Жарты ғасыр сақталған сыр

Бүгінде даңқты әнші, әйгілі Ла Скала сахнасында өнер көр­сеткен тұңғыш қазақ Амангелді Сембин туралы көп айтылмайды. Өнерпаздың аңыз бен ақиқат аралас өмірі туралы біле бермейміз.
Егемен Қазақстан
28.03.2017 891

Амангелді Сембин – Әули­е­­ата өңірінде дүниеге келген дегдар. Әкесі Нақып жылқы бағып жайлауға шыққанда болашақ әйгілі әнші кең даланы көркем күйге бөлеп, көсіліп ән салады екен. Табиғат таңғажайып талант сый­лаған әншінің кең тынысы бұдан кейін төрткүл дүниені тамсантып, тебірентті. 

Біз қолға алып көрген көне дәптер өлең өрнек­телген, сурет сақталған жай дәптер емес болып шықты. Бүгінде Меркі жерінде тұратын белгілі ақын Шы­рын Мамасерікованың жеке мұрағатында сақталып келген бұл дәптер – Амангелді Сембиннің өлеңмен жазылған хаты екен. Суреттегі де әншінің бозбала күніндегі бейнесі.

Біреуі ақын, біреуі әнші болсам деген асқақ арманмен Алматыға ат терлетіп келген жерлестердің жолы сол кездегі астанада түйісіп, бір-бірімен жақын танысып-білісе бастайды. Екеуі екі оқу орнында оқып жүріп-ақ ұлт руханиятының алтын бесігі болған ару шаһар­да жиі кездесіп тұрады. Тіпті, Шырын ақынның шынайы өлеңдеріне тәнті болған әнші Аман­гелді ризашылығын біл­діріп, ағалық пейілін аңғартып хат та жазған екен. Ол, әрине, жай хат емес, өлең­мен жазылған өрнекті сәттер.

– Амангелді өлең жазатын. Негізгі арманы ақын болу еді. Бірақ ақындық бұйырмаса да, керемет әнші болды. Әдебиетке деген құштарлығы ерекше еді. Әбділда Тәжібаев, Шона Смаханұлы сияқты танымал қаламгерлермен болған кездесулерден қалмайтын, – деді Шырын Мамасерікова.

Бір ғажабы, жарты ғасыр бойы бұл дәптерді ақын жан баласына көрсетпеген екен. Әншінің жұмбақ ғұмырындай болып сарғайып жата беріпті. Шырын Мамасерікова енді әй­гілі әншінің бұл сырын да халық білсін, жастар оқысын деген оймен сандық түбінен суы­рып көрсетті.

– Амангелді сұңғақ бойлы, сұлу жүзді, қыр мұрынды келбетті жігіт болатын. Қыз біткеннің оған қызықпайтыны жоқ еді. Бірақ сол кездегі қыз­дардың бойындағы нәзіктік, инабаттылық оны білдіруге жібермейтін. Ал Амангелді әуе­­лете ән шырқағанда бәрі­міз де тамсанатынбыз. Жер­­лесі болғандықтан, маған әр­дайым қа­рындасым деп аға­лық қам­қор­лық көрсетіп жүрді. Қыз­дар мен жігіттер бір-біріміздің «анке­тамызды» толтыратынбыз. Сол арқылы хат жазысып, сырласатынбыз. Бұл қалың дәп­тердің бар қадірі осында жа­тыр. Өз басым Амангелдідей та­лантты тұлғамен таныстықта, бі­лістікте болғанымды үлкен құр­метпен еске аламын, – дейді ақын.

«Құрбыға» деген бұл өлеңнің тарихы осындай. Сондай-ақ, бұл дәптерге әншінің қолымен Абай өлеңдері де жазылыпты. Енді Амангелді Сембиннің өзі жазған өзге де туындылары жоқ па екен деген сауал көлденеңдей берді. Кім біледі, болуы да мүм­кін.

Көзден кетсе де көңілден кетпейтін өнерпаздың рухы оның салған әндерінде шарықтап келсе, енді жазған жырларымен де самғай береді.


Хамит ЕСАМАН, «Егемен Қазақстан»

Жамбыл облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2017

Шығанақ жолымен немесе тары өсіру дәстүрі жалғаса береді

22.09.2017

Латын әліпбиіне көшу туралы пікірлер

22.09.2017

Рухани тәуелсіздікке жеткізетін қадам

22.09.2017

Өркениет ағымына жетелейтін тарихи шешім

22.09.2017

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

22.09.2017

Балалардың демалысы бақылаусыз қалмасын

22.09.2017

Үлгіліден үйренуге асық болайық

22.09.2017

Зейнетақы қорының қаражаты қайтарылады

22.09.2017

Қазақ қарияларының кеңдігі 

22.09.2017

БҰҰ Бас Ассамблеясының жаңа төрағасы Қазақстанның халықаралық істердегі рөлін жоғары бағалады

22.09.2017

Халықаралық зейнетақы және әлеуметтік қорлар қауымдастығының жетекшісі – Қазақстан

22.09.2017

ЭКСПО технологиялары білім саласында қолданылады

22.09.2017

Сербиямен қатынас құжаты қаралды

22.09.2017

Рухани даму жаңа әліпбиден бастау алады

22.09.2017

Елбасы жұмыс сапарының қорытындысы бойынша мәлімдеме жасады

22.09.2017

Назарбаев Алматы қаласындағы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының қорына барды

21.09.2017

Абаев Қазақстан мен АҚШ президенттерінің телефонмен сөйлесуіне пікір білдірді

21.09.2017

Дәурен Абаев: ИЫҰ саммитінің мәртебесі ЕҚЫҰ саммитінен кем түспейді

21.09.2017

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының маңызы зор - министр Абаев

21.09.2017

Ұлттық ұланның халықаралық турнирі басталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

«Харви» дауылы және мұнай бағасы

Американың мұнайлы өңір­леріне үлкен зардап әкелген таби­ғи апаттар әлемдік рыноктағы мұнай бағасының тұрақтануына оң ықпалын тигізетін түрі бар. Соңғы уақытта АҚШ-та мұнай өндіру көлемінің артуы және оның қорының ұлғаюы әлемдік нарық­­тағы мұнай бағасының күрт құл­ды­­рауына әкеліп соқтырған еді.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Қазақ қарияларының кеңдігі 

Өткен уақыт қайтып оралмайтын есіл өмір екенін көңіл күйдің аумалы-төкпелі қилы-қилы шағында ойласаң – шырғалаңы көп кермек шындықтар санаңды шарлай жөнелетіні несі екен. Желтоқсан көтерілісінен кейін Мәскеу газет­тері жалпақ жалғанға жария қыл­ған қазақ ұлтшылдығын идеяло­гия­лан­дырылған бояумен баттастыра қалың көрсеткеніне өзге тұрмақ өзің иланып, орнынан алынған сол кездегі биліктің кінәсі қорытылған қорғасындай сал­мақ­ты сияқтанды. Ендеше, жазасын құдай өзі берсін дегеннен артыққа бар­­май на­за­ланған сезімге қорыну қосы­лып, сі­лей­ген қалпы отырасың да қоясың.

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Сапасыз білім сан соқтырады

Спортшылардың «спорттық ғұ­мы­ры» қамшының сабындай қыс­қа. Жұрттың бәрі Головкиндей отыз­дың жуан ортасында жай оғындай жар­қылдап жүрмейді. Жасы келіп, күш-қуаты кемігенде боксшы қолғабын, фут­­болшы бутсысын шегеге іледі. Иә,­­ талай жылғы серігімен қош ай­­­тыс­қан ардагер спортшының қай-­қайсысы болса да «Әрі қарай не­ істеймін?» деген тағдыршешті сұрақ­қа түбі бір маңдай тірейді. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Өрелі өрен іздеймін

Халқымыз  «Ұлың өссе ұлық­ты­мен, қызың өссе қылықтымен ауылдас бол» деп бекер айтпаған. Өйткені, жа­ңа көктеп келе жатқан жас шыбық қа­тарына қарап бой түзейді, бір-бі­рінің ойын байытады немесе кері әсерімен қисық, қыңыр болып өсуіне де әсерін тигізеді. Қанатты сөз осындайларды көріп ой түйгеннен туса керек.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Такси мен «тәбет»

Астанадағы автобустардың қыз­мет көрсету сапасы жайлы мақала шық­қан­нан кейін («Қоғамдық көлік және жолаушы мәдениеті», «Егемен Қазақ­стан», 7 қыркүйек, 2017 жыл) бірнеше оқырман хабарласып, «Так­сист болып бір-екі күн жұмыс істеп көріңізші, біраз мәселеге қанығар едіңіз» деп ой тастады. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу