Ұлы суретшімен ұғысу

ЭКСПО-2017 көрмесі аясында қоғам өмірінің саяси, экономикалық, ғылыми салаларындағы адамзат өркениетінің соңғы инновациялық жетістіктері мен адамдық парасат, ақыл-ой, ізгілік пен әдемілікті ұйыстырған мәдениет бір жерге тоғысты. Әлемнің айтулы театр труппалары өз қойылымдарын ұсынып, қазақстандық өнерсүйер қауымның көңілі қош болып жатқан жайы бар.
Егемен Қазақстан
11.07.2017 557
2

Қазақстанның мәдени өмі­рін­дегі елеулі жаңалықтың бірі болған оқиға – жуырда италия­лық әйгілі суретші, драматург Массимилиано Финазер Флори Астанаға келді. Жай келген жоқ, «Леонардо да Винчиге айналу» атты атақты спектаклін ала келіпті. Алғаш Миландағы ЭКСПО-2015 көрмесі кезінде тұсау­кесері өтіп, бүгін­де АҚШ, Ресей, Азия, Еуропа елдерінің маңдайалды театрларында сахналанып үлгерген.

Режиссер спектакльді үйрен­шікті сахнада емес, павильон­дағы шағын залда қойды. Көрер­мендер қойылымды кейіп­кер­лер­мен бірге тамашалап, өтіп жат­қан оқиғаның бір бөлшегіне ай­нал­ды. Театрландырылған сұх­бат Леонардо да Винчидің көзі тірісінде өмір, өнер, филосо­фия төңі­регінде айтып кеткен тол­ға­ныс­ты ойлары негізінде құрастырылған. Суреткерлігінен бөлек ғылым саласына айтулы үлес қосқан ғалымның күллі адам­­затқа ортақ өнер хақындағы эсте­­тикалық толағай танымын негіз­ге ала отырып алма-кезек диа­лог түрінде өрбіді. Арт­қы қабыр­ғада суретшінің әр жыл­дар­дағы картиналары қойылым маз­мұнына сай ауысып отырды. М.Горь­кий атындағы мемле­кет­тік ака­демия­лық орыс драма театры­ның жас актеры Максим Ященко суретшімен емін-еркін сұхбат құрды.

Еңкіш тартқан қарт Леонардо сахнаға шыға келгенде ғасыр­лар қойнауынан ұлы суретші өзі тіріліп келгендей уақыт кемесі әп-сәтте тұтастық әлеміне сүңгі­тіп жібергендей әсерде қалдық. Қолын қусыра қарсы алған сурет­­ші адамдық ар-намыс, адам ер­кін­­дігі, жанашырлық таныту секілді асыл қасиеттерді қалып­тас­ты­рудағы жаңа ізденіс­ке бет бұру туралы шабыттана сөй­леді. «Жақсы өткен күн тыныш ұйық­тауға, жақсы өмір сүру ты­ныш өлуге мұрсат береді» деген қарт дүниетанымдық көз­қарас тұрғысында шешіле сөйледі.

– Леонардо да Винчи – өнер­ге, ғылымға берілген жандар үшін ортақ тұлға. 67 жыл жаса­ған суретші өміріндегі маңы­зды кезеңдерді қамтитын 67 сұрақ қойы­лады. Спектакль ұлы сурет­шінің өмір тарихы жайында толымды мағлұмат береді. Лео­нардо – ұлы суретші, ғалым ғана емес, адам жанының шырақшысы, –деген режиссер Массимилиано Финазер Фло­ри адам мен қоғамның ілгері дамуын қамтамасыз ететін құн­ды­лық­тар алдыңғы орынға шығуы тиіс деп есептейді. – Үнемі жаңа құбылысты іздеп жүретін Леонардоның дүниетанымы әлемді біртұтас формада тануға арналған. Өткен мен бүгінді біріктіруде барлық құпия жатыр. Мен Леонардоға айналып шыға келгенде өзімді өте ғажап сезінемін. Өйткені, суреткер тұлғаның таным теориясы «адам деген кім?» деген сұрақтан басталады, – дейді ол.

«Ах» ұрған жалған мәнерден гөрі ішкі бай мазмұн мен сыртқы болмыс үйлесімділігіне үңілген шығарма соғұрлым еркін, жанды шықты. Режиссердің Леонардо да Винчидің әр сөзі мен қимыл-қозғалысын, психологиялық мінезін бейнелеуге үлкен жауап­кер­шілікпен келгенін байқадық. «Леонардоның бойында ешқа­шан өзіне деген сенімділік бол­маған. Үнемі ой үстінде жүре­тін тұлғаның образын жасап шығуым керек болды. Бұл – театр», деген режиссер пі­кі­рі бұл ойымызды қуаттай түседі.

Шығармада бейнелеу өнері­нің ғылыммен, музыкамен, поэ­зиямен үндестігі туралы сөз бола­ды. Данагөй қария біздің уақы­тымыздағы көкейде жүрген көптеген сұрақтарға өткеннің қырқасынан қарай отырып жауап табуға тырысады. Кез келген жанды шығармадан өзін­дік менді іздейтініміз рас. Осы тұр­ғыда ренессанс алыбының гума­нистік ойлары қара сөздің жүй­рігі – Абаймен сабақтасып, үндесіп жатқандай көрінді.

– Италиялық Леонардоны ең әуелі суретші деп таниды. Өйткені, Италияда өнер мен ғылымды бір арнаға тоғыстыр­майды. Италияны былай қойып, Еуропаның өзінде гуманитарлық және техникалық саланы бір­ыңғай сала деп есептемейді. Қазақ­станда өтіп жатқан ЭКСПО-2017 көрмесі осы екі сала­ның басын тоғыстырып отыр, – дейді режиссер.

Журналистермен сұхбат барысында режиссер өнертапқыш, адам мен табиғат интерпретаторы (жаршысы) болған Леонардо туралы көркем фильм түсіріліп жатқаны туралы әңгіменің шетін шығарды. Фильм 2019 жылы ұлы суретшінің қайтыс болғанына 500 жыл толуына орай әлемдік прокатқа ұсынылады.

Ая ӨМІРТАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Станимир Стоилов: Бір ойынды жеңдік деп желпінбейміз

16.10.2018

Кольдо Альварес: Қазақстан бізден бір бас жоғары екен

16.10.2018

Машина жасау саласында меморандумға қол қойылды

16.10.2018

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев ресми сапармен Финляндия Республикасына келді

16.10.2018

Қарағандылық оқушылар халықаралық чемпионатта жеңіске жетті

16.10.2018

С.Стоилов: Қазақстанда ұлттық құрамаға лайық шабуылшы жоқ (видео)

16.10.2018

Маңызды қадамдар атап көрсетілді

16.10.2018

Семейде «Екі жұлдыз» байқауы өтті

16.10.2018

Тарбағатайда 4 мың басқа арналған бордақылау алаңы ашылады

16.10.2018

Әскери борышын өтеген сарбаздар туған жерлеріне оралуда

16.10.2018

Қазақстан және Литва жан-жақты ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті

16.10.2018

Cенаторлар университеттегі цифрлық хабты аралады

16.10.2018

Қайрат Әбдірахманов дипломатиялық қызмет жүйесін жетілдіру туралы айтты

16.10.2018

Туризм саласының маманы жоқ

16.10.2018

Сенаторлар Ақ Жайық өңіріне келді

16.10.2018

Қаңтар–қыркүйек айларында ЖІӨ өсімі 4,1% жетті — ҰЭМ

16.10.2018

Тоғыз айдың қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріс көлемі 4,8%-ға ұлғайды — ҚР ИДМ

16.10.2018

Жекешелендірудің кешенді жоспарын орындау: 444 нысан сатылды

16.10.2018

Қармақшы - елдік пен ерлік мекені

16.10.2018

Маңғыстауда теміржол вокзалында мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің жәрмеңкесі өткізілді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу