Велосипедпен жүру рак қаупін екі есе азайтады (ғылым жаңалықтары)

​Бүгінгі шолуда: Велосипедпен жүру рак қаупін екі есе азайтады. Канадада Слимс өзені жоғалып кетті. Ауланы көгалдандыру қылмыс деңгейін төмендетуге әсер етеді. Салқындатылған шай денсаулыққа зиянды болып шықты. Қызылша шырыны мидың қартаюын бәсеңдетеді. АҚШ-та 8,3 млн адам күйзелістің ауыр түріне шалдыққан.
Егемен Қазақстан
20.04.2017 2067

Велосипедпен жүру рак пен жүрек аурулары қаупін азайтады 

Ғалымдар велосипедпен жүру рак пен жүрек аурулары қаупін екі есе азайтатынын анықтады. Зерттеу нәтижелері Британ медицина журналында жарияланды, деп жазады ВВС.

Бес жылға созылған зерттеуге 250 мың британдық, олардың ішінде рак диагнозы қойылған 3748, жүрегі ауыратын 1110 адам қатысқан. 5 жыл ішінде олардың 2430-ы қайтыс болған. Зерттеу нәтижесінде велосипедпен жүру өлім қаупін ракпен ауыратындарда 45%-ға, жүрегі ауыратындарда 46%-ға азайтқан. Басқа жағдайда бұл көрсеткіш 41%-ды құрайды.

Зерттеуге қатысушылар велосипедпен аптасына орташа есеппен 48 км жүрген. Бірақ көп жүрген сайын, денсаулық та жақсара берген.

«Бұл зерттеу велосипедтің адам денсаулығына пайдасын көрсетті. Сондықтан веложолдарды көбейту керек», дейді зерттеуші докторлардың бірі Джейсон Гилл.

Ғалымдардың айтуынша, аптасына орташа есеппен 9-10 км жаяу жүру жүрек аурулары қаупін азайтады. Бірақ мамандар жаяу жүргеннен гөрі велосипедтің тиімді екенін айтады.

Cancer Research UK өкілінің айтуынша, велосипедпен жүру арқылы спорт залға бармай-ақ денсаулықты нығайтуға болады. Тек оны күнделікті тұрмыстың бір бөлігіне айналдыру керек. Мысалы, жұмысқа велосипедпен барып келуге болады.

Слимс өзенінің ағысы қарама-қарсы бағытқа ауысқан 

2016 жылы Канада ғалымдары Слимс өзенінің жоғалып кеткенін байқаған. Сол жерге жіберілген ғалымдар өз зерттеулерін жақында Nature Geoscience журналында жариялады. 

Зерттеу жұмыстарына Вашингтон университетінің геологы Такома бастаған Канада, Америка университеттерінің ғалымдары қатысты. Олардың айтуынша, бұрын солтүстіктегі Берингово өзеніне қарай аққан Слимс қазір оңтүстіктегі өзендердің біріне құяды. Бір қызығы, жүздеген жылдарға созылатын бұл құбылыс Канадада небәрі бір көктемнің ішінде болған. 

Зерттеушілердің бірі Дэн Шугар біздің заманымызда мұндай жағдай бірінші рет тіркелгенін айтады. Оған былтыр мамырдың соңында мұздықтардың ери бастауы әсер еткен. 

«Слимс өзені бағытының өзгеруі бүкіл ландшафтқа әсер еткен. Жабайы табиғат пен өзен химиясында да өзгерістер байқалады. Яғни, климаттың өзгеруі біз күтпеген құбылыстарға әкелуі мүмкін», дейді ғалымдар. 

Бір айта кетерлігі, он жыл бұрын Саймон Фрейзер университетінің ғалымы Джон Клаг өңірдің геологиялық құрылымының ерекше екенін айтып, осындай өзгеріс болатынын болжапты. 

Қоғамдық орындарды абаттандыру қылмыс деңгейін төмендетеді 

Америкалық ғалымдар қоғамдық орындарды абаттандыру қылмыс пен тәртіпсіздіктің азаюына ықпал ететінін анықтады. Зерттеу нәтижелері Applied Geograph журналында жарияланды.

Зерттеушілер нысаны ретінде Флинта қаласы таңдалған. Себебі автоөндіріс жабылған соң бұл қалада жұмыс орындары 41 %-ға азайып, қылмыс деңгейі артқан.

Мичиган штаты Университетінің ғалымдары қалада абаттандыру бағдарламасы басталғаннан кейінгі кезеңді бақылаған. Олардың айтуынша, бұл бағдарламаға қатысқан аймақтарда тәртіпсіздік азайып, басқа жерлерде қылмыс көбейген. Зерттеушілер абаттандыру жұмыстары мен қылмыс деңгейі бір-біріне байланысты деген қорытынды жасап, мәліметтерді жергілікті билікке ұсынды.

Ғалымдардың айтуынша, қоғамдық орындарды абаттандыру қаладағы психологиялық және әлеуметтік климатқа әсер етеді. Ондай жерлерде тұрғындар өздерін қауіпсіз сезінеді, әрі ұжымдық жауапкершілік пайда болады. Сонымен қатар ағаш көп отырғызылған аймақтарда күйзеліс пен жүрек-қантамыр аурулары азайып, жұмыссыздық, вандализм, ұрлық деңгейі төмендейді.

Салқын шай холера ауруына шалдықтыруы мүмкін

Салқын шай мен бөтелкеден су ішу холера ауруын жұқтыруға тез әсер етеді. Бұл туралы Пастер институтының эпидемиологтары PLOS Neglected Tropical Diseases журналында жазды.

Ғалымдар Вьетнамда холераның тарауына әсер еткен факторларды анықтау үшін зерттеулер жүргізді. Бұл елде 1979-1996 жылдары 56050 адам осы вирусты жұқтырып, бұл көрсеткіш тек 1997 жылы төмендеген. Ал 2010 жылдары осы ауруға шалдыққандар саны қайта арта бастаған.

Зерттеу барысында мамандар 300 адамның тамақтану режимін бақылаған. Нәтижесінде белгілі болғандай, холераға шалдыққандардың көбі салқын шай мен бөтелкеден су ішкен.

Холера – диарея, ағзаның сусыздануына әкелетін ішек инфекциясы. Оның алдын алу шарасы әлі табылмады. Ал вакцина иммунитетті тек уақытша ғана көтереді. Вирус неден пайда болатыны белгісіз. Дегенмен, холераны жұқтыру қаупі таза ауыз су жоқ жерлерде басымырақ.

Қарттардың ми жұмысына қызылша шырыны пайдалы 

Уэйк-Форест университетінің қызметкерлері қызылша шырыны мен дене жаттығуы қарттардың миына жақсы әсер ететінін анықтады. Олар зерттеу қорытындыларын Gerontology журналында жариялады.

Жастың ұлғаюымен келетін ми өзгерістерінің алдын алу мүмкін емес. Дегенмен, ғалымдар ерте диагностика мен профилактиканың жолдарын іздестіруде.

Зерттеу жұмыстарына қатысқан адамдар алты апта бойы қызылша шырынын ішіп, бір сағаттан кейін 50 минут жаяу жүрген. Ғалымдардың айтуынша, көбінің қан қысымы төмендеп, мидағы қан айналымы жақсарған. Сонымен қатар барлығының физикалық белсенділігі артқан. 

АҚШ-та ауыр дистресске шалдыққандар медициналық көмек сапасына наразы 

Нью-Йорк университетінің ғалымдары америкалықтардың 3,2 %-ы ауыр дистресске шалдыққанын анықтады. Зерттеу нәтижелері Psychiatric Services журналында жарияланды.

АҚШ-тағы ауруларды бақылау және алдын алу орталығы өкілдерінің айтуынша, ауыр дистресс (SPD) - қатты уайым, мазасыздық, әлеуметтік оқшаулық секілді белгілері бар ауру. Мақала авторларының айтуынша, АҚШ-та оған шалдыққандардың саны қазір 8,3 милионнан асады.

Зерттеуге 18-64 жас аралығындағы 207 853 адам қатысты. SPD-пен ауыратындардың көбі медициналық қызметтің төмендігіне, препараттардың жетіспеушілігіне, кәсіби медициналық көмек сапасына шағымданған.

Ғалымдар бұл жағдай өзгермесе, ерте өлім, өз-өзіне қол жұмсау көбейетінін айтып, денсаулық сақтау жүйесін өзгертуді ұсынды.

Дайындаған Гүлнұр Қуанышбекқызы, 

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2017

Премьер қорғаныс-өнеркәсіп кешені кәсіпорындарының жұмысымен танысты

19.08.2017

Президент «Бурабай» гольф клубының ашылу рәсіміне қатысты

19.08.2017

Барселонадағы теракт бойынша басты күдікті анықталды

19.08.2017

Біз қазақша білуге міндеттіміз және болашағымызды осы тілмен байланыстырамыз

19.08.2017

Батысқазақстандық бастауыш сынып оқушылары биыл да ыстық тамақпен қамтылады

19.08.2017

Президент «Көкшетауминводы» акционерлік қоғамында болды

19.08.2017

Нұрсұлтан Назарбаев жұмыс сапарымен Ақмола облысына барды

19.08.2017

Бақытжан Сағынтаев Ауғанстан Атқарушы билігінің басшысымен кездесті

19.08.2017

Мемлекеттік хатшы Қазыбек бидің 350 жылдық мерейтойына қатысты

19.08.2017

Рудныйда облыстық жазғы «Тың-Целина-2017» спартакиадасы басталды

19.08.2017

Шымкентте шығарылатын аяқ киімдер Ресейге экспортталмақ

19.08.2017

Қостанайда пәтер ұрлығы едәуір азайды

19.08.2017

Жамбыл облысында шекарадан заңсыз өтпек болғандар ұсталды

19.08.2017

Қытайда селден 10 адам қаза болды

19.08.2017

Астананың бірнеше көшесінде көлік қозғалысы шектеледі

19.08.2017

Футболдан жасөспірімдер құрамасының аға жаттықтырушысы тағайындалды

18.08.2017

Павлодардан Астанаға 10 тонна қарбыз жеткізіледі

18.08.2017

Ақтөбе мектептері жаңа оқу жылына 95 пайыз дайын

18.08.2017

Бурабайда Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен кеңейтілген отырыс өтті

18.08.2017

Павлодарда 98 ауыл әкімі сайланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Қызметтегі мәдениет мәйегі

Патшаның барымтасына, кеңес­тік кезеңнің күнде қырық құбылған қулығына бой алдырмай, тұнық ойына дақ түсірмей өткен нағыз ұлт көсемі Әлихан Бөкейхан: «Тірі бол­­сам, қазаққа қызмет қылмай қой­май­мын. Ұлтына, жұртына қызмет ету − білімнен емес, мінезден», деп еді. Шы­нында, ол кезде білім кем, мінез мық­ты еді. Қазір білім ұшан-теңіз, бі­рақ ұлттық мінез олқы, ала-құла, тіл мү­кіс, намыс пен ар ақшаға тәуелді болып барады.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Жұмысты жалғастырар жастар қайда?

Қолында қолақпандай дипломы бола тұра жас мамандардың ауылда жұмыс істеуге құлшынысы жоқ. Көбінің ойы − қызығы мен у-шуы көп қалада қалып, өзіндей өрім жастардың ортасында болу. Бұл үшін оларды күстаналаудың да жөні жоқ шығар, бәлкім. Өйткені, қалада тұра ма, ауылда тұра ма, әркімнің өз қалауы. Солай десек те, жастар жаппай қалаға қарай ағылып жатқанда қазақтың алтын бесігі – ауылдарымыздың келешегі қалай болмақ? Бала саны жетпей, мектептер мен басқа да мекемелердің жабылуы жалғаса берсе, ата-баба кәсібін жалғастыратын лайықты ізбасарлар жоқ болса, ауылдардың ертеңгі күні не болмақ? Ойлаудың өзі қорқынышты. 

Нұрғали ОРАЗ,

Тәуелсіздік дегеніміз – мәңгілік күрес

Кешкілік аллеяда серуендейтін осы бір кішіпейіл, мәдениетті кісіні жиі көріп қаламын. Алғашында бас изесіп қана жүрдік. Бірте-бірте тіл қатысып, тротуардың жиегіндегі сәкіге тізе бүгіп, әңгіме-дүкен құратын болдық.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Кикілжің келіссөз арқылы шешіледі

Бүгінгі таңда әлемді алаңдатқан мә­селенің бірі Корей Халық-Де­мо­­кратиялық Республикасының яд­ролық қаруға қол жеткізу сая­саты болып отыр.

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

ЭКСПО екі айналып келмес саған...

Алаштың алтын алқасындай Ас­та­на­ның ажар-көркіне аспанда­ғы ай қызығып, көктегі күн сүй­сін­гендей. Сарыарқадағы шамшы­рақтай сама­ла шаһар қазір тіпті құл­­пырып тұр. Сұлулығы көз суырғандай. Жер-жа­һан­ның жетіс­тік­тері жайнап төрінде тұр­са, бес құрлықты бетіне қаратар бе­дел жинамай қайтеді енді.

Пікірлер(0)

Пікір қосу