Ұлттық спорт рухымызды асқақтатады

ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесі ашыл­ған күннен бастап, елорда төрінде орналасқан «Қазанат» атшабарында ұлттық спорт түрлерінен күн сайын қойылымдар көрсетілуде.
Егемен Қазақстан
03.08.2017 2667
2

Оны Астанаға атбасын бұрған шетелдік қонақтар мен көрмені қызықтауға келген өз отандастармыз тамашалау үстінде. Осы орайда, көрменің соңына дейін жалғасатын спорттық шараны ойдағыдай ұйымдастырып, абыроймен атқарып келе жатқан Мәдениет және спорт министрлігі Ұлттық және ат спорты түрлері орталығының директоры Мұратбек Қыпшақбаевпен әңгімелескен едік.   

– Мұратбек Сұлтанбекұлы, өзіңіз басқарып отырған орталықтың құрылғанына да көп бола қойған жоқ, десе де, сіздер ЭКСПО көрмесін өткізу шарасына бір кісідей ат салысып жатырсыздар. Жұмыстарыңыз толық жүйеленді ме?

– Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өткен жылдар­дағы Жол­­дауында, «бұқара­лық спорт және дене шынықтыру­ды да­­мыту мәселесі ұлт саулы­ғын қам­тамасыз етеді» деп мәлім­деге­ніндей, осыдан жарты жыл бұрын ұлттық спорт түрлерін дамыту және оны ғылымиландыру мақ­сатында Мәдениет және спорт министрлігіне қарасты Ұлттық және ат спорты түрлері орталығы құрылған болатын. 

Орталықтың жаңадан пайда болуымен ЭКСПО-2017 көрмесінің өткізілуі дәлме-дәл сай келді. Міне, екі айдай уақыт болды қаланың шетінде орналасқан «Қазанат» атшабарында ұлттық спорт түр­лерін – шетелдік қонақтар мен елі­міз тұрғындарына насихат­тау ісі­мен уақытпен санаспай айна­лы­сып жатырмыз. Басында аздап қобал­жулар болды. «Көш жүре түзе­леді» демекші, қазір жігіт­­тер­дің тақымы шыңдалды, бой­дағы алаңнан арылды, жаттығу жүйе­ленді, кімге болсын ұялмай өнер көрсететін дәрежеге жеттік. 

– Көрерменге ұлттық спорт­тың қандай түрлеріннен ұсынып отырсыздар?

– Қазіргі таңда орталық құзы­ры­на ұлттық спорттың 10 түрі қамты­лып отыр. Атап айтқан­­да, көкпар, бәйге түрлері, теңге ілу, аударыс­пақ, қазақ күресі, клас­сика­лық ат спорты түрле­рі­не жататын – конкур, үш сайыс сияқты түрлері бар. Осы­лар­дың ішінен ат үсті ойындары («жигитовка»), теңге ілу, аударыс­пақ, қыз қуу, жамбы ату түрлері бо­йын­ша ұлттық құрама мүшелері өз­дері­нің өнерін көрсетуде. 
Қойылым әрі кетсе бір жарым, екі сағатқа созылады. Шараға ұлт­­тық құраманың жастар және жас­өс­пірімдер тобы тартылған. ЭКСПО айдынында өнер көрсетіп жүр­ген де осы азаматтар. Көрменің алғаш­қы айында бір күнде екі дүркін көр­сетілім ұйымдастыр­дық. Қазір бұл кесте өзгерді. Қазір күніне бір дүр­кін кешкі сағат 18.00-де өткі­зіп жүр­міз. Бірақ сенбі-жек­сенді күн­дері бұрынғыдай екі мез­гіл өнер көр­сетеміз. Шабан­доздар қатарында ұлт­тық спорт түрлерінен еліміз чем­пиондары мен жүлдегерлері бар. 

– Болашақта ұлттық спорт түрлері бойынша әдістемелік оқулықтар жасау, оқу-жаттығу жиынын өткізу талабы қарас­тырылған ба?

– Әрине, онсыз болмайды. Айта кету керек, ұлттық спорт рухымызды асқақтатады. Ор­та­­лықтың жұмыс атқару жарғы­сында «оқу-әдістемелік құрал жасау» туралы бап жоқ еді. Жуық­та жарғыға өзгеріс енді. Бұдан бы­лай орталық оқу-әдістемелік құ­рал жасайтын мүмкіндікке қол жет­кізді. Оның сыртында келе­сі жылдан бастап мекеменің құзы­ры кеңеймек. Ұлттық спорт түр­лері бойынша өтетін барлық рес­ми жарыстар осы орталықтың құзы­рына берілетіні жайлы шешім­ді күтіп отырмыз. Нақтырақ айт­қан­да, ересектер, жастар мен жасөс­пірім­дер құрамасының ресми жарыс­тарын бақылайтын және өткі­зе­тін боламыз. Мәдениет және спорт министрлігі Ұлттық штаттық коман­далар және спорт резерві дирек­­циясы құрамындағы ұлттық спорт түрлері бойынша команда же­тек­шісінен бастап, барлық бап­кер­лер орталықтың қарамағына өтеді. 

Ал оқу-жаттығу жиынына келер болсақ, «Қазанат» атшабарында күнделікті өтіп жатқан шаралар бір жағынан ұлттық спортты наси­хаттау болса, екінші тараптан оқу-жаттығу жиыны деуге толық негіз бар. Қазақша айтқанда, «бір оқпен екі қоян атып» жатырмыз.

 – Алда қандай жоспарларыңыз бар?

– Бәзбір ұлттық спорт түр­лері­нен, мысалы, жамбы ату, аударыс­пақтан жылына бір рет өтетін ресми чемпионаттан басқа ешқандай жарыс жоқ. Қандай бір спортты дамыту үшін кем дегенде жылына үш-төрт турнир күнтізбелік кестеге қойылуы тиіс. Осы олқылықтың орнын толтыру мақсатында шілде айының 27-28 күндері орталықтың ұйымдастыруымен теңге ілу, жам­бы ату және аударыспақтан «ЭКСПО кубогы» өткізілді. Оған бар­лық об­лыстар және Астана, Алма­ты қала­лары­ның командалары қатыс­ты. Жарыс Астана қаласында өтті.

Әңгімелескен
Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, 

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу