Қоқыстан қажетті зат өндіріледі

Қостанай облысында қоршаған ортаны қоқыстан тазартып қана қоймай, өндіріс пен тұрмыс қажетіне жарамды заттар өндіру мүмкіндігіне қол жетті. Өңірдегі қоқыс өңдейтін алғашқы заманауи зауыт Қостанай қаласының іргесіндегі Затобол кентінен орын тепті.

Егемен Қазақстан
15.01.2019 1950
2

Кәсіпорын күніне 8 сағат жұмыс істегенде жылына 40 мың тонна қоқысты іріктеп, өңдейді. Ал оның қуаты артып, үш ауысымдық жұмыс күніне көшкенде жылына 120 мың тонна қоқыс тазартып, игере алады. Зауыт толық қуатына үш сатылап қосылатын болады. Әзірге кәсіпорынның алғашқы желісі салтанатты түрде іске қосылды. «Eko siti kz» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің директоры Жандос Жақсыбаевтың айтуынша, келесі жылдың басында зауыттың екінші сатысы, яғни қоқысты тазарту, жуу желісі іске қосылады. Үшінші сатысында шикізат ретінде пайдаланылатын пластик түйіршіктерін өндіретін болады.

– Бұл – біздің облыс үшін бірегей жоба. «S.M.F. – Sistem» тоқымасыз материал фабрикасының әлеуеті үлкен, олар бізден инфрақұрылым жасауға көмек сұрап отыр. Бұл бізді қуантады, демек компанияның жос­пары ауқымды деген сөз. Біз оған барлық жағдайда көмек беретін боламыз. Сонымен қатар қоқыстың өңделуі қоршаған ортаның экологиясын жақсартады, бұл да жақсы нышан, – деді зауыттың салтанатты іске қосылуына қатысқан облыс әкімі Архимед Мұхамбетов.

Бұл жобаның алғашқы желісінің құны 300 миллион теңгені құрады. Қоқыс өң­дей­тін зауыт өзінің құрылтайшы­сы «S.M.F. – Sistem» тоқымасыз мате­риал фаб­рикасын шикізатпен қамтамасыз ете­тін болады. Қайта өңделген қоқыстан фабрика 80 түрлі зат өндіреді. Оның арасында газға, суға, кабельге, тағы басқа да қажетке пайдаланылатын құбырлар, тасжол төсеніші секілді жаңа технологиямен өндіріске пайдаланылатын материалдар да бар. Қоқыс өңдеу кешенінің барлық сатысы іске қосылуға дейін 3 миллиард теңге жұмсалады. Оның екі миллиард теңгесі жеке қазандық орнатуға пайдаланылады.

– Қазандық салынатын болса, керекті жылу тарифін 40 пайызға арзандатар едік, – дейді «S.M.F. – Sistem» тоқымасыз материал фабрикасының директоры Марат Сәдуақасов. Жаңа ірі жоба қоқысты тасушы, іріктеп, тазалаушы және одан жаңа заттар жасап шығарушы үш компанияның консорциум құруы арқылы жүзеге асырылмақ. Марат Фазылжанұлының айтуынша, мұнда негізінен пластик пен полиэтиленнен жасалған шөлмектер, қалталар секілді қоқыс түрлеріне көңіл бөлінеді. Өйткені тоқымасыз материал фабрикасы осы қоқыс түрлерін екінші рет өңдеумен айналысады. Олар осы күнге дейін шикізатты сырттан сатып алып отырды. Егер қоқыс сапалы тазартылып, өздеріне қажет­ті шикізат алып отырса, фабрика қуаты Қазақстандағы барлық осындай қалдықтың жартысын өңдеуге жетеді. Қоқыс тазартатын жаңа кәсіпорын әзірге жылына 40 мың тонна қоқыс іріктеп, тазартатынын айттық. Соның тоқымасыз материал фабрикасы шикізатқа алатын 1200-1500 тоннасы пластик заттар болады екен. Олар алда­ғы уақыт­та бұл көрсеткішті 2800 тон­­нағ­а жеткізуді ойластырып отыр. Әзір­­ше фабрика барлық шикізаттың 30 па­­йызын бәрібір сатып алуға мәж­бүр. Алд­ағы уақытта металл, ағаш, қағаз секілді басқа да заттар өң­де­летін болады. Ал улы, қауіп­ті қал­­дықтар Қарағандыдағы арнайы кә­сіп­­­орынға жіберіліп, өртеліп, жойылады.

Қоқысты жойып, айналаны тазарту және оны өңдеу қазір өзекті мәселенің бірі. Бұл орайда Марат Сәдуақасов жапондықтардың тәжірибесінен үйрену қажеттігін айтты. Ол үшін қалалар мен ауыл­дарда арнайы орындарға қоқыстарды іріктеп салатын контейнерлер қою қажет. Тоқымасыз материал фабрикасы кон­тейнер­лердің үлгісін де жасап көрсетіп қойыпты.

– Қоқыстарды іріктеп жинау тәжіри­бесін енгізу үшін ең алдымен тұрғын­дардың санасы көтерілуі, әдетке айналдыруы тиіс. Оған да бірте-бірте келерміз. Қоқыс ірік­теліп жиналса, оған жұмсайтын қаржы шығыны азаяды, айнала тазарады, одан күнделікті пайдаланатын және өндіріске қажетті екінші рет өңделген заттар өндіріледі. Пайдадан басқа зияны жоқ, – дейді Марат Фазылжанұлы.

Адамзатқа қоқыстың қасында өмір жоқ. Сондықтан Қостанайда іске кірісіп жат­қан жаңа кәсіпорынның болашағы үлкен.

Нәзира ЖӘРІМБЕТ,

«Егемен Қазақстан»

ҚОСТАНАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу