Үйлесімін тапқан ұтылмайды

Қазіргі жаһандық өркениет өзінің құндылықтарын қайта қарау үстінде. Бұл үдеріс біршама күрделі сипатта өтуде. Заманауи тарихи кезеңде кез келген тұрақты дамуды өзіне саяси бағдар еткен ел үшін мәселенің барлық қырларын ескеру маңызды. Жалпы, құндылықтар дағдарысы дәуірінде сыртқы және ішкі саясатты үйлесімді жағдайда ұстауға ұмтылған ұтылмайды.
Егемен Қазақстан
18.03.2017 104

Қазақстан да өзінің тәуелсіздігіне қол жеткізген тарихи кезеңнен бері өзінің сыртқы және ішкі саясатына қатысты мәселелердің түбегейлі тұстарын нақты зерделеулерден өткізіп, жүйелі түрде өрбітуде. БҰҰ-ның барлық жиындарында айтылып жүрген заманауи үрдістерге қатысты мемлекетіміздің нақты көзқарасы қалыптасқан. Еліміз демократия мен гуманизм қағидаларын, жалпыадамзаттық құндылықтар мен тарихи сананы насихаттау бойынша танымал бола түсуде.

Қазіргі кезеңде Қазақстан әлем жұртшылығы мен халықаралық беделді ұйымдар мойындайтын мемлекетке айналды. Тіптен, кейбір саяси қақтығыстардың шешімдерін іздеуде еларалық мәмілеге келтіруші, бітімге шақырушы қызметті де атқара бастады. Мәселен, Қазақстан Сирия мен Украинадағы оқиғаларға бей-жай қараған жоқ. Қазақстандық дипломатия мәселені күшпен емес, саяси тәсілдермен, өзара келісімдермен шешуге шақырып келеді.

Мемлекетіміздің ядролық қарудан бас тарта отырып, күрделі саяси және әскери қайшылықтарды шешу барысында үнемі бейбітшіл, эмпатиялық (субъектілердің өзара түсіністігі) сая­сатты ұстануға тырысуы да Қазақ­стан халқының әрбір азаматының тұлға­лық мүддесіне толық сәйкес келеді және оның болашағына игілікті әсер етеді, нәтижесінде әлемдік кеңістіктегі еліміздің беделі биіктей түсетіні анық.

Стратегиялық жағынан алғанда мемлекетаралық қатынастарда агрес­сияны ауыздықтау қадамына басымдық беру бүкіл адамзат үшін маңызды. Өкінішке қарай, Солтүстік Корея сияқты елдер өздерінің әскери қаруларын сынақтан өткізуін тоқтатпай отыр. Қазақстанның көпвекторлы сыртқы саясатын БҰҰ-ның құрамындағы бар­лық елдер 1991 жылдан бері толық мойын­дағандығын ескерсек, онда еліміз қазіргі заманда толыққанды «Тәуелсіз Қазақстан Республикасы» деген атына сай кейіпте танылуы заңды дүние.

Қазіргі кезеңде ішкі саясатымызда экономиканы технологиялық жаңғырту мәселесіне ерекше көңіл бөлінуде. Осы бағыттағы қарышты қадамдарды жасау үшін шет ел инвесторларының келуі де маңызды. АҚШ және Еуроодақ елдерімен қатар, ислам діні тараған мемлекеттерге, қазіргі тарихи кезеңде пәрменді дамып келе жатқан Қытай, Оңтүстік Корея және Жапония сияқты Шығыстағы елдердің әлеуетіне назар аударуға тиістіміз, көршілес елдермен барынша көпсалалы ынтымақтастық орнатып, жаңғыртудың жаңа кезеңін пәрменді жүзеге асыра аламыз.

Ешқандай халық өзінің ұлттық тілі мен ділін, мәдениеті мен құндылықтарын құрбандыққа шалып немесе ұмытып, мәдени-әлеуметтік дамуда жетістіктерге жетпейтіні анық. Сондықтан қоғамдағы адам факторына, руханияттың дамуына маңыз беру арқылы ғана нақты әлеуметтік прогреске қол жеткізе аламыз. Осындай құндылықтық парадигма жаңа тарихи кезең ұсынған және адамзат алдына қойылатын заманауи өркениеттік талап­тардың бірі және бірегейі.

Экономика саласында бәсекелестікке қабілетті әрі рухани қуатты бола түсуіміз үшін өзіміздің төл мәдениетіміздің құндылықтарымен қатар, өркендеген мәдениеттердің әлеуетінен үнемі сусын­дап отыруымыз керек. Ол туралы кезін­де данышпан Абай да өзінің «Қара сөз­дерінде» жақсы айтып өткен болатын. Ал енді қазіргі заманда техникалық және технологиялық дамудың екпіні әрі қарай өрби беретіні анық, оны тоқтату мүмкін емес. Қоғамдық дамудың заманауи қисыны да соған келіп тұр.

Кез келген даму жолындағы қоғамның ішкі әлеміндегі қайшылықтар қайдан пайда болуы мүмкін? Қоғамға да, адамға да ең негізгі қауіп рухани құлдыраудан туындап, рухани-адамгершілік тәрбиенің төмендеуімен астасып жатады.

Өзінің руханиятын үнемі түгендеп отырмаған, игеріп, дамытпаған қоғамдастық әдетте басқа мәдениеттердің солғын көшірмесін, суррогатты түрін өзіне үлгі етеді. Осы орайда, халқымыз нағыз төлтумалық, отансүйгіштік негіздерден ажырап қалмау үшін «Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының гуманистік ұстанымдарын айқындап, ғылыми пайымдап, жұртшылық арасында барынша насихаттай түсуіміз керек. Рухани күштердің жасампаздығын үнемі жадымызда ұстап, ұмытпағанымыз абзал. Ақпараттар ағыны заманында материалдық және рухани қуатымыз бірте-бірте артқан сайын, мемлекетіміздің сыртқы және ішкі саясатының үйлесімділігі де тереңдей түсетіні күмәнсіз.

Зарема ШӘУКЕНОВА,
Президент жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының
директоры, ҰҒА корреспондент-мүшесі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.07.2017

Қазіргі бар ойымыз «Астананы» жеңу – «Легия» ойыншысы

25.07.2017

Бақытжан Сағынтаев экономиканы цифрландыру жөнінде кеңес өткізді

25.07.2017

Яцек Магера: «Астанамен» ойында фаворит жоқ

25.07.2017

Үкімет басшысы Қазақстандағы Канада елшісімен кездесті

25.07.2017

Құрық портындағы паром кешенінің өткізу қабілеті артады – Роман Скляр

25.07.2017

Қазақстандық жас програмистер жаңа қосымша ойлап тапты

25.07.2017

Стойлов: «Астананың» соңғы жылдары Еуропаға шығуы тек сәттілік қана

25.07.2017

Стойлов: Каньяс «Ордабасының» деңгейін көтеретініне сенімдімін

25.07.2017

Қазақстанда бірінші жартыжылдықта 8 768 автокөлік өндірілді

25.07.2017

Әлемде компаниялар қызметкерлеріне микрочип ендіруде

25.07.2017

Рүстем Құрманов Ауыл шаруашылығы вице-министрі болып тағайындалды

25.07.2017

Стойлов: «Легия» командасын фаворит деп есептеймін

25.07.2017

Еуразия ұлттық университеті әлемдік рейтингте едәуір ілгеріледі

25.07.2017

Сот төрелігі академиясын 51 түлек бітіріп шықты

25.07.2017

Елімізде есірткі айналымымен күрес күшейтіледі

25.07.2017

Қазақстанда әйелдер баспасөзі қалай пайда болды?

25.07.2017

Астана әкімі Челябинск губернаторымен кездесті

25.07.2017

Алматыда арзан бағалар фестивалі өтеді

25.07.2017

Оңтүстікте «Серпін – 2050» жобасына құжат қабылдау басталды

25.07.2017

Тараздық 115 оқушы ЭКСПО көрмесін тамашалауға аттанды

КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ток-шоу деген жақсы-ау...

Соңғы жылдары түрлі телеарналарда ток-шоулар көптеп пайда бола бас-тады. Олардың арасында көрермендер ықы­ласына бөленіп, өзіндік сыр-си­па­­тымен ерекшеленетіндері де жоқ емес. Мәселен, Бейсен Құранбек, Аман Та­сыған сияқты журналистер жүргізіп ке­ле жатқан ток-шоулар көпшілік көңі­лінен шығып жүр. Дегенмен, бірқатар ток-шоуларда көтерілген мәселелерді тал­қылау барысында «бір қайнауы ішінде» кетіп жататын жағдайлар да кездесіп қалып тұрады. Ондай жайттар кейбір журналист әріптестеріміздің теледидар арқылы қозғағалы отырған та­қырыпты жан-жақты зерттеп, мәселеге тереңірек үңілмеуінің салдарынан орын алатын сияқты. Екіншіден, қазақ тілді ток-шоуларда көбіне жастар пікір айтып жатады. Тіршілікте болып тұратын, тәжірибелі деген үлкендердің өзі кейде шешімін табуда қиналып қалатын сан-қилы жағдайлар туралы өмірге енді ғана қадам жасай бастаған адамдардың ой-пікірлер айтуы қаншалықты дұрыс деген күмән да осындайда туындайды.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Саудада да имандылық керек

– Қымбатшылық асқынып тұр. Бәрінің де бағасы удай! – Неге олай? – Өйткені, ар-ұят арзандап, иман­дылықтың еңсесі еңкіш тар­т­қан кезде материалдық қа­жет­ті­ліктердің құны шарық­тайтыны заң­дылық. Бір танысыммен болған бұл шағын диалог мені әжептәуір ойландырып тастады...

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Ұрланған құндылық және ұялы телефон

Астанада жасалған ұрлықтың 80 пайызы – қалта ұрлығы, ең көп қол­ды болатын бұйым – қалта телефон. Іш­кі іс­тер министрлігі хабарлаған ақ­пар осындай. Лақтыр­­ған таяғың құ­қық қорғау­шы­ларға тиетін қалада осылай болғанда, басқа қалаларда да «ұялы­ның» ұрлығы көп болмаса аз емес сыңайлы. 

Қуат БОРАШ, "Егемен Қазақстан"

Қаз басқан қасиетті мекен

Естияр шаққа ілінгенде егде кісілердің аузынан «әркімнің туған жері Мысыр шәрі» деген сөзді жиі еститінбіз. «Әй, осы шалдар да айта береді, «Мың бір түндегі» Мысыр қайда, мимырт жатқан біздің ауыл қайда?» деп, шеңгел шарбақты шағын ауылдың көрінісіне онша көңіл тоғайта қоймайтынбыз.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Жасанды интеллект

Жасанды интеллектіні қол­дай­тын­дар да, қолдамайтындар да көп. Соң­­ғы кездері осы тақырыпқа бай­ла­­нысты кітаптар мен түрлі ма­те­риалдарды оқи жүріп, жасанды ин­теллектіні қолдамайтындар қа­та­рын тағы бір адамға көбейткен си­яқ­тымын.

Пікірлер(0)

Пікір қосу