мауға тиіс. Керісінше, за­ман сырынан сүрінбей өт­­кен озық дәстүрлерді та­быс­­ты жаңғырудың алғы­шарт­­­­тарына айналдыра білу қажет. Егер жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», делінген онда.

Ұлттық рухани-тамыр... Баға­налы бәйтеректің бұта­ғын жел шайқап, дауыл тер­бет­кен талай. Заманалар желі, ғасырлар дауылы.

Сол тамыры терең бәйте­рек сонау көшпенділер өрке­н­иеті­нен аман жетіп XXI ғасырдың бастауынан нәр алып күнге қарап жапырағын жайып тұр. Бұл кезең – жер-жаһаңда ақыл-ойдың ала­ман­ға түскен уақыты.

«Жаңа тұрпатты жаң­ғырудың ең бас­ты шарты – сол ұлттық кодыңды сақ­тай білу. Онсыз жаңғыру деге­ніңіз құр жаң­ғырыққа ай­налуы оп-оңай», делінген Ел­­ба­­сымыздың осы еңбегін­де. Түйткілді ше­шер түйінді ой осы. Ұлт­тың болмысын, елдің тұ­тас­­тығын сақтау – сізге де, бізге де сын. Шын­дық із­­де­­­ген боп шығанға шық­­пай, «Жаным – арымның са­да­­­ғасы» дейтін қазақи қағи­­­да­­ның ауылынан алыс қон­­ба­­­сақ құдай тілеуімізді берер.

Осы ой толғаудың үшін­ші бөлігі «Ұлттық біре­гей­­лікті сақтау» деп аталып­ты. Онда: «Ұлттық салт-дәс­түр­­леріміз, тіліміз бен музы­ка­мыз, әдебиетіміз, жорал­ғы­ларымыз, бір сөзбен айтқанда ұлттық рухымыз бойымызда мәңгі қалуға тиіс», делінген.

Осы санаттағы «Қазақ­стан­дағы 100 жаңа есім» идеясы, «Туған жер» бағдар­ла­масы ел мен жердің ер­теңін ойлаған арналы тол­ға­ныстардың жемісі. Жақ­сы­лықтар мен игіліктер жа­рия болуға тиіс. Жақсы адам­дар, жомарт жүректі жан­дар жанымызда жүр. Бү­гін­гі күннің кейіпкерлерін на­си­хаттау, бүгінгі күннің бүтін сөзін айту – міндеттің үлкені.

Жақында «Қазақстан» теле­арна­сының «Айтуға оңай» бағдарламасына қонақ етіп шақырды. Туған жеріне көмег­і тиген азаматтар жөнін­де хабар екен. Солар­дың ішін­де менің ауылдасым, со­нау Жаңаарқаның «Жеңіс» ауылынан келген Қай­рат Көпбаев деген іні-бауы­рым­ды көріп, қуанып қал­дым. Жеке қожалық иесі, жыл­қышы Қайрат ауылға спорт кешенін салыпты. Оның құны 110 миллион теңге екен. Тұсаукесерін жасап, ауыл әкіміне өткізіп беріпті. «Одан саған түсер не пайда бар?» – деген тележүргізуші сұ­ра­ғына: «Ауылдың бала­ларына керек емес пе?» – деп күлім қағады Қайрат бауы­рым. Міне, «Туған жер» идея­сының қолдау­шысы, міне, бүгінгі күннің кейіпкері.

«Гүлстан» журналы­ның ре­дакторы, белгілі кәсіп­кер Гөзел Құлжабаева қа­рын­дасымызбен көптен ара­ласып тұрамын. Өз ауылы «Басши», «Нұрым» деген елді мекендерден бірнеше бақ орнатқан, гүлге бөлеген. Қазақстанда оның кәсібінен үлгі алып жүргендер де көп. Арманы – қазақтың жерін гүлге көмкеру, баққа орау.

Кешегі Бұқар жырау бабамыз: «Бәріңіз бір енеден туғандай болыңыз: жат жанынан түңілсін, айнала алмай ат өлсін, айыра алмай жат өлсін», – деп бекер өсиет ай­тып кетті дейсіз бе?

«Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» сара да дара жолдың бас­тауын­­да ел Көш­бас­шысының үкілі үміті, аялы арманы.

«Кемедегінің жаны бір» дейді қазақ. Ұлттың кодын сақтау деген сөз – ұлтты сақтау деген сөз. Екі дәуір мен екі ғасыр тоғысында жаңғыру­дың жаңа бағытын Елбасы өзі ұсынып отыр.

Менің де, сенің де Ота­ның – Қазақ­стан, бауы­рым! Одан басқа түгіміз де жоқ.

Барымыз да, бағымыз да, бақытымыз да – Қазақстан!

Болашақтың бағдары баршамыздың арманымызды аяласын.

Ғалым ЖАЙЛЫБАЙ,  

ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан Жазушылар одағы Басқарма

төрағасының бірінші орынбасары


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

28.05.2017

Қытайда және Түркияда жер сілкінді

28.05.2017

Қостанайда «Қоғамдық омбудсмен» жұмысын бастады

27.05.2017

Боксшы Фируза Шәріпова кезекті жеңісіне қол жеткізді

27.05.2017

Гарри Поттер жайлы кітаптар қазақ тіліне аударылуы мүмкін

27.05.2017

Қанат Исламның келесі қарсыласы кім болуы мүмкін?

27.05.2017

Дзюдошы Максим Раков Азия чемпионы атанды

27.05.2017

ШҚО денсаулық сақтау басқармасына жаңа басшы тағайындалды

27.05.2017

Назарбаев университетінің алғашқы докторларына дипломды Елбасы тапсырды

27.05.2017

Елбасы мемлекет қайраткері Мырзатай Жолдасбековті мерейтойымен құттықтады

27.05.2017

Өскемендік азамат Астанаға жаяу аттанып кетті

27.05.2017

Қарағандыда қызмет барысында қаза болған жандарға арналған мемориалдық тақта орнатылды

27.05.2017

ОҚО-да «Қазақстанның үздік тауары» байқауының жеңімпаздары анықталды

27.05.2017

Елбасы: «Болашақ» қаржысын Назарбаев университетіне бағыттау керек

27.05.2017

Мемлекет басшысы Назарбаев университетінің түлектерін құттықтады

27.05.2017

Ақтөбеде тасқын судан зардап шеккендерге мешіт қызметкерлері көмек көрсетті

27.05.2017

Шәкәрім қажы суреттерінің тарихы

27.05.2017

Биыл  Ленгер қаласында 480 пәтер пайдалауға берілмек

27.05.2017

Қанат Ислам: Бапкерім 12 раунд жекпе-жекке тапсырма берді 

27.05.2017

СҚО-да «Мерейлі отбасы» конкурсының жеңімпаздары анықталды

27.05.2017

Солтүстік Қазақстанда 60,5 мың бала жазғы лагерьде демалады

КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Ер мен Жер

Қазақтың әзелден ардақ тұтып қастерлейтін қасиетті ата құн­ды­лық­тарының арасында Ер мен Жердің ала­тын орны ерекше. Ер қашанда туып-өскен жеріне тартып туады. Осы бір жайды «Тау баласы тауға қа­рап өседі» деп жырлаған тұма жырлы Тұманбай Молдағалиевтай ақын аға­мыз да кезінде жақсы аңдатқан еді. Се­бебі, ер жерге кіндігімен байланады, ту­ған жерінің барша қадір-қасиетін тұ­ла бойына сіңіріп, көкірегіне құй­ып, соған бүкіл жан-жүрегімен із­гі­лік қайнарына бас қойғандай сусын­дап өседі. Осылайша туған жер ал­дын­да­ғы перзенттік парыз жүгі сал­мақ­та­на бермек, туған жерге деген пер­зент­тік ыстық ілтипат пен махаббат тұр­паттанып толағайлана түспек.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Басты құндылық – рухани тазалық

«Өмір сүру үшін өзгере білу керек», деді Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында. Заман талабына сай лайықты өмір сүру үшін қазіргі уақыттағы жаңғырудың да негізгі мақсаты – осы.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ киносы неге дәстүрді ұлықтай алмайды?

Бір жылдары Қазақстанның мә­дениет күндері аясында Үндістанға сапарлап бардық. Көнеден көнермей жеткен мәдениеті, өнердің қай түрінен де әлемдік өркениетке қосар қомақты үлесі бар, бай тарихты, жер жүзіндегі жәдігерлер бесігінің бірі Үндістанға табан тірегенде таңданарлық қай­шылыққа тап болғанбыз. Сенің санаңда қалып­тасқан бай мәдениет, өр­кениет, ежелгі дәстүріне сызат түс­пеген ғажайып әлемге кереғар тір­шілік – қағаз жәшіктерден үй жасап, көшеде туып, көшеде тұрып жатқан халық менмұндалап алдымыз­дан шыққан. Тілім өкше ересек, кір қожалақ бала, қол жайған қайыр­шыдан аяқ алып жүре алмайсыз.

Әйіп ЫСҚАҚОВ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Біліктілік – ауыл дамуының алғышарты

Мал шаруашылығы ата кәсібі­міз ғана емес, еліміздің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ете­тін маңызды салалардың бірі сана­ла­ды. Мал басының басым бөлігі, яғни 80 пайыздан астамы қосал­қы шаруашылықтарда шоғыр­ланған­дықтан, Елбасы тапсыр­масымен оларды кооперативтерге бірікті­ріп, оңтайландыру шаралары­ның қолға алына бастауы өте құптарлық.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ұрпақ тағдырымен ойнаған оңбайды

Ұлттың ұлылығы ұрпағынан көрі­неді. Бұл – әлімсақтан белгілі нәрсе. Ал сол ұрпақ тағдырына былық араласса, ар былғанады. Содан да шығар, ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Ба­ланы ұлша тәрбиелесең – ұл бол­мақ­шы. Құлша тәрбиелесең – құл бол­мақ­шы», деп өсиет қалдырып кеткені. Біз осы өсиетті орындай алдық па, әлде бәрін заманға теліп, теріс басқан аяғымызды, дүниенің құлы болуға ұм­тылған ниетімізді түзеуге мұршамыз жет­пей жүр ме? Бұл санамыздағы ақау­дан, ұлтты ұлт ететін мәдени-ге­не­тикалық кодымыздың әлсіздігінен, тіп­ті мүлде кеміп кеткенінен болып отыр ма?

Пікірлер(0)

Пікір қосу