Жарна төлеуші жұрт нені білгісі келеді?

Денсаулық сақтау министрлігінің қолдауымен жыл басында қазақстандық медицина қауымдастығы үшін өте өзекті 100 мәселені анықтау мақсатында «100 мәселе – 100 шешім – 100 күн» атты әлеуметтік науқан ұйымдастырылған болатын. Медициналық қызметті оңтайландыруға және сапасын арттыруға негізделген ұсыныстар мен сауалдар қатарында елімізде енгізілетін медициналық сақтандыру жүйесі туралы да бірқатар сұрақтар кездесті. Бұл қоғам үшін маңызды мәселелер болып отырғандықтан, өңірлер мен орталық қалалардың тұрғындарын мазалаған негізгі мәселелерді назарларыңызға ұсынып отырмыз.
Егемен Қазақстан
19.04.2017 462

Міндетті әлеуметтік ме­­­ди­циналық сақтандырудың тиім­ділігі неде?

Біріншіден, Сіз міндетті әлеу­меттік медициналық сақ­тан­ды­ру арқылы Қазақстан ау­ма­ғын­да өзіңіз таңдаған кез келген емханадағы медициналық кө­мек­ті ала аласыз. Бұл жағдайда ем­­­хананың шығыстарын Әлеу­ме­­т­тік медициналық сақтандыру қо­р­ы толығымен өтейді.

Екіншіден, тегін медициналық ке­пілдендірілген көмек және әлеу­меттік медициналық сақ­тан­дыру пакеттері шеңберінде қа­рас­тырылған медициналық кө­мекке жұмсалатын қосымша тө­л­емдердің барлық түрінен боса­тыласыз.

Үшіншіден, елдің кез келген дәріханасында (Қорда фар­мацевтикалық қызметтердің жет­кізушілері ретінде тіркелген) ұсынылатын дәрілік заттардың құрамы бойынша кеңейтілген және жақсартылған тізбесіне толық қолжетімділік болады.

Төртіншіден, қордың сіздің пайдаңызға аударылған жарналары туралы және медициналық ұй­ым­дарда көрсетілетін қыз­мет­тер туралы ай сайын ақпарат алу­ға мүмкіндігіңіз бар.

Бесіншіден, сапасыз қызмет көр­сетілсе немесе әлеуметтік ме­­дициналық сақтандыруға қа­ты­­сушы ретінде құқықтарыңыз бұ­зылған жағдайда Қор сіз­дің сақтандырылған азамат ре­тін­де құқықтарыңызды және мүд­делеріңізді қорғайды.

1996-1998 жылдарда құ­рыл­ған Міндетті сақтандыру қо­ры­ның тәжірибесі бізге мә­лім. Ос­ын­дай жағдай қазір де қай­та­ланбасына кім кепіл?

Қоғамда жүзеге асырылатын кез келген өзгерістердің дұрыс жақ­тары да, сонымен қатар теріс жақтары да бар. 1996-1998 жыл­дардағы сақтандыру ме­ди­цинасын құру тәжірибесін сын көзбен ғана қабылдауға бол­майды, оның оң тұстары да болды. Бұл реформаның бас­ты нәтижесі – экономикадан қосымша қа­ра­жат­ты тарту есебінен ден­сау­лық сақ­тау жү­йесі нысандары желісін жә­не медициналық көмектің ха­­лыққа қолжетімділігін сақ­тау еді.  Мысалы, осындай ма­ман­дандырылған бағ­да­р­ла­ма­ның болмауы мектеп­ке дей­ін­гі ме­кемелерді жеке­ше­лен­ді­ру­ге әкеліп соқты, оның салда­ры осы күнге дейін сезіледі. Одан басқа, 90-жылдардағы эко­но­микалық дағдарысты қа­зір­гі жағ­даймен салыстыруға бол­майды. 20 жыл бұрын көп­те­ген кәсіпорындар күрделі қар­жы­лық қиыншылықтарға тап бол­ғаны бәріміздің есімізде, сол ке­зеңдерде кәсіпорындардың ба­сым көпшілігі банкротқа ұшы­рады, еңбекақы бойынша үлкен қарыздары болды. Эко­номикалық дағдарыс жаппай төлем жүргізбеуге, оның ішін­де медициналық сақтандыру қорына төлем жасамауға негізгі се­беп болды. Қордың жағдайы эк­о­номикалық белсенді емес ха­лық үшін тұрақты аударым­дар­ды қамтамасыз етуге тар­тыл­ған жергілікті атқарушы ор­ган­дар­дың да қиын жағдайға тап бо­лу­ына байланысты қиындады.

Бүгінгі таңда біз эко­но­ми­ка­да­ғы жұмыспен қамтудың елеулі өсі­мін байқап отырмыз. Отандық кә­сіпорындарда 6,5 миллионнан астам жалданған жұмыскерлер ең­бек етуде, ай сайын жұмыс бе­ру­шілер Бірыңғай жинақтаушы зей­нетақы қорына 53 млрд теңге жә­не өз жұмыскерлерінің пайда-

с­ына Әлеуметтік сақтандыру қо­рына 23 млрд теңге аударады. Экономикалық тұрғыдан бел­сен­ді емес халық үшін ӘМС қорына жар­наларды төлеу бойынша мін­деттемелерді мемлекет өз мойны­на алатынын атап өткен жөн. Осы­ның барлығы медициналық сақ­тандыру жүйесінің тұрақты қыз­мет етуінің алғышарттарын қалыптастырады.

МӘМС енгізу медицина қыз­меткерлерін «ынталандыру» мәселесіне қалай септігін ти­гізеді?

Медицина қызметкерлерін «ын­таландыру» немесе қосымша бей­ресми төлемдердің себебі, бірінші кезекте, еңбекке ақы тө­леуді теңестіру болып табылады. Қазір біліктілігі, тәжірибесі, дағ­­дылары мен білімдеріне қа­рамастан, бір мамандық дә­рігерлерінің жалақысы да бір­келкі. Міндетті әлеуметтік ме­­ди­циналық сақтандыру жағ­дай­ын­да пациенттердің өздері таң­да­ған дә­рігер көрсетілетін қыз­мет­тер­дің көлемі мен сапасына сәй­кес жалақы алады.

Азаматтар жарналарды ауда­ра отырып, өздерінің емдеуге жа­туын немесе емханаға жү­гі­нуінің ақысын төлеп отыр. Осы­ған байланысты жүйенің қа­тысушылары МӘМС жүйесі бел­гілеген жарналардан басқа қо­сымша төлемдерді төлемеуі ке­рек. Осылайша, сақтандыру ме­дицинасының біртіндеп дамуы ме­дициналық көмекке бейресми тө­лемдердің проблемасының  өзек­т­ілігін жояды.

Ел аумағы бойынша кез кел­ген өңірде сақтандырылған аза­маттарға, мысалы, іссапарға кел­гендер, демалыстағы адам­дар­ға медициналық қыз­мет­тер көрсетіле ме? Әлде тек тіркелген тұрғылықты же­­рі бойынша ғана қызмет көр­сетіле ме?

Міндетті әлеуметтік ме­ди­ци­налық сақтандыру пакеті шең­­берінде көрсетілетін м­е­дициналық қызметтер, сақ­тан­дырылған азаматтың тұр­ғ­ылықты жері бойынша ғана емес, республиканың кез келген аумағында көрсетіледі.

МӘМС кезінде төлеуші қай­тыс болған жағдайда жиналған қа­ражатты туыстарына беру қарастырылған ба?

Жоқ, қарастырылмаған. Әлеу­меттік медициналық сақ­тан­­дыру жүйесі жинақтаушы жү­йе болып табылмайды. Әрбір тө­леуші жарналарының сомасы­на қарамастан, халықтың бар­лық санатына медициналық қыз­меттерге бірдей жұмсалады.

Балалар неше жасқа дейін ӘМС жүйесіне төленетін жар­на­лардан босатылады?

18 жасқа дейінгі балалар, жоғары оқу орнының студенттері және оқу аяқталғанға дейін техникалық және кәсіптік білімнің күндізгі оқудағы оқу­шы­лары Міндетті әлеуметтік сақ­тан­дыру қорының жарналарынан босатылған.

Сақтандырылған адам ӘМС жүйесінде республикадан тысқары жерде тегін емде­ле ала ма?

Жоқ. Медициналық сақ­тан­ды­ру қоры Қазақстан Ре­с­пуб­ли­касында көрсетілген ме­ди­ци­налық қызметтерге ғана  ақы тө­лейді.  

Адам сақтандырылғаны ту­ралы қалай білуге болады?

Егер сіз жұмыскер болсаңыз, онда заңнамаға сәйкес жұмыс бе­руші келесі есепті айдан кей­інгі айдың 15-ші күнінен кеш­ік­тірмей, ай сайын сізге  ұсталған жә­не аударылған жарналар туралы мәліметті ұсынуға міндетті. Сон­дай-ақ, бұл ақпаратты портал арқылы, Қорда немесе оның бөлімшелерінде және сіз бе­кі­тіл­ген емханаларда тексеруге бо­лады.

Қай уақыттан бастап адам МӘМС жүйесінде сақ­тан­ды­рыл­ған болып есептеледі – ең­бек шартын жасаған кезден бас­тап па, әлде жұмыс беруші бі­рінші салымды аударған кезден бастап па?

Медициналық сақтандыру қорына жарнаны аударған кезден бастап.

Ерікті медициналық сақ­тан­дыру сақтала ма? МӘМС не­месе ҚМС қызметтері қай­та­лана ма?

Ерікті медициналық сақ­тан­дыру жойылмайды. Міндетті сақ­тан­дыру пакетіне кірмейтін жеке медициналық қызмет түрлері ерікті сақтандыру қоры арқылы төленеді. Мысалы, ересектерге арналған стоматология, зиянды өндірістерде жұмыс істейтін жұмыскерлер үшін міндетті ке­зеңдік қарап-тексерілу, сана­торийлік-курорттық ем жә­не та­ғы басқа ем-шаралар. Бар­лы­ғы жеке адамның немесе кә­сіпорынның қалауы мен қар­жы­­лық мүмкіндіктеріне бай­ла­­нысты. Жеке адам немесе кәсіпорын (ұжымдық шарт негізінде) әлеу­мет­тік сақтандыру пакетінде ерік­ті медициналық сақтандыру  қыз­меттерінде қайталанбайтын пакетті таңдай алады.


СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.12.2017

Елбасы ТМД елдерімен автокөлік құралдарын жымқыруға қарсы күресті қамтамасыз ету туралы келісімді ратификациялады

15.12.2017

Дәурен Абаев ақпарат саласының үздіктерін марапаттады

15.12.2017

Мемлекет басшысы ҚР мен ХҚҚДБ арасындағы Қарыз туралы келісімді ратификациялады

15.12.2017

Шымкентте Тәуелсіздік күні 558 отбасы қоныс тойын тойлады

15.12.2017

Қанат Ислам «Құрмет» орденімен марапатталды

15.12.2017

Астанада бес жылға арналған денсаулық сақтау саласын дамыту бағдарламасы әзірленіп жатыр

15.12.2017

ҚХЛ жұлдыздары матчының 70%-ға жуық билеті сатылды

15.12.2017

Тәуелсіздік күніне Атырау облысында жаңа демалыс саябағы ашылды

15.12.2017

ҚХА құттықтауы

15.12.2017

Газ транзиті де, экспорт та ұлғайды

15.12.2017

Самұрық-Қазына: бесжылдық дамудың көкжиектері

15.12.2017

Жаңаша экономикалық ойлау – Елбасы феноменінің бір қыры

15.12.2017

Қазынасы мол елді инвестордың өзі іздеп келеді

15.12.2017

Ұлы Дала халқының құрамдас бөлігі

15.12.2017

Алматыда «Қазақ деректі киносы күндері» аяқталды

15.12.2017

«Қайт, қазақ Отаныңа!»

15.12.2017

ШҚО-да роботтандырылған хирургия орталығы ашылады

15.12.2017

Барқыт үннің иесі

15.12.2017

Төрқаланы тұғырға қондырған қалам

15.12.2017

Тәуелсіздікке үлес – барлық мүддеден биік күрес 

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Елдіктің киесі

«Қазақ елі үшін ең басты құндылық не?» десе, мың-миллиондаған отандастарымыз: «Ол біздің алтыннан да ардақты, күмістен де салмақты Тәуелсіздігіміз!», деп жауап қатары шүбәсіз.

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Намыс туралы нақыл

Ата-бабалардан мирас болып жет­кен Ұлы Даланың түпкі тари­хына­ бармай, ХХ ғасыр басында, тура 100 жыл бұрын Ресей патша­лығы құрдымға кетуге таяп, ақ пен­ қызыл айқасқан кеңестік жаңа импе­рия күш ала бастаған шақта, 1917 жылы 5-12 желтоқсанда Алаш қай­раткерлерінің Алашорда автономиясын құру қадамы сан ғасыр­дың қойнауында қайнап піскен ұлттық намыстың тәуелсіз ел болуға ұмтылысының басы еді. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Әділеттің ақ жолынан Трампша аттау

Жуырда АҚШ президенті Дональд Трамп Иерусалимді Израильдің ас­та­на­сы дегенді мойындап, АҚШ ел­шілігінің Тель-Авивтен сол қалаға кө­шірілетінін мәлімдеді. Үстіміздегі жылдың маусым айында ғана елші­лікті көшіруді кейінге қалдырған Трамп­тың бұл шешімі қандай да бір қы­сы­мның күштілігінен екені көрініп тұр.   

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Дарын мен қарым

Дарын – тағдырдың сыйы. Ұстай алсаң құстай ұшасың, ұстай алмасаң мұрттай ұшасың. Ұстай алғанның қарымы зор. Бағы биік. Затына қарай аты, еңбегіне қарай өнбегі телегей теңіз. Ұстай алмағанның ұсқыны кірмейді. Қадамы ілгері жүрмейді. Қанша жетектегенмен, қамқорлық көрсеткен кері кетіп, күндердің күнінде күлкіге айналып, көлденең «кермеге» ұрына береді. Мұны өмір сабағына көз жібергенде көріп-біліп отырмыз.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Абыздар мен Алыптар

Кезінде қазақ әдебиетінің классик ақсақалы Ғабит Мүсіреповтің «Социалистік Қазақстан» газетінде шыққан «Дәстүр және жаңашылдық» деген мақаласы жан сарайын өзі айтатын есрафіл самалындай желпіп, зиялы қауым мен жазушы жамағатқа кеңестік тымырсықтың көбесін сөккен сәуледей әсер етіп еді. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу