Ұсталмайтын ұры, шарасыз шаруа

2016 жылы ақпанның 22-сінен 23-іне қараған түні Батыс Қазақстан облысының Ақжайық ауданындағы Ата­мекен ауылының тұрғыны Жәнібек Әбілпейісовтің қора­сына белгісіз біреулер түсіп, желіндеп тұрған сиырын ұрлап кеткен. Ұрылар малды ауыл сыртындағы сайға апарып со­йып­ты.
Егемен Қазақстан
03.04.2017 1234

Полиция неге пәрменсіз?!

2016 жылы ақпанның 22-сінен 23-іне қараған түні Батыс Қазақстан облысының Ақжайық ауданындағы Ата­мекен ауылының тұрғыны Жәнібек Әбілпейісовтің қора­сына белгісіз біреулер түсіп, желіндеп тұрған сиырын ұрлап кеткен. Ұрылар малды ауыл сыртындағы сайға апарып со­йып­ты. Орнына басы мен ішек-қарнын, бірер күнде өмірге кел­гелі тұрған бұзауын ғана қал­дырып кеткен. «Осыдан 5-6 жыл бұрын біздің 100 үйлі шағын ауылдан 36 бас ірі қара бойдақ мал жоғалды. Ол кезде ең көп шығынданған мен едім. Үш буаз сиырым мен 4 жасар нән өгізім жоқ болып кетті. Таппадық», дейді мал иесі...

2016 жылы қарашаның 4-іне қараған түні Сырым ауданының Бұлдырты ауылдық округін­де асыл тұқымды ірі қара өсіру­мен айналысатын «Жазықбай» шаруа қожалығынан 17 бас мал жоқ болып шыққан. Бәрі де республикалық палатаға тіркелген, ақ бас асыл тұқымды ірі қара. Ішінде элиталы, текті бұқа бар. Қожалық иесі Ермек Бекайдаров 2-3 күн бойы малын өзі іздеп, таба алмайды. Бір қызығы, мал жоғалтқандар аудандық ішкі істер бөліміне хабарласса, онда кезекшілікте отырған Нұрым Байырғалиев деген қызметкер: «Далада жүрген малдың жоғалғандығына бай­ланысты арызыңызды қабыл­дамаймыз, қабылдасақ, малды бақпаған өзіңізге айып саламыз», депті...

Арада 9 күн өткенде, 13 қара­шаға қараған түні дәл осы ауыл­дан «Көкөріс» шаруа қо­жалығының жетекшісі Нұр­­бек Жалмұханбетовтің 14 бас ірі қарасы тағы да жоқ болып шыққан. Кеше кеште ғана тү­гендеп, ауыл іргесіне әкеліп иір­ген мал. «Бұған дейін жыл сайын бір-екі бас міндетті түрде ұр­ланып келді. Олар табылған жоқ. Бұл жолы ұры аранын кең ашып­ты», дейді шаршаған шаруа...

Департаменттегі жиын

Жақында Батыс Қазақ­стан об­лыстық Ішкі іс­тер де­партаментінде консуль­тативтік-кеңесші ор­­ганның кезектен тыс отыры­сы болып, бір ғана мәселе – облыс­тағы мал ұрлығы тақырыбы талқыланды.

− 2016 жылы облыста 568 мал ұрлығы тіркелді. 2242 бас мал ұр­ланып, олардың 1861-і (83%) табылып, иелеріне қай­тарылды. Мал ұрлаған 220 қыл­мыскер құрықталды. Биылғы жылдың екі айында 66 мал ұр­лығы тіркеліп, олардың ашылуы 67,2%-ды құрап отыр. Бұл қылмыстарды ашу бағы­тында атқарылып жатқан іс-шаралар баршылық, бірақ жет­кіліксіз деп есептеймін. Бұ­ған дәлел, бұқаралық ақпарат құрал­дарындағы мақалалар, менің қабылдауымда болған азаматтардың арыз-өтініштері, − дейді БҚО ІІД-нің басшысы, полиция генерал-майоры Мақсұтхан Әбіләзімов.

Дегенмен, тәртіп сақшылары мал ұрлығына ең алдымен мал иелерінің өздерін кінәлау­ға бейім. Жергілікті полиция қызметінің басшысы полковник Манарбек Ғабдуллин мал ұрлығына жол беретін фактілердің қатарына ауылдық жерде малдың бағылмай, қарау­сыз жайылымға жіберілуін, мал иелерінің малы жоғалғаннан кейін алдымен өз күшімен іздес­тіруге әрекет етіп, еш нәтиже болмағаннан кейін, араға 1-2 ай салып ішкі істер органдарына арыз жазуын, жекеменшік және ұжымдық малдың мем­лекеттік тіркеуден өтпей, ен-таңбасыз, сырғасыз жүруін қосады. Сондай-ақ, ұрылардың лайықты жазаланбауы – Қыл­мыстық кодекске енгізілген жеңілдіктер, яғни Қазақстан Республикасы Қылмыстық Кодексінің 175-бабының 1 және 2-бөлімдері негізінде қозғалған қылмыстық істер бойынша айып­талушыларды «қамауға» алмай, «қол хатпен» босатып, нәтижесінде шартты түрде сотталуы немесе жәбір­ленушімен татуласуына бай­ланысты қылмыстық істің қыс­қартылуы да жиі кездесетін жайт.

− Мысалы, кейбір ауданда мал ұрлап, бірнеше мәрте ұсталған «күдіктілер» қамауға алынбай отыр. Республика аумағындағы ауыл тұрғындарының негіз­гі күнкөріс көзі – мал шаруа­шылығы екендігін ескере отырып, ұрлықтың осы түрін ауыр санаттағы қылмыстар қатарына жатқызып, жазасын қатаңдатса деген ұсынысымыз бар, − дейді М.Ғабдуллин.

Мал ұрлығы – ұйымдасқа

н қылмысАқ-адал малын жоғалтып, сарсаңға түскен ауыл тұрғын­дары дәл осылай ойлайды. Өйткені, бұған әбден көздері жеткен.

Жоғарыда 17 бас малын жоғалтқан «Жазықбай» шаруа қожалығының жетекшісі Ермек Бекайдаров ұры алыстан келмегенін сезген. Өйткені, өз ауылының, Бұлдыртының баласы, 1986 жылы туған Армат Әлиев бұрын да қой, сиыр, жылқы ұрлағаны үшін талай рет ұсталып, тергелген, бірақ ешқашан сотталмай, құтылып кетіп отырған. «Сотталмайтын себебі, бұл жігітті қорғап отыратын дөкейлер бар сияқты. Әйтпесе, бір емес, екі емес, ылғи қалай құтылып кете береді?» − дейді Ермек Бекайдаров.

Шынында да, 17 бас ірі қараны жым-жылас жоқ қылып жіберу оңай емес қой. Бұлдырты – республикалық маңызы бар Орал − Ақтөбе автожолының бойында тұрған ауыл. Күре жол­дың бойында күндіз-түні жол-күзет қызметінің шолғыншы полицейлері жүреді. Мал тиеге­н көлікті міндетті түрде тоқ­татып, құжатын тексеру – олардың бұлжымас борышы. Сырым аудандық ішкі істер бөлімінде осындай төрт экипаж бар екен.

Бұлдыртыдағы алғашқы ұрлықтан арада тоғыз күн өткенде Нұрбек Жалмұханбетовтің де 14 сиыры бір түнде жоқ болды дедік қой. Кейін анықталғандай, ұрылар малды Орал қаласының іргесіндегі Чувашка деген ауыл­ға жеткізген. Одан әрі Трекин ауылындағы ет комбинатының қасапханасына тапсырған. Бір қызығы, сол жерде бақылау камерасына түсіп қалыпты. Қасапханаға мал тапсырған «мал иесінің» талап етілетін құжаттары түгел болыпты.

Ал Бұлдыртыдан ұрлан­ған«Жазықбай» шаруа қожа­лығының 13 бас сиыры арада бірнеше күн өткенде Бөкей ордасы ауданының Ұялы ауылынан бір-ақ шыққан. Ара қашықтық 500 шақырымға жуық. Ұрлық малды ұялылық «Нұрай» шаруа қожалығының жетекшісі Марат Еркінғалиев Орал қаласынан, Махамбет Заев дегеннен сатып алған. Оның да құжаттары түгел болыпты...

Мал ашуы – жан ашуы

Батыс Қазақстан облыстық Ішкі істер департаментінің мәліметі бойынша, өңірде 2015 жылмен салыстырғанда 2016 жылы мал ұрлығы17,4%-ға (688-ден 568-ге) азайған.

Дегенмен, жергілікті басы­лымдарға, «Егемен Қазақстан» газетінің өңірлік өкіліне малын ұрлатқан ауыл тұрғындары соңғы кездері жиі хабарласады. Батыс Қазақстан облыстық «Орал өңірі» газеті бас редак­торының орынбасары Есенжол Қыстаубаев ағамыздың алдында облыстағы мал ұрлығы оқиғаларына байланысты арыз-шағымдар мен құжаттар бір­неше папка болып жиналып қалған. Осы тақырыпта газетте жарияланған сериялы мақа­лалар мал ұрлығы елдің ең бір өзекті мәселесі екенін көрсетті.

Бүгінде біз қаратөбелік Жал­ғас Тінәлиевтің, тағы басқа да бірнеше оқырманымыздың ша­ғымы бойынша журналистік зерттеу жүргізудеміз. Әділін айту керек, БҚО ІІД-нің басшысы Мақсұтхан Әбіләзімов бұл мәселеге бірден сергек қа­рап, тексеру жүргізіпті. Сы­рым ауданының Бұлдырты ауылдық округінің орталығында аудандық ішкі істер бөлімінің бастығы, полиция подполковнигі Арман Әлмұханов шаруалармен арнайы кездескен. Көптеген мәселе талқыланған.

Бір қуанарлығы, Ермек Бекайдаров пен Нұрбек Жалмұ­ханбетовтің малын ұрлады деген күдіктілер анықталған. Нақ­ты айтқанда, 8 азамат жауап­кер­­шілікке тартылып жа­тыр екен. Қылмыскерлердің әре­кет ету аймағы негізінен Ақ­жайық, Сырым, Теректі және Тас­қала аудандары көрінеді. Қазір бұл азаматтардың үстінен қылмыстың 11 фактісі бойынша тергеу жүргізілуде екен. Мал ұрлығына қатысты тергеу-тексеру жұмыстарымен М.Әбіл­әзі­мовтің бұйрығымен арнайы құ­рылған 14 адамнан тұратын тер­­геу тобы айналысуда көрі­неді.

– Біз соңғы бір жыл ішінде мал ұрлығын жасаған 34 топқа қатысы бар 220 қылмыскерді құрықтадық, – дейді жергілікті полиция бастығы Манарбек Ғабдуллин.

Қазбек Құттымұратұлы,

«Егемен Қазақстан»

Батыс Қазақстан облысы



СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.05.2018

Қ.Тоқаев: Атырау облысы – ел экономикасының флагманы

23.05.2018

Жаңаөзенде судағы қауіпсіздік ережелері түсіндірілді

23.05.2018

Маңғыстауда өрт қауіпсіздігі бойынша 77 бекет орнатылды

23.05.2018

Маңғыстаулық полицейлер мұқтаж отбасыларға көмек берді

23.05.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ресей Федерациясының Қорғаныс министрі С.Шойгумен кездесті

23.05.2018

Менингиттен қалай қорғану керек?

23.05.2018

«Баян сұлу» жобасының жеңімпазы анықталды

23.05.2018

Қазақ әдебиеті әлем тілдерінде сөйлейді

23.05.2018

Л.Гирш көпшілікке «Стихи о войне и мире» өлеңдер жинағын таныстырды

23.05.2018

Қазақстан Президенті қорғаныс ведомстволарының министрлерімен кездесті

23.05.2018

Қызылордада жасырын казино ашқан азамат ұсталды

23.05.2018

Сотқа жүгінбей татуласуға болады

23.05.2018

«Петропавл–Қорған» бағытындағы тас жолға 27 миллиард теңге бөлінбек

23.05.2018

Маңғыстауда сот жүйесін жетілдірудің 7 бағыты талқыланды

23.05.2018

Петропавлда омарташы мамандар оқытыла бастады

23.05.2018

Қазақстандықтар жеке мәліметтеріне қолжетімділікке тыйым сала алады

23.05.2018

«Азаматтарға арналған үкімет» 8 млн адамның цифрлық сауаттылығын арттырмақ

23.05.2018

«Арсеналға» жаңа бапкер келді

23.05.2018

Елбасы V халықаралық «KADEX-2018» көрмесінің ашылу рәсіміне қатысты

23.05.2018

Алматыда «Жас өркен» жастар орталығы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Мектеп вальсі туралы ой

Соңғы қоңырау – мектеп бітіруші түлектердің жанын тербететін аяулы сәт. Алабұртқан сезім, алып-ұшқан арман, үміт пен күдік. Одан өзге? Мектеп вальсі. Иә, мектеп вальсі туралы әр жүрек түкпірінде жазылмаған бір-бір шығарма бар шығар. Бұл – мектеп қабырғасымен, дос-құрбылармен ғана қоштасу емес, іште бұғып жатқан мөлдір, алғашқы алақұйын сезімдермен де қоштасу.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қызғаныш деген қызыл ит

Заты адам баласымен бірге жасасып келе жатқан, көнермес те көгер­мес сезімдердің бірі – қызғаныш. Адам­ның көзіне шел қапта­та­тын қара қыз­ға­ныштардан кекшілдік пен күн­шілдік, бақас­тық пен бақталастық қоз­дап, неше түрлі қылмыстар жасалып жата­ты­ны да ешкімге құпия емес. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматының алмасы. Шырын қайда?..

Алматы жұрты күнде жауған жауын­мен, түнде ұрған суықпен жағаласып жүріп Алатаудың бөктеріндегі биылғы алма бақ гүл шашқан көркем шақтан көз жазып қалған сыңайлы. Содан ба екен, біреу «Биыл алма гүлдеді ме?» десе, біреу «Биыл өзі алма бола ма?» дейді қамығып. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Рух көтерудің жолы

Кейінгі өскелең жас ұрпақты патриот­тық рухта қалай тәрбиелейміз, ертеңгі ел қорғар өрендеріміздің бойына отаншылдық пен патриотизмді, елге, жерге деген сүйіс­пен­шілік сезімін  қалыптастырып, келешекте ержүрек, батыл болып өсулері үшін не істеуіміз керек деп,  жастардың ертеңгі тағдыры мен таңдауына жиі бас ауыртып, жанымыздың жабырқап жататыны рас.

Қамбар Ахмет,

Каспий мен Қара теңіздерді жалғау кімге тиімді?

Мамырдың екінші онкүндігінде ақпарат һәм саясат алаңында қызу тал­қыланған тақырыптың бірі – Қазақ­стан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Каспий мен Қара теңіздің арасын жал­ғайтын «Еуразия» каналын салу жөніндегі пікірі болды. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу