АХҚО криптовалютаны құптайды, ал Ұлттық банк қырын қарап отыр

«Астана» халықаралық қаржы орталығы коиптовалютаны құптайды. Алайда, Ұлттық банк оған қырын қарап отыр. Бұл туралы Atameken business channel (abctv.kz) хабарлады.

Егемен Қазақстан
18.05.2018 23882

Осы мақалада айтылғандай, қазір қоғамның криптовалюта туралы пікірі қақ жарылып тұр. Адамдардың бір тобы бұл нарықты дамыту керек десе, ендігі бір топ оның болашағына күмәнмен қарайды.

«Астана» халықаралық қаржы орталығы әкімшілігінің басқарушы директоры Қайрат Қалиевтің айтуынша, қазір әлемде криптовалюта нарығы қалыптасып, жетілу үстінде.

«Мынаны қаперде ұстаған жөн: қаласақ та, қаламасақ та әлемде криптовалюта нарығы құрылды. Бұл нарық Қазақстанда да жұмыс істеуде. Дәл қазіргі уақыттағы өзекті сауал – «Қандай қадам жасаймыз?». Біріншіден, криптовалюта нарығын елеусіз ғана қалдыруға болады. Екіншіден, бұған түбегейлі тыйым салуға да мүмкіндік бар. Қазақстандағы кейбір мекемелер мұндай қадамды жақтап отыр. Үшіншіден, криптовалюта нарығын реттеу керек. «Астана» халықаралық қаржы орталығы үшінші қадамды құптайды», – дейді Қайрат Қалиев.

Қаржы орталығы өкілінің сөзінше, криптовалютаның жағымды да, жағымсыз да тұстары бар. Соған қарамастан, бұл нарықты дамытуға болады.    

«Халықаралық қаржы орталығы жаңа қаржылық құралдарды дамытуға бейілді. Сондықтан, орталық жаңа нарықтарды іздестіруде. Бұл ретте, криптовалюта нарығын алға бастыруға болады. Сол себепті біз аталған нарықтың реттелгенін қалаймыз», – дейді ол. Қайрат Қалиевтің сөзіне сенсек, «Астана» халықаралық қаржы орталығы криптовалюта нарығын реттеудің арнайы ережелерін әзірлеуде. Аталған ережеге сәйкес, криптовалютаны сауда жасауға, цифрлық қызметтерді атқаруға қолдану жоспарлануда. Ол үшін нарықтағы қаржылық тәуекелдерді мейлінше азайту керек. Десек те, Қазақстанның Ұлттық банкі криптовалютаға қарсы қатаң саясат ұстанып отырғанын жақсы білеміз. Яғни, қаржылық реттеуші аталған нарыққа аяқ басқысы келмейді. Қайрат Қалиевтің айтуынша, Ұлттық банк бұл жерде ең алдымен тұтынушылардың құқығын қорғауға басымдық беруде. Яғни, Қазақстандағы 18 миллион халықтың мүддесін қорғау тұрғысынан келіп отыр.

«Бір жағынан бұл дұрыс та. Криптовалютадан хабары шамалы адамдар өз активтерін жоғалтып алуы мүмкін. Ал бұл кейін үлкен проблемаға айналуы ықтимал. Мұндай топтар көбейген кезде, амалы құрығандықтан үкіметтен қолдау сұрайтын болады. Сол себепті Ұлттық банк криптовалюта нарығына беттемей отыр. Десек те, аталған нарық Қазақстанда жұмыс істеуде. Демек, оған тыйым салудан гөрі, реттеудің тетіктерін қарастырған жөн. Сондай-ақ, криптовалюта нарығы ақша айналымымен салыстырғанда әлдеқайда ашық екенін ұмытпауымыз керек», – дейді «Астана» халықаралық қаржы орталығы әкімшілігінің басқарушы директоры.

Ал киберқауіпсіздік саласының маманы, Group-IB компаниясының (Ресей) жеке клиенттермен жұмыс жөніндегі директоры Руслан Юсуфов соңғы жылдары хакерлер криптовалюта нарығына жиі шабуыл жасайды дейді.

«Криптовалюта нарығын қауіпсіз деп айта алмаймын. Сөзім дәлелді болу үшін екі мысал келтірейін. Осы жылдың қаңтар айында Жапонияның тек криптовалюталармен ғана жұмыс істейтін биржасына хакерлік шабуыл жасалды. Салдарынан 533 млн доллар жоғалып кетті. Ал ақпан айында Италия биржасы да дәл осындай жағдайды бастан өтерді. Бұл жолы хакерлер 180 млн доллар көлеміндегі қаржыны үптеп кетті. Бұл өзі банкті тонағанға ұқсайды. Соңғы жылдары хакерлер криптовалюта нарығын жиі торуылдайтын болды. Себебі, бұл нарыққа шабуыл жасаған қылмыскердің жаза арқалап, түрмеге түсу мүмкіндігі өте төмен. Өйткені, криптовалюта нарығын күдіктенетіндей із қалдырмай-ақ тоңауға болады», – дейді Руслан Юсуфов.

 Киберқауіпсіздік саласы маманының сөзінше, хакерлердің құрығына түспеудің қарапайым ғана жолдары бар.

«Криптовалюта дегеніміз күнделікті қалтамызда жүретін ақша толы әмиян секілді. Әмиянды жоғалтып алмауға тырысамыз ғой. Криптовалютаға да дәл сондай қамқорлық керек. Сондай-ақ, криптовалютадағы жинақтарды мейлінше жасырын ұстау қажет. Кім-көрінгенге айта беруге болмайды. Мұндай ақпарат хакерлердің құлағына тисе, ертеңінде-ақ жинаққа шабуыл жасауы әбден мүмкін», – дейді киберқауіпсіздік саласының маманы.

Дүниежүзілік банктің аймақтық басқармасының Еуропа мен Орталық Азия бойынша бас экономисі Ханс Тиммердің сөзінше, криптовалюта нарығына күмәнмен де, сеніммен де қарауға болады.

«Криптовалюта – цифрлық революцияның бір ғана бөлігі. Менің күмәнім цифрлық эволюцияның даму қарқынына байланысты болып отыр. Мәселен, блокчейн технологиясын алайық. Ол 2009 жылы жұмысын бастады. Дәл осы жылы алғашқы криптовалюта – биткойн пайда болды. Сондай-ақ, 2009 жылы алғашқы айфон да өмірге келді. Осылайша, интернет-қызметтердің ауқымы кеңейіп кетті. Қазір барлық салада интернет-қызметтер жақсы дамыған. Ал әр сала өз бетінше дамуға бет алған жағдайда криптовалютаға сенім артуға болмайтын секілді», – дейді Ханс Тиммер.Оның сөзінше, бұл нарықты дамытып, реттеу тетігін іске қоспаса тағы болмайды. Өйткені, криптовалютаны жасаушылардың ықпалы артып келеді.

«Мәселен, Facebook криптовалюталық компаниялармен бірігіп алды. Яғни, бұл нарықта ірі ойыншылар пайда бола бастады. Ал олар үкіметті бақылауға алғысы келеді. Бұл – өте қауіпті», – дейді Дүниежүзілік банктің өкілі. Әлемдегі ең алғашқы криптовалюта – биткойн. Осы саланың білікті маманы Маттиа Раттагги криптовалюта ақшаның орның алмастыра алады деген пікірде.

– Криптовалютаның анасы. Бұл өзі қалай пайда болды? Ол үшін сәл шегініс жасау керек. 2008 жылы әлем қаржылық дағдарысты өткерді. Осы тұста кейбір мамандар банктік сектордан бөлек өзге де жүйелерді құру туралы бас қатыра бастады. Соның нәтижесінде биткойн дүниеге келді. 2009 жылы биткойнмен алғашқы транзакция жасалды. 2016 жылы биткойнның бағасы артты. Ал 2017 жылдың соңына қарай баға құлдырай бастады. Өйткені өзге де криптовалюталар пайда болды. Бәсекелестік артты. 2018 жылдың алғашқы тоқсанындағы жағдайды бағамдар болсақ, биткойнның бағасы жоғарылап келеді. Жалпы, криптовалюта нарығы жылдам дамуда. Бұл бағытқа қомақты қаржы да құйылып жатыр. Ойыншылар көбейе бастады», – дейді Маттиа Раттагги. Оның айтуынша, криптовалюта нарығында екі үлкен проблема бар. Біріншісі – бағаның құбылмалылығы. Арнайы реттеу тетігі болмағандықтан, бағаның құбыла беретіні түсінікті. Ал екінші проблема – энергия тұтыну. Яғни, инфрақұрылым мәселесі түбегейлі шешілмеген. Маттиа Раттаггидің дерегінше, қазір әлемде криптовалютаның 1500-ден астам түрі бар.

Әлемде кең таралған тағы бір криптовалюта – блокчейннің білгірі, Mauritius Blockchain Advisory Foundation компаниясының негізін қалаушы Джошуа Хоулидің болжамынша, 2027 жылға қарай әлемдік жалпы ішкі өнімнің 10%-ын блокчейн активі құрамақ. Бұл дегеніміз – 10 трлн АҚШ доллары. Еске сала кетейік, мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Астана экономикалық форумында БҰҰ алаңында криптовалютаға қатысты ортақ ереже бастамасы жүзеге асырылуы тиіс екенін айтқан болатын.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.08.2018

Жамбылда ет экспорты мың тоннаға артады

17.08.2018

Рустам МИННИХАНОВ: Экономикалық байланысты кеңейтуге мүдделіміз

17.08.2018

Солтүстік Қазақстан университеті 1702 грант ұттып алды

17.08.2018

Сапар Өтемісұлы туралы сыр

17.08.2018

Күншуақ қаласындағы жазушы

17.08.2018

Тұлға тағылымы

17.08.2018

Қарағандыда «Мерейлі отбасы-2018» байқауының облыстық кезеңі өз мәресіне жетті

17.08.2018

Қостанайлық диқандардың биылғы кеусені 5 миллион тоннадан кем болмайды

17.08.2018

Тілтолғақ пен тілтұтқа

17.08.2018

Елімізде халықаралық музыкалық байқау басталады

17.08.2018

«Шахтер» саябағында салынған бассейн құрылысы қала тұрғындарын таңғалдырды

17.08.2018

Жезқазғандағы жекеменшік Диснейленд

17.08.2018

Еуропа лигасы: «Астананың» плей-офф кезеңдегі қарсыласы анықталды

17.08.2018

Қазақстанда ұлттық этноспорт ойындарынан кіші Олимпиада өтеді

17.08.2018

Астанада Шыңғыс Айтматов атындағы көшенің ашылу рәсімі өтті

17.08.2018

Абай әлеміне саяхат

17.08.2018

Батыс Қытай айшықтары

17.08.2018

Рудныйда Челябі облысындағы қазақ диаспорасы өкілдерінің қатысуымен дөңгелек үстел өтті

17.08.2018

Мәлік Ғабдуллиннің ғылыми-әдеби еңбектері қамтылған 11 томдық кітабының тұсаукесері өтті

17.08.2018

Елбасы жұмыс сапарымен Солтүстік Қазақстан облысына барады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу