پولشادا 1987 -جىلى قايرات رىسقۇلبەكوۆكە ارناپ ماركا شىعارىلعان

488a60ee360758ac4df4c28be8a54490_resize_w_520_h_
1987 -جىلدىڭ شىلدە ايىندا پولشاداعى «ىنتىماقتاستىق» (سوليدارنوست) استىرتىن ۇيىمى حالىق قاھارمانى، جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ باتىرى قايرات رىسقۇلبەكوۆتىڭ قۇرمەتىنە پوشتا ماركاسىن شىعارعان. بۇل تۋرالى ەلوردادا وتكەن جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ تاريحي جانە حالىقارالىق ماڭىزىنا ارنالعان حالىقارالىق عىلىمي- پراكتيكالىق كونفەرەنتسيادا پولياك عالىمى، ازيانى زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ پرەزيدەنتى، PhD دوكتورى ۆلادىسلاۆ سوكولوۆسكي ايتتى.

ماركادا شالقاسىنان قۇلاپ جاتقان ەر ادامنىڭ بەينەسىنىڭ ۇستىندە «ق. رىسقۇلبەكوۆكە راقىمشىلىق جاسالسىن. الما- اتا 18.06.1987» دەپ جازىلعان. گورباچيەۆتىڭ سۋرەتىنىڭ استىندا «اشىقتىق قايدا!؟ » دەگەن سۇراق تۇر.

— ماركانىڭ استىڭعى جاعىنداعى جازۋ پولياك تىلىنەن اۋدارعاندا «ماركانى ساتۋدان تۇسكەن تابىس «ەركىندىك پەن بەيبىتشىلىك» قوزعالىسىنا بەرىلەدى» دەگەن جازۋ، — دەدى ۆلادىسلاۆ سوكولوۆسكي.

ۆارشاۆادان كەلگەن عالىم جەلتوقسان وقيعاسى تۋرالى 1986-87 -جىلدارى پولشادا ەلۋدەن استام مەرزىمدى باسىلىمدا جاريالانعان ماتەريالدارعا شولۋ جاسادى.

جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ قاھارمانى قايرات نوعايباي ۇلى رىسقۇلبەكوۆ 1986 -جىلى 16-18 جەلتوقساندا الماتىداعى وقيعاعا بەلسەنە قاتىسقان جاستاردىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. ق. رىسقۇلبەكوۆ 1987 -جىلعى 16 ماۋسىمدا قازاق كسر جوعارعى سوتىنىڭ قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى كوللەگياسى ۇكىمىمەن ەڭ جوعارعى جازا — ءولىم جازاسىنا كەسىلىپ، كەيىن اتۋ جازاسى 20 -جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىمەن اۋىستىرىلعان بولاتىن. الايدا، ق. رىسقۇلبەكوۆ تۇرمەدە قۇپيا جاعدايدا قازا بولدى. قازاقستان ەگەمەندىك العاننان كەيىن عانا قايرات رىسقۇلبەكوۆ قازاقستان جوعارعى سوتى پلەنۋمىنىڭ 1992 -جىلى 21 اقپانداعى شەشىمىمەن تولىقتاي اقتالدى. 1996 -جىلعى 9- جەلتوقساندا قر پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ جارلىعىمەن ق. ن. رىسقۇلبەكوۆ قايتىس بولعاننان كەيىن حالىق قاھارمانى اتاعىمەن، «وتان» وردەنىمەن ماراپاتتالعان.

وسى ورايدا، پولشانىڭ «ىنتىماقتاستىق» ۇيىمى تۋرالى دا از- كەم ايتا كەتەيىك. جۇمىسى توتاليتارلىق رەجيمگە، كوممۋنيستىك جۇيەگە قارسى باعىتتالعان «ىنتىماقتاستىق» پولشا كاسىپوداقتارى بىرلەستىگىنىڭ قىزمەتى 1989 -جىلدىڭ ساۋىرىندە عانا زاڭداستىرىلعان. قازىرگى تاڭدا ول پولشا رەسپۋبليكاسىنىڭ كاسىپوداعى دەگەن اتپەن جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. ۇيىمنىڭ نەگىزىن قالاعان لەح ۆالەنسا 1983 -جىلى «ادام قۇقى ءۇشىن كۇرەسكەر» رەتىندە بەيبىتشىلىك جونىندەگى نوبەل سىيلىعىمەن ماراپاتتالعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.

ارنۇر اسقاروۆ، «ەگەمەن قازاقستان»

پىكىر جازۋ