باحتيار تايلاقبايەۆ: «ونەردەگى «باسەكەلەستەرىم» جول بەرمەيدى»

bakha
-ءسىز قازاق انشىلەرىنىڭ ىشىندە اتاقتى گنەسيندەر اتىنداعى رەسەي مۋزىكا اكادەمياسىن ەسترادالىق ۆوكال ماماندىعى بويىنشا ءتامامداعان جالعىز ءانشىسىز. تالاپكەرلەر توپىرلاپ توبىمەن كەلسە دە، ماڭدايىنان شەرتىپ تۇرىپ شىن تالانتتى عانا تاڭداپ الاتىن تالابى كۇشتى گنەسيندەر بەرگەن تالىممەن ءالى تالاي جەرگە شىرقاپ بارۋىڭىز كەرەك ەدى. كەيىنگى جىپىرلاعان «جۇلدىزداردىڭ» اراسىنان كورىنبەيسىز عوي؟. .

-ءيا، مىقتىلاردى مىڭداپ ۇشىرعان ماسكەۋدەگى گنەسيندەرگە ءتۇسۋ ءۇشىن تالاپتى بولۋ از، تالانتتى بولىپ تۇسكەننىڭ وزىندە دە ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ باعىنىڭ جانا قويۋى قيىن. وزدەرىن «جۇلدىزبىز» دەپ جاريالاماسا دا، كۇللى كەڭەس وداعىنىڭ مۋزىكا ونەرىنە ءبىر ادامداي ەڭبەك سىڭىرگەن يوسيف كوبزون مەن گەلەنا ۆەليكانوۆا، الەكساندر گرادسكيدىڭ وزىنەن ءتالىم الدىم. شىن ونەردىڭ ءقادىر-قاسيەتىن باعالايتىن كاسىبي مامانداردىڭ دا، ءان دەسە ىشكەن اسىن الدىنا قوياتىن حالىقتىڭ دا مەنىڭ اندەرىمە دەگەن ىقىلاسى جوعارى بولدى. گاسترولدىك ساپارلارعا شىققاندا كونتسەرتتەردى «اۋىلعا»، «اعالارىم»، «اتا ءداستۇرى»، «دوسىما»، «سۇيگەنىم مەنىڭ قالادا» انىمەن باستاتىپ، بىرنەشە رەت قايتالاتىپ ايتقىزىپ، كەشتى سونىمەن اياقتاتاتىن. ال، قازىر ونەردىڭ قۇنى ارزاندادى. بيىك ولشەم وزگەردى. كەزىندە بىزگە قويىلعان تالاپتىڭ بۇگىن ءبىرى دە جوق. ەلىمىزدە وتەتىن ءارتۇرلى ءان بايقاۋلارىنا قاتىسىپ، ودان توپ جارىپ، ىقىلاسقا بولەنىپ جاتساق، كورشى رەسپۋبليكالاردىڭ كونكۋرسىنا جولداما الىپ، جۇلدەمەن ورالساق قانا تەلەديداردان كورىنۋگە مۇمكىندىك بەرىلەتىن ەدى. قازىر راحات، بىردەن تەليەۆيزياعا سەكىرىپ شىعاسىڭ، جىلت ەتىپ ءبىر كورىنىپ العاننان كەيىن ماحاببات تۋرالى ماعىناسىز ءاندى جازدىرىپ، تويدىڭ قامىنا كىرىسە باستايسىڭ. مۇرات-ءان ونەرىن جارىلقاۋ ەمەس، توي كورىگىن قىزدىرۋ. قوناقتاردى ريزا قىلسا، قوجايىننىڭ كوڭىلىنەن شىقسا، جەتەدى. ءبىر-بىرىمەن جارىسقان وسى ءنوپىردىڭ جارىسىنان ءوزىمىز دە، ءانىمىز دە كورىنبەي جاتسا، ول ءبىزدىڭ كىنامىز ەمەس.

-سوندا ءسىز قازىر قايدا ءجۇرسىز؟

-مەن قازىر «الماتى اۋەندەرى» كوممۋنالدىق-قازىنالىق كاسىپورىن ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىمىن. ۇجىمنىڭ شىعارماشىلىق-كوركەمدىك ماسەلەلەرى بويىنشا جاۋاپتىمىن. قۇرامىندا ەسترادالىق-سيمفونيالىق وركەستر، مۇرات سەركەبايەۆ جەتەكشىلىك جاسايتىن كامەرالىق وركەستر، «سامۇرىق»، «سازگەن سازى» سەكىلدى ونەر ۇجىمدارى جۇمىس ىستەيدى.

-ءبىراق، كەيىنگى اندەرىڭىز جۇرت ءسۇيىپ تىڭداعان «اۋىلعا»، «اعالارىم»، «اتا ءداستۇرى» سەكىلدى تانىمال بولا المادى عوي؟

-مۇمكىن، ول تالعامنىڭ، ولشەمنىڭ وزگەرۋىنەن بولار. حالىقتىڭ بۇگىنگى مۋزىكالىق سۇرانىسىن، نەگىزىنەن، جاستار قالىپتاستىرىپ وتىر. ءاندى ايتاتىن دا، جازاتىن دا، كونتسەرتتەرگە باراتىن دا-سولار. ۇلكەن بۋىن دا بارادى، ارينە، ءبىراق ولاردىڭ ۇلەس سالماعى تىم از. ال، جاستاردىڭ تالعامىنداعى ءان دە، ءانشى دە باسقا قازىر.

-مەرەكەلىك دۋماندى كەشتەرگە، مۋزىكالىق جوبالارعا شاقىرىلاسىز با؟

-بۇرىنعىداي ءجيى شاقىرماسا دا، ۇسىنىس-تىلەكتەر ءتۇسىپ جاتادى. قۇداي باسقا سالماسىن، ءان ونەرىندەگى قازىرگى «باسەكەلەستەردىڭ» جانىندا ءجىپ ەسە المايتىن بولدىق. جول بەرمەيدى. وسىنىڭ ءبارى تەليەۆيزياداعى ساياساتتىڭ سالقىنى ما دەيمىن. مىسالى، رەسەي تەلەارنالارىنداعى جاڭاجىلدىق، ياكي باسقا ءبىر مەرەكەلىك دۋماندى ساۋىق كەشتەرىن الىپ قاراڭىزشى. اللا پۋگاچيەۆاسى مەن سوفيا روتارۋى باستاپ، ليەۆ لەششەنكو، يۋري انتونوۆ، الەكساندر بۋينوۆتارى ءتىزىلىپ وتىرادى. قازاق ءان ونەرى ءۇشىن ءدال سونداي ەڭبەك سىڭىرگەن بولات ابدياحمەتوۆ، سەمبەك جۇماعاليەۆ، اقجول مەيىربەكوۆتەر ماڭدايى جارقىراپ نەگە وتىرمايدى سونداي كەشتەردە؟

كاسىبي ءانشى بولۋ قيىن. تويعا عانا جارايتىن جەڭىل اندەرمەن ونەر جاساي المايسىڭ. جاقسى ءان تۋدىرۋ ءۇشىن تەر توگۋ كەرەك. مەكەمەنىڭ قىزمەتكەرى سەگىز ساعات قالاي جۇمىس ىستەسە، ءبىر ءاننىڭ تاعدىرى ءۇشىن ءانشى دە ءدال سولاي ەڭبەكتەنۋى كەرەك. ويتكەنى، ءان بولاشاققا قالادى. ول ءاننىڭ تاريحىندا وسى كەزەڭدە ءومىر سۇرگەن ادامداردىڭ كوڭىل-كۇيى، جان سەزىمى، اڭسار-ارمانى سەزىلىپ تۇرۋى ءتيىس. مەنىڭشە، ءان وسىنداي بولسا عانا، ونەر رەتىندە مىندەتىن ورىندايدى. ءيىرىمى دە، قايىرىمى دا ءبىر-بىرىنەن اۋمايتىن ون شاقتى ءان جازعانشا، ساپاسى دا، سالماعى دا جوعارى ءبىر-اق ءان جازدىرسا، اتتەڭ، ونەردى ايتپاعاندا، ءانشىنىڭ ءوزى ءۇشىن دە الدەقايدا پايدالىراق بولار ما ەدى.

-ءسىزدىڭ جانىڭىزعا جاقىن كومپوزيتور كىم، بالكىم، زاماناۋي جاقسى كومپوزيتورعا كەزىكسەڭىز، ءبارىن ءوز ورنىنا قويۋعا بولار؟

-قازىر ماقسات جاۋتىكوۆپەن جۇمىس ىستەپ ءجۇرمىن. ويتكەنى، ءار ءانشىنىڭ تىڭدارمانىنا ايتقىسى كەلەتىن ويى، سىرى بولادى، ءوزىنىڭ ومىرلىك ۇستانىمىمەن، كوزقاراسىمەن بولىسكىسى كەلەدى، ال وسىنى ءانشىنىڭ داۋسىنا ساي ەتىپ، ۇيلەسىمدى جازىپ بەرەتىن كومپوزيتور سيرەك. كەيىنگى كومپوزيتورلاردىڭ ىشىنەن «مۋزارتپەن» بىرگە شىعارماشىلىعىن ورىستەتكەن ارمان بەكسۇلتاننىڭ مۋزىكالىق تالعامى مەن قارىمى قىزىقتىرادى. ارمانمەن دە بايلانىس ورناتا باستادىق، ناتيجەسى كەلەشەكتە كورىنە جاتار.

اڭگىمەلەسكەن ايگۇل احانباي قىزى،

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

egemen.kz/tote

پىكىر جازۋ