Желтоқсанда теңге бағамында өзгеріс бола ма

Егемен Қазақстан
28.11.2016 66
30 қараша күні мұнай экспорттаушы мемлекеттер ұйымына (ОПЕК) мүше мемлекеттер мен ұйымға кірмейтін экспорттаушы елдер Австрия астанасы Венада кезекті отырысын өткізеді. Онда мұнай өндірісін азайту туралы мәселе қаралады. Естеріңізде болса, қыркүйекте аталған ұйым мүшелері Алжирде бас қосып, мұнай бағасын көтеру үшін қандай шаралар қолдану керектігін талқыға салған еді. 2013 жылы мұнай бағасы барреліне 100 доллардан 60 долларға дейін төмендеген кезде-ақ Венесуэла бірінші болып мәселені шешу үшін мұнайды аз өндіріп, нарықта әдейі тапшылық жасау керектігін ұсынған еді. Сол кезде баға қайтадан бұрынғы деңгейіне көтеріледі деді Венесуэла өкілдері. Алайда, бұл ұсыныс қабылданбады. Керісінше, 2016 жылдың қаңтарында Иранға батыс елдері салған санкция алынып тасталған кезден Таяу Шығыс елдері мен араб әлемі нарықтағы мұнай сатудан жарысқа түсті. Иран бұрынғы экспорттық қуатын қалпына келтіруге ұмтылса, Сауд Арабиясы көшбасшылық орнын сақтап қалу үшін экспорт көлемін ұлғайта берді. Нәтижесінде баға 30 доллардан төмен түсіп кетті. Алайда бір жылдың ішінде баға қайта тұрақталды. Көптеген мемлекеттер үшін дағдарыстан шығуға жеткілікті дәрежеде табыс әкелетін деңгейге көтерілді. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев жыл басында айтқандай, мұнай құны 30 доллар болса да Қазақстан "минусқа" кетпейді. Ал 2017-2019 жылдарға арналған республикалық бюджет мұнай бағасының 35 доллар шамасында белгіленді. Қазіргі ахуалға қарайтын болсақ, Үкімет "арық айтып, семіз шығаратын" секілді. Алжирдегі кездесуде мұнай экпорттаушы мемлекеттер өндірісті азайтамыз деп бірауыздан келіскен. Осы жаңалықтан кейін баға біртіндеп көтеріле келіп, қазіргі деңгейіне жетті. Алайда шешім ресми түрде қабылданбағаны себепті қор биржасындағы саудагерлер әлі де екіұдай күйде. Келер жылдың бірінші жарты жылдығында баға ОПЕК-тің 30 қараша күні өтетін саммиттегі шешіміне байланысты болмақ. Үш жыл қатарынан құлдыраған мұнай бағасы биыл біртіндеп көтеріле бастады. Оның негізгі себебі, Венесуэланың жоғарыда айтылған ұсынысына ұйымдағы өзге мемлекеттердің құлақ аса бастағаны. Алдымен Сауд Арабиясы өндірісті азайту керектігін айтты. Әлемдегі мұнай экспортының үштен біріне иелік етіп отырған Саудияның бұл бастамасы нарыққа айтарлықтай өзгеріс әкелді. Экспорттаушы мемлекеттер Саудияның бастамасын қос қолдап қолдады. Дегенмен, мұнай экспорттаудан үшінші орын алатын Иранның позициясы қашанда Саудиямен қайшы келіп жатады. Осы жолы да ОПЕК-тің өндірісті азайту туралы ұсынысына бірінші қарсы шыққан осы ел. Иранның олай дейтін себебі де бар. Батыс елдерінің санкциясы кесірінен нарықтағы тұтынушыларынан айырылған бұл ел қазір ештеңеге қарамай, бұрынғы экспорттық қуатын қайтармақшы. Бұған қосылған Ирак та өндірісті азайтқысы жоқ. Ирактың сыртқы істер министрлігі өткен апта "Соғыс болмағанда біз қазіргіден әлдеқайда артық өндірер едік. Сондықтан, өндірісті азайтуға бізді қосу – әділетсіздік" деді. Бұл мемлекеттердің ОПЕК бастамасына қосылмайтыны туралы осындай мәлімдемелері қазіргі таңда мұнай бағасын әлсін-әлсін кері тартып, бағаны төмен ұстап тұр. ОПЕК ұйымына кірмегенімен, әлемде мұнай сатуда өзіндік орны бар Ресейдің де ұстанымы әзірге біржақты болмай отыр. Елдің энергетика министрі А. Новак өткен апта ОПЕК-тің өндірісті азайту туралы бастамасына толықтай қосылатынын айттты. Алайда, батыс қор нарығының сарапшылары  бұған сенімсіздік танытып отыр. Олар Ресей уәде бергенімен, жеме-жемге келгенде өндірісті шектен тыс көбейтіп жіберуі ықтимал деп ойлайды. Нарықтағы осындай мүдде қайшылықтарына қарамастан, қара алтынның бағасы ұзақмерзімді кезеңде көтеріліп келе жатыр. Бұл өз кезегінде теңгенің бағамына да жайлы болып тұр. Өткен жылғы девальвациядан кейін қайтадан өз-өзіне келе бастаған ұлттық валюта бірер апта бұрынғы Иран мен Ирактың жоғарыдағы мәлімедемесінен кейін қайтадан аздап әлсіреген. Дегенмен, ОПЕК ұйымының алдағы ресми жиыны қарсаңында тұрақтала бастағандай. Мұнай бағасының өсімі аясында қазан-қараша айларында теңге 330-ды маңайлап, биылғы жылдың максимумына дейін нығайды. Жалпы, Венадағы кездесуден сарапшылар нарыққа жағымды жаңалық күтеді. Алжирде сөз жүзінде келіскен ОПЕК мүшелері енді Венада нақты келісімшартқа қол қоюы тиіс. Егер мұндай сценарий жүзеге асып жатса, мұнай бағасы 60 долларға дейін баруы мүмкін. Мұны таяуда Сауд Арабиясының энергетика, өнеркәсіп және минералды ресурстар министрі айтқан болатын. Егер баға 60 долларға жетсе, доллар Қазақстанда  280-300 теңгеге, яғни екі жыл бұрынғы бағамына түсуі керек. Ал ұйым мүшелері келісімге келе алмаса, мұнай бағасы барреліне 35-40 доллардан төмен түсіп кетуі ықтимал. Онда биылғы жылдың басындағы көрсеткішке сай, ұлттық валютамыздың долларға шаққандағы бағаны 370 теңгеге барып қалуы да ғажап емес. Қалай дегенде де, экспорттаушы мемлекеттердің барлығы қазір бағаның көтерілгеніне мүдделі болып отыр. Венада ұйым мүшелері өндірісті нақты қанша баррельге азайту мәселесіне келіспесе де, келер жылдың басынан біртіндеп азайтуға уағдаласуы мүмкін. Олай болған жағдайда теңгенің бағамы күрт құбылмауы тиіс. Аманжан Қоңыратбаев
СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.08.2018

Жамбылда 250-ге тарта адам донорға мұқтаж

20.08.2018

2019 жылға тегін дәрі-дәрмектерді сатып алу басталды

20.08.2018

Зарина Дияс АҚШ-тағы турнирдің финалына шықты

20.08.2018

Рауан Кенжеханұлы «Нұр Отан» партиясы Төрағасының Бірінші орынбасарының кеңесшісі болып тағайындалды

20.08.2018

Ел мен жерді қадірлеуді өнерімен ұқтырып жүрген Александр

20.08.2018

«Ы.Алтын­сарин – ұлы педагог, ағартушы» атты көрме өтті

20.08.2018

Аялдамадағы  үш  азамат (әңгіме)

20.08.2018

Шымкентте Шәмші әндері әуеледі

20.08.2018

Қызылордада суға батқан жігітті құтқарды

20.08.2018

Көк­­шетауда тұңғыш элек­трондық кітапхана-коворкинг орта­лығы қызмет көрсетеді

20.08.2018

«Реал Мадрид» Испания чемпионатын жеңіспен бастады

20.08.2018

«Kazakh Tourism ҰК» ел аумағындағы ең биік 20 шыңға арнайы экспедиция ұйымдастырады

20.08.2018

Жайылма елді мекені диқандарының өсіріп жатқан қарбызының даңқы өрлеп тұр

20.08.2018

Ақтауда үздік тауар өндірушілер анықталды

20.08.2018

Азиада аламаны басталды

20.08.2018

Кемпірбай сыйға кенде емес

20.08.2018

«Қазақ әдебиеті», 1961 жыл»

20.08.2018

Тәкен және күй өнері

20.08.2018

Қазақстанның танымалдығы арта түсті

20.08.2018

Баянауылда туризм қалай өрістемек?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Уикипедияның үйретері не?

Бүгінде адамдар қолдарына кітапты жиі ала бермейді. Оған себеп – интернет. Халық қажет деген мәліметтерді компью­терді ақтарып, уикипедиядан іздейді. Мұның өзі өскелең уақыттың талабы. Бі­­рақ сол ақпараттық технологияңыз уақыт­­тың талабымен үндескенімен, нақты ақпарат алып, тарихи шындыққа көз жет­кізгісі келген талғампаз адамдардың талабына сай келе бере ме? Міне, мәселенің осы жағына келгенде үлкен күмән туындай­тын тәрізді.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу