Жарты ғасыр сақталған сыр

Бүгінде даңқты әнші, әйгілі Ла Скала сахнасында өнер көр­сеткен тұңғыш қазақ Амангелді Сембин туралы көп айтылмайды. Өнерпаздың аңыз бен ақиқат аралас өмірі туралы біле бермейміз.
Егемен Қазақстан
28.03.2017 1396

Амангелді Сембин – Әули­е­­ата өңірінде дүниеге келген дегдар. Әкесі Нақып жылқы бағып жайлауға шыққанда болашақ әйгілі әнші кең даланы көркем күйге бөлеп, көсіліп ән салады екен. Табиғат таңғажайып талант сый­лаған әншінің кең тынысы бұдан кейін төрткүл дүниені тамсантып, тебірентті. 

Біз қолға алып көрген көне дәптер өлең өрнек­телген, сурет сақталған жай дәптер емес болып шықты. Бүгінде Меркі жерінде тұратын белгілі ақын Шы­рын Мамасерікованың жеке мұрағатында сақталып келген бұл дәптер – Амангелді Сембиннің өлеңмен жазылған хаты екен. Суреттегі де әншінің бозбала күніндегі бейнесі.

Біреуі ақын, біреуі әнші болсам деген асқақ арманмен Алматыға ат терлетіп келген жерлестердің жолы сол кездегі астанада түйісіп, бір-бірімен жақын танысып-білісе бастайды. Екеуі екі оқу орнында оқып жүріп-ақ ұлт руханиятының алтын бесігі болған ару шаһар­да жиі кездесіп тұрады. Тіпті, Шырын ақынның шынайы өлеңдеріне тәнті болған әнші Аман­гелді ризашылығын біл­діріп, ағалық пейілін аңғартып хат та жазған екен. Ол, әрине, жай хат емес, өлең­мен жазылған өрнекті сәттер.

– Амангелді өлең жазатын. Негізгі арманы ақын болу еді. Бірақ ақындық бұйырмаса да, керемет әнші болды. Әдебиетке деген құштарлығы ерекше еді. Әбділда Тәжібаев, Шона Смаханұлы сияқты танымал қаламгерлермен болған кездесулерден қалмайтын, – деді Шырын Мамасерікова.

Бір ғажабы, жарты ғасыр бойы бұл дәптерді ақын жан баласына көрсетпеген екен. Әншінің жұмбақ ғұмырындай болып сарғайып жата беріпті. Шырын Мамасерікова енді әй­гілі әншінің бұл сырын да халық білсін, жастар оқысын деген оймен сандық түбінен суы­рып көрсетті.

– Амангелді сұңғақ бойлы, сұлу жүзді, қыр мұрынды келбетті жігіт болатын. Қыз біткеннің оған қызықпайтыны жоқ еді. Бірақ сол кездегі қыз­дардың бойындағы нәзіктік, инабаттылық оны білдіруге жібермейтін. Ал Амангелді әуе­­лете ән шырқағанда бәрі­міз де тамсанатынбыз. Жер­­лесі болғандықтан, маған әр­дайым қа­рындасым деп аға­лық қам­қор­лық көрсетіп жүрді. Қыз­дар мен жігіттер бір-біріміздің «анке­тамызды» толтыратынбыз. Сол арқылы хат жазысып, сырласатынбыз. Бұл қалың дәп­тердің бар қадірі осында жа­тыр. Өз басым Амангелдідей та­лантты тұлғамен таныстықта, бі­лістікте болғанымды үлкен құр­метпен еске аламын, – дейді ақын.

«Құрбыға» деген бұл өлеңнің тарихы осындай. Сондай-ақ, бұл дәптерге әншінің қолымен Абай өлеңдері де жазылыпты. Енді Амангелді Сембиннің өзі жазған өзге де туындылары жоқ па екен деген сауал көлденеңдей берді. Кім біледі, болуы да мүм­кін.

Көзден кетсе де көңілден кетпейтін өнерпаздың рухы оның салған әндерінде шарықтап келсе, енді жазған жырларымен де самғай береді.


Хамит ЕСАМАН, «Егемен Қазақстан»

Жамбыл облысы




СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2018

Татар инженерлері «көшпелі қонақүй» ойлап тапты

20.01.2018

Ертең еліміздің басым бөлігінде күн ашық болады

20.01.2018

Қауіпсіздік Кеңесінің отырысына «Болашақ» бағдарламасымен АҚШ-та оқып жатқан студенттер қатысты

20.01.2018

Алматыда автобус ағашқа соғылып, 8 адам жарақат алды

20.01.2018

Қысқы Олимпиадаға Шығыс Қазақстаннан қанша спортшы қатысады?

20.01.2018

Астана тұрғын үй құрылысына тартылған инвестициялардың көлемі бойынша көш бастап тұр

20.01.2018

Орталық Азия елдері Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің төрағалық ету жұмыстарына жоғары баға берді

20.01.2018

Франция үкіметі қазақстандық студенттерге 100 стипендия қарастырып отыр – Франция елшісі

20.01.2018

БҰҰ ҚК-де Терроризмнен азат әлемге қол жеткізу тәртібі кодексінің жобасы таныстырылды

20.01.2018

ІІМ: Ақтөбедегі автобус өрті қауіпсіздік шараларын сақтамағаннан болған

20.01.2018

Желаяқ Элина Михина «Altay Athletics» клубымен келісімшартқа отырды

20.01.2018

Өскеменде құқық қорғаушылар бір айда 200-ден астам тұрғынға қызмет көрсетті

20.01.2018

Алматыда балалар психикасын нығайтуға бағытталған конференция өтті

20.01.2018

Оралда 276 пәтерлік көпқабатты екі үй пайдалануға берілді

20.01.2018

Сыр өңірі Татарстан Республикасымен өзара әріптестік туралы меморандумдарға қол қойды

20.01.2018

Бауыржан Жолшиев «Астана» футбол клубының Дубайдағы оқу-жаттығу жиынына қосылды

19.01.2018

"Мұзбалақ" көркем анимациялық фильмінің трейлері жарияланды

19.01.2018

Астана әкімі алдағы аязды күндерге байланысты қауіпсіздік шараларына назар аударуға шақырды

19.01.2018

Өзбекстан тарапы автобус өрті кезінде көмектескен Қазақстанға алғыс айтты

19.01.2018

Қазақстанда алдағы күндері 40-45 градус аяз болады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Дархан ӨМІРБЕК, «Егемен Қазақстан»

Сөз еркіндігі және балама пікірге төзімділік

АҚШ-та білім алып жүргенімізде екі апта бойы сөз бостандығы абсолют­тік болуы тиіс пе деген тақырыпты тал­қыладық. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ғажайып жаңалықтар

Заманауи экономиканың дамуы адамзатқа орасан зор жаңа мүмкіндіктер ұсынатындығын, соған сай экономиканың кейбір дәстүрлі салаларының түбегейлі өзгеріске түсетінін қазірдің өзінде байқауға болады. Тек бір ғана ауыл шаруашылығын алып қарайықшы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қайдасың, менің ертегім?!

Алпысыншы жылдардың басында мектеп табалдырығын аттаған біздің толқынның бала қиялын баураған ғажап – қазақтың ертегілері мен батырлар жыры еді-ау. Сол кезде сол бір ғажайыптар әлемінен санамызға сің­ген сансыз суреттер бұл күнде сағындырып, сабырымызды сарқып ішкендей болады. Сондағы небір керемет сиқырларды көруге көңіл ынтығып, көкірек көзі құмартып, құштарлана ашылғандай күйге енеті­німіз бар.

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Тажалды тізгіндеудегі байыпты бітімгерлік

Вашингтондағы кездесулер жоғары деңгейде өтті. Әлемнің белді, белгілі ақпарат құралдары да ол туралы жарыса жазуда. Маңызды кездесулердің өзекті тұсы – Қазақстанның ядролық қаруды таратпау жөніндегі табанды ұстанымы мен байыпты қызметін жоғары бағалау болды. Бұл іс жүзінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жаһандық бейбітшілікті сақтау мақсатындағы жеке бастамалары мен осы бағыттағы қажырлы қызметіне, әлем­дік деңгейдегі қайраткерлік болмысы­на берілген баға деп пайымдаймыз. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу