Жанды табиғат жайы талқыланды

Егемен Қазақстан
02.12.2016 151
osimdikter-men-zhanuarlar-duniesin-koМәжілісте Аграрлық мәселелер комитетінің мұрындық болуымен «Өсімдіктер мен жануарлар дүниесін қорғаудың, өсімін молайтудың және олардың объектілерін орнықты пайдаланудың өзекті мәселелері» тақырыбында дөңгелек үстел отырысы өтті. Комитет төрағасы Сапархан Омаров жетекшілік еткен жиынға депутаттар мен табиғатты қорғау және оны тиімді пайдаланудың әртүрлі салаларында қызмет көрсететін үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, салаға жауапты мемлекеттік мекемелердің мамандары қатысқан болатын. Алқалы жиында негізгі ба­я­н­дама жасаған Ауыл ша­руа­шы­лы­ғы вице-министрі Ер­лан Ны­сан­­баев орман мен жа­ну­ар­лар дүниесі және аң­шы­лық ша­руа­­шылығы, балық ша­руа­шы­лы­­ғы сияқты ерекше қор­ға­ла­тын табиғи ау­мақтарды дамы­ту са­ласы бойын­ша елімізде қол­­ға алынып жатқан жұ­мыс, жос­­пардың жай-күйімен та­ныс­­тыр­ды. Сөйтіп, салада қор­да­лан­ған мәселелерді ортаға са­лып, түйін­ді тарқатудың тетік­те­рін сөз етті. Ви­це-мини­стр­дің мә­ліметінше, елі­­міз­де ормандарды мо­лықтыру ау­мағы соңғы он жыл ішінде едәуір ұлғайған көрінеді. «Орман алқаптарын арттыру, қалаларды, өндіріс орталықтарын және басқа да елді мекендерді көгалдандыру бойынша қам­тылған аумақ көлемі жыл өткен сайын ұлғайып келеді. Мәселен, 2005 жылы мұндай көрсеткіш 31 мың гектарды құраған болса, ағымдағы жылда бұл көлем 55 мың гектарға жетті. Тіпті ха­лықаралық ұйымдардың ат­са­лысуымен Арал теңізінің құр­ғаған табанындағы орман мелиоративтік екпелерін құру бойынша да жұмыстарымыз жүйелі орындалуда. Осылайша, әлемдік тәжірибелерге сүйене отырып, жүзеге асырып жатқан жоспарларымыз әлі де өз жал­ға­сын табатын болады», деді Ерлан Нұралыұлы. Орайы келгенде, мұндай іске Мемлекет басшысының өзі өте белсенді қолдау білдіріп оты­ра­ты­ндығын да айта кеткен жөн. Өйткені, елді мекендер айналасында жасыл аймақтарды құру мен көгалдандыру шараларын жүргізу нәтижесінде, 1998-2016 жылдар аралығында Астана қаласының аумағында 75 мың гектар ағаш егілген. Қазір Қазақстандағы жасыл желектендіру қарқынын бә­сең­­де­тіп алмау үшін Ауыл шаруа­шы­лығы министрлігі тарапынан бірқатар тегеурінді шешімдер қа­былдау қарастырылуда. Айталық, орман саласын қол­дау мен сауық­тыру мақ­са­тында жұмыр ағаш ма­те­риал­да­рының экспорты мен сек­сеу­іл алқаптарындағы ағаш ке­сулердің барлық түрлеріне мораторий жариялау, сонымен қатар, өртеңдерді пайдалану мен қылқан жапырақты ормандарда санитарлық ағаш кесулерге сөзсіз қатаң тыйым салу қажет көрінеді. Өзен, көлдердегі балықтар мен өсімдік атаулыны қорғауды және тиімді пайдаланудың амал-әрекеттері жан-жақты тал­­қыланған жиында сөз бол­ған өзекті мәселенің бірі – Қа­зақ­стандағы киіктердің жай-күйі болды. Вице-министрдің баян­дамасында осы күндері елі­міздегі киіктер 108 мың басты құ­рап отырғандығы айтылып, өт­­кен жылы Қостанай, Ақтөбе, Ақмола облыстарында жаппай қыры­лған киіктердің саны мен оның негізгі себебіне де тоқталып өтті. «Өкінішке қарай, елімізде соңғы жылдары киіктердің жаппай қырылуы тіркелген болатын. 2010-11 жылдары Батыс Қазақстан облысында – 11 920, 2012 жылы Ақмола облысында – 926 киік, ал 2015 жылы жоғарыда атал­ған үш облыс аумағында 150 мыңнан астам бетпақдала по­пуляциясы киіктерінің өлексесі көмілді. Олардың са­ны­ның кемуіне бірден-бір әсер ете­тін фактор – пастереллез ауру­лары болып табылады», деді Е.Нысанбаев. Айта кетейік, отырыста жа­нуар­лар дүниесін қорғап, пайдалану мәселесіндегі кейбір заңнама­лық проблемалар жайында «Қансонар» республикалық қауымдастығы­ның бас директоры А.Бербер арнайы баяндама жасаса, елімізде жануарлар мен өсімдіктер дүниесін зерттеу және сақтау жөнінде «Қазақстанда биологиялық әртүрлілікті сақтау қауымдастығы» ҚБ атқарушы директоры В.Воронова орамды ой айтты. Сонымен қатар, осы салаға қатысты тиісті заң та­­лаптарын бұзғандарды анық­тау мен жазалау турасында Іш­кі істер министрлігінің өкілі М.Қоржынбаев сөз сөйлеп, ха­лық­аралық тәжірибе негізінде жа­нуарлар дүниесін орнықты басқару ісіне қатысты БҰҰ Даму бағдарламасының биоалуандық және экожүйелер саласындағы жоба менеджері Т. Кертешев баян­дады. Нұрлыбек ДОСЫБАЙ, «Егемен Қазақстан»
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

Сапа менеджменті бәсекені нығайтады

24.09.2018

Жамбыл облысында оң экономикалық өсім бар

24.09.2018

Сиқыры мол сауда нарығы

24.09.2018

Машина жасаудың маңызды мәселелері талқыланды

24.09.2018

Ulaǵat pen muraǵat

24.09.2018

Аналарға құрмет

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу