Жат ағымның көксегені – іріткі салу

Әлемдік қоғамдастық Қазақ­станды ынтымақ пен бір­лікті ту еткен ел ретінде құр­меттейді. Бұл, біріншіден, хал­қы­мыз­дың татулық, дос­тық, тыныш­тық сынды қа­сиет­ті ұғым­дардың мәнін, қаді­рін терең түсініп, оны қастер­лей білуінің жемісі.
Егемен Қазақстан
07.08.2017 1176
2

Біз бір үзім нан үшін босқынға айналған халықтардың өмірінен сабақ алсақ, ел тыныштығы мен тәуелсіздігімізден артық бай­л­ық жоқ екеніне көзіміз жете түсе­ді. Бү­гін­де әлем экономикалық қана емес, рухани дағдарысқа да ұшы­рау­­да. Діни дүрдараздықтар мен ұлт­­ара­­лық жанжалдар дөңгеленген дү­ние­ні жағадан алып тұр. Сон­дық­тан елі­мізде төзімділік пен өзара се­нім­ді одан әрі нығайтып, қоғамда ізгі­­лік­ті кеңінен насихаттау аса маңызды.
Елімізде қандай да бір ресми немесе міндетті діннің жоқты­ғын Қазақ­стандағы мемлекет­тік-кон­фес­сиялық қарым-қа­ты­настың бас­ты сипаттамасы ретінде анық­тауға болады. Бұл еліміздің ар-ождан және діни сенім бостандығын мо­йындай­тындығын және оның қор­ғалуын қамтамасыз ететіндігін, аза­мат­тардың өз еркімен және қан­дай да бір мәжбүрлеусіз дінге қаты­насын анықтай алатынын немесе өзін қандай да бір дінмен байланыстырмай және белгілі бір діни инс­титуттарға жүгінбей-ақ өмір сүре алатындығын білдіреді.
Мемлекет пен дін арасын­дағы қарым-қатынасты ұйым­дас­тырудың осындай тәсілі елі­­мізде мәде­ни және дүние­таным­­дық саналуан­ды­лық пен плюрализмнің орнығуы­на жағдай жасап отырған көп этнос­ты және көп конфессиялы Қазақ­стан­ның үйлесімді даму мақсатына толық­қанды сәйкес келеді.
Дін істері және азаматтық қо­ғам министрі Н.Ермекбаевтың ха­лық­қа есеп беру жиынында кел­­тір­­­ген мәліметтеріне сү­йенсек, қазір­­гі күнде елімізде 18 кон­фессия тір­­келген. Қазақ­стан­дықтардың 15 па­йызы діндар адамдар болса, 75 пайы­зы Құдайға сенеді, деген­­мен олар діни жоралғыларды тұрақ­ты орындамай­ды және діни бір­лес­тіктер қызметіне тартыл­маған. Ал өздерін атеист немесе агностик санау­шылар саны шамамен 10 пайызды құрайды.
Бүгінде қоғамды алаңдатып, мә­селе туындатып отырған жат ағым­да­р­дың әрекеті кез кел­ген аза­мат­ты ой­ландырмай қой­майды. Осы ба­ғыт­тағы кей­бір келеңсіз істер қоғам­дық мәселе­лерді өршітіп отыр. Мәсе­лен, қазіргі кезде халық ішін­­де үрей тудырып, сананы тұм­­шалауға күш салып жатқан сала­физм идеологиясының кері ықпа­лы бай­қалуда. Бұл топ өздерін ал­ғаш­қы­лардың жолын жалғаушы «салафи­лер» деп атағанымен, шын мәнінде олардың уахабилік көз­қарасты ұстанушылар екенін анық аңғаруға болады. Осындай парық­сыз көріністердің салдарынан елі­міз­дегі мешіттерде салафизммен сана­сы уланғандар­дың тарапынан кейбір келіспеу­шіліктер де орын алуда. Қазіргі таңда бұл ағым ел ішін жаппай жаулап, өзіндік теріс әсерін тигізуде. Сон­дық­тан, олардың соңынан ерген жас­тарымызбен кешенді түрде үздік­сіз жұмыс жүргізу керек. Жат ағым­дар­дың жетегінде кеткен кей­бір жас­тарымыздың дені ақи­қаттан шеттегендер. 
Осы орайда дін саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге асыру­дағы уәкілетті орган – Дін істері және азаматтық қоғам ми­нистр­лігі діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу жұмыс­тарын жалпы профилактика және мақсатты реабилитация бағыт­тарында жүргізуде.
Жалпы, профилактикалық шаралар қоғамда діни-экстремис­тік идео­логияға қарсы түсінік қалып­тастыруды, дінге қызы­ғу­шылық танытатын тұрғын­дардың сауатын көтеруді көз­дейді. Ал мақсатты реабилитация жұмыстары экстремистік ағымдар идеологиясының ықпа­лы­на түскен адамдарды теоло­гия­лық тұрғыдан дәстүрлі сенім­ге қай­тару мақсатында жеке жұмыс­тар жүргізуге арналып отыр. Мұн­­дай шаралардың аза­мат­тарға психоло­гия­лық және құқықтық қолдау көрсетуде маңызы зор.
Халық ішінде кейбір діни мәсе­ле­­лер­­дің қайсысы дұрыс, қайсысы бұ­рыс екендігін ажырату барысында шиеленісіп бара жатқан жайт­тар бар. Мәселен, кейбір жас­тары­мыздың «Әке-шешеңе Құран бағыштама, олар намаз оқы­маса – кәпір болғаны», деген маз­мұн­дағы пікірі дәстүрлі діні­мізді ұстану­шы жамағатты алаңдатуда. 
Ащы да болса шындығы сол, кейбір жастардың ислам шари­ғатында жоқ нәрселерді саналарына тез сіңіріп алуда. Мұхаммед Пайғамбарымыз (с.ғ.с.): «Сен­дерге бірге болу – міндет», деп дүниеден өтерінде үмметін бөлінуден барынша сақтандырған екен. Сондықтан бүгінгі таңда радикалдардың шыр­ға­лаңына түскен қаракөздеріміз руха­ни әрі психологиялық көмекке мұқ­таж болғандықтан, алдымен олардың діни сауаттылығын, зайырлы кәсіби білімін жетілдіріп, патриоттық әрі ұлттық санасын жандандыруға көңіл бөлген жөн.
Ел ішінде жат ағым болып табылатын салафизм идеясы бойын меңдеген адамның психо­ло­гия­сының өте күрделі екенін білуі­міз қажет. Олардың санасы уланған­дығы соншалықты, ақты – ақ, қара­ны қара деп өз еркімен ажырата алмайтын жағдайға жеткен, тіпті айналасындағы адамдарды мұсылман деп қабылдай тұра, ата-анасын, туыстарын адас­қан, тозақы деп таниды. Тұла бойындағы тұм­ша­ланған көз­қарас оны адами болмысынан айырып, мейірім мен жанашыр­лықтан жұрдай еткендей. 
Қазіргі таңда қоғамымызды жаман, жат іс-әрекеттерден арашалау үшін мемлекет тарапынан барынша күш жұмсалып жатқандығын көріп отырмыз. Мұның барлығы жастарымыздың жат ағымдардың тұзағына түспе­сін, жігерлері мұқал­масын, тура­лықта болсын деген ниетпен жасалып жатыр. 
Негізінде, жат ағымдағы­лар­дың аңдығаны – тату елдің бірлігіне, тір­лігіне іріткі салып, бүлік тудыру. Себебі, олар елдің бірлігі мен тір­­лі­гін тозды­рып барып, көк­сеген мақ­сат­тары­на жету үшін әрекет ету­де. Елді арандатуға, ауыз­бір­­лік пен тыныштықты бұзуға ниет­тен­ген­дердің қадамына тұсау салатын құ­зырлы органдар бар. Десек те, біздікі мақсатымыз жүк­ті жұмыла көтерген әлдеқай­да жеңіл болатынын еске салу. «Әр қазақ – менің жалғызым» деген сөздің мәніне терең бойлай отырып, азаматтары­мызды жат ағымдардың шырмауынан қорғап, оларды дәстүрлі ортаға қайтару – баршамыздың ортақ міндетіміз. 

Тұрар ӘБУОВ,
Дін істері және азаматтық қоғам министрлігі «Дін мәселелерін ғылыми-зерттеу және талдау орталығы» РММ-ның бөлім басшысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу