Ұлттың кодын сақтау – ұлтты сақтау

Қазақстан Рес­пуб­ли­ка­сы­­ның Прези­денті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Бола­шаққа бағдар: руха­ни жаңғыру» тұжы­рым­дамасы ақиқатты Алаш жұртының алдына жа­йып сал­ған, Абайша айт­сақ, «Сыл­дырап өң­кей келі­сім­нен» тұра­тын жүрек­тің көзі, тілектің сөзі. Аққу­дың қа­на­­­ты­нан ән естіріп, тұл­пар­­дың тұя­ғынан күй тың­да­­ған қазақ деген қасиетті жұрт­­тың, Қазақ­стан деген қастерлі ел­дің ха­­ны мен қара­ша­сының жа­нының нұры, кө­ңі­л­інің сыры бірге толқып жатса сана­мыз­­дың сара даңғыл­ға түс­кені. Бұл бір бү­гін­гі ұрпақ темір­қазықтай кие тұтып, бола­­шаққа бағдар етер тұжы­рым тұнған сөз.

20.04.2017 1068

«Жаңғыру атаулы бұрын­ғыдай тарихи тәжірибе мен ұлт­тық дәстүрлерге шекеден қара­­мауға тиіс. Керісінше, за­ман сырынан сүрінбей өт­­кен озық дәстүрлерді та­быс­­ты жаңғырудың алғы­шарт­­­­тарына айналдыра білу қажет. Егер жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», делінген онда.

Ұлттық рухани-тамыр... Баға­налы бәйтеректің бұта­ғын жел шайқап, дауыл тер­бет­кен талай. Заманалар желі, ғасырлар дауылы.

Сол тамыры терең бәйте­рек сонау көшпенділер өрке­н­иеті­нен аман жетіп XXI ғасырдың бастауынан нәр алып күнге қарап жапырағын жайып тұр. Бұл кезең – жер-жаһаңда ақыл-ойдың ала­ман­ға түскен уақыты.

«Жаңа тұрпатты жаң­ғырудың ең бас­ты шарты – сол ұлттық кодыңды сақ­тай білу. Онсыз жаңғыру деге­ніңіз құр жаң­ғырыққа ай­налуы оп-оңай», делінген Ел­­ба­­сымыздың осы еңбегін­де. Түйткілді ше­шер түйінді ой осы. Ұлт­тың болмысын, елдің тұ­тас­­тығын сақтау – сізге де, бізге де сын. Шын­дық із­­де­­­ген боп шығанға шық­­пай, «Жаным – арымның са­да­­­ғасы» дейтін қазақи қағи­­­да­­ның ауылынан алыс қон­­ба­­­сақ құдай тілеуімізді берер.

Осы ой толғаудың үшін­ші бөлігі «Ұлттық біре­гей­­лікті сақтау» деп аталып­ты. Онда: «Ұлттық салт-дәс­түр­­леріміз, тіліміз бен музы­ка­мыз, әдебиетіміз, жорал­ғы­ларымыз, бір сөзбен айтқанда ұлттық рухымыз бойымызда мәңгі қалуға тиіс», делінген.

Осы санаттағы «Қазақ­стан­дағы 100 жаңа есім» идеясы, «Туған жер» бағдар­ла­масы ел мен жердің ер­теңін ойлаған арналы тол­ға­ныстардың жемісі. Жақ­сы­лықтар мен игіліктер жа­рия болуға тиіс. Жақсы адам­дар, жомарт жүректі жан­дар жанымызда жүр. Бү­гін­гі күннің кейіпкерлерін на­си­хаттау, бүгінгі күннің бүтін сөзін айту – міндеттің үлкені.

Жақында «Қазақстан» теле­арна­сының «Айтуға оңай» бағдарламасына қонақ етіп шақырды. Туған жеріне көмег­і тиген азаматтар жөнін­де хабар екен. Солар­дың ішін­де менің ауылдасым, со­нау Жаңаарқаның «Жеңіс» ауылынан келген Қай­рат Көпбаев деген іні-бауы­рым­ды көріп, қуанып қал­дым. Жеке қожалық иесі, жыл­қышы Қайрат ауылға спорт кешенін салыпты. Оның құны 110 миллион теңге екен. Тұсаукесерін жасап, ауыл әкіміне өткізіп беріпті. «Одан саған түсер не пайда бар?» – деген тележүргізуші сұ­ра­ғына: «Ауылдың бала­ларына керек емес пе?» – деп күлім қағады Қайрат бауы­рым. Міне, «Туған жер» идея­сының қолдау­шысы, міне, бүгінгі күннің кейіпкері.

«Гүлстан» журналы­ның ре­дакторы, белгілі кәсіп­кер Гөзел Құлжабаева қа­рын­дасымызбен көптен ара­ласып тұрамын. Өз ауылы «Басши», «Нұрым» деген елді мекендерден бірнеше бақ орнатқан, гүлге бөлеген. Қазақстанда оның кәсібінен үлгі алып жүргендер де көп. Арманы – қазақтың жерін гүлге көмкеру, баққа орау.

Кешегі Бұқар жырау бабамыз: «Бәріңіз бір енеден туғандай болыңыз: жат жанынан түңілсін, айнала алмай ат өлсін, айыра алмай жат өлсін», – деп бекер өсиет ай­тып кетті дейсіз бе?

«Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» сара да дара жолдың бас­тауын­­да ел Көш­бас­шысының үкілі үміті, аялы арманы.

«Кемедегінің жаны бір» дейді қазақ. Ұлттың кодын сақтау деген сөз – ұлтты сақтау деген сөз. Екі дәуір мен екі ғасыр тоғысында жаңғыру­дың жаңа бағытын Елбасы өзі ұсынып отыр.

Менің де, сенің де Ота­ның – Қазақ­стан, бауы­рым! Одан басқа түгіміз де жоқ.

Барымыз да, бағымыз да, бақытымыз да – Қазақстан!

Болашақтың бағдары баршамыздың арманымызды аяласын.

Ғалым ЖАЙЛЫБАЙ,  

ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Қазақстан Жазушылар одағы Басқарма

төрағасының бірінші орынбасары


КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу