ПАЙДАЛЫ ҚАЗБАЛАР
ПАЙДАЛЫ ҚАЗБАЛАР бөліміндегі ең маңызды оқиғалар, сараптамалар мен соңғы жаңалықтардың толық тізімі.
Жер қойнауын игерудің өзектілігі
<p style="text-align: left;">Еліміздің мұнай-газ бен көмір саласында инвестициялық белсенділік сақталып, геологиялық барлау жұмысы жаңа кезеңге қадам басты. Көмірсутек ресурстары қайта бағаланып, олардың болжамды көлемі айтарлықтай ұлғайды. Мемлекет жер қойнауын игеру саласын жетілдіруге, ше­­­тел­дік капитал тартуға әрі отандық кәсіпорын­дардың үлесін арттыруға бағытталған жүйелі шара­ларды қолға алып отыр.</p>
Кен орнындағы рекордтық көрсеткіш
<p style="text-align: left;">Кейінгі жылдары жер қойнауын тиімді игеру, геологиялық саланы жаңа технологиялық деңгейге көшіру жұмыстары қарқын ала бастады. Былтыр Президент тапсырмасы бо­йын­ша саланы жүйелі жаңғыртудың нәтижесінде пайда­лы қаз­балардың 103 түрі мен 10 мыңға жуық кен орны мем­ле­кеттік есепке алынды. Әйткенмен, пайдалы қазбалардың едәуір бөлігі әлі де шикізат күйінде экспортталып отыр.</p>
5 айда 2,39 млн тонна мұнай өңделді
<p style="text-align: justify;">Биылғы 5 айда Атырау мұнай өңдеу зауытында өңделген көмірсутекті шикізат көлемі осынша межеге жетті. Зауыттың бас директоры Қуаныш Бишимовтің мәліметінше, жеңіл мұнай өнімдерінің негізгі түрлері бойынша оң динамика байқалады. Дизель отынын өндіру 786,1 мың тоннаға дейін өсті. Бұл – жоспарланған көлемнен 66,7 мың тоннаға (немесе 9%-ға) артық. Осы кезеңде 105,5 мың тонна сұйытылған мұнай газы шығарылып, жоспар 12%-ға артық орындалған.</p>
Қойнаудағы байлықты қоғам қадағалайды
<p style="text-align: justify;">Елімізде жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай платформасы (minerals.e-qazyna.kz) іске қосылды. Онда өтінім беруден аукционға дейін және лицензия беру үдерісі автоматтандырылған. Бұдан былай жеріміздегі қазынаны игерсем дейтін инвестор порталға тікелей кіріп, қалаған сайтты таңдап, аукционға қатысуға өтінім бере алады.</p>
Мұнайға сұраныс төмендейді
<p style="text-align: justify;">«Fitch Ratings» мәліметіне сүйенсек, келер жылы мұнайға сұраныс айтарлықтай баяулайды. Демек өнім қарқыны 2023–2024 жылдарға қарағанда біршама төмендейді. Бұған жаһандық энергетикалық стратегиялардағы өзгерістер себеп.</p>
Қарашүңгілден басталған мұнай қайнары
<p style="text-align: justify;">Қазақ жерінде табиғи байлық көп. Әсіресе ел экономикасының өркендеуіне серпін беретін, әлем­дегі алпауыт компаниялардың назарын аударып отырған мұнай мен газдың мол қоры бар. Қазір бірнеше мың адамды жұмыспен қамтып, өзге де салаларды өрге сүйреген мұнай-газ өнеркәсібі ел экономикасының драйверіне айналды. Ал қазақ мұнайы туралы сөз қозғағанда, алдымен Қарашүңгіл кен орны ойға оралады. Өйткені тарихи дерекке жүгініп айтар болсақ, 1899 жылы Жылыой ауданының аумағында орналасқан Қарашүңгілдегі №7 ұңғының 42 метр тереңдігінен мұнай бұрқағы атқылаған. Мұ­найшылар үшін өте тайыз саналатын тереңдіктен тәулігіне 22-25 тонна құрайтын «қара алтын» қайнары алынған. Сол жерден торсыққа құйылып, түйеге артылған 100 тонна мұнай Каспий теңізінің жағалауында күтіп тұрған тасымалдаушы кемеге жөнелтілген.</p>
Қазба байлық қазан түбінде қалды ма?
<p style="text-align: justify;">Саланы ішінен білетін мамандар елдегі қазба байлық қоры түгесіліп келеді деп дабыл қағып жүр. Бәлкім, геологиялық саланы дамытуға, жерасты қазба байлығын барлауға бөлінетін мемлекет қаржысының тым төмендігі болар, соңғы жылдарда бірде-бір кен орны ашылмаған. Жерасты өте сирек кездесетін металға бай ел мұндай маңызды істе неге сылбыр қимылдап тұр? Топырағына қайла тимеген өлкелердің астында мол мұра жатпасына кім кепіл?</p>
«Қашаған» тереңіндегі «қара алтын»
<p style="text-align: justify;">Елімізде әлем көз тіккен, құр­лықтан да, су түбінен де «қара алтын» өндіру тәжірибесімен төрткүл дүниеге танылған ірі мұнай компаниялары көп емес. Мәселен, Атырау облысында дәл сондай екі кеніш бар. Бірі – «Теңіз», екіншісі – «Қашаған» кен орны.</p>
Алтынды өңірдің халқы не дейді?
<p style="text-align: justify;">Өткен аптада Күршім ауданының Маралды ауылында алтын өндіру фабрикасы құрылысының жобасы бойынша қоғамдық тыңдау өтті. Тыңдауға 100-ден аса тұрғын қатысып, 19 адам ресми түрде тіркелді. Сонымен қатар жергілікті атқарушы билік өкілдері де болды. Айта кетерлігі, тыңдауға қатысқан халықтың ұсыныстары ескеріледі.</p>
Мұнай дипломатиясы һәм Қазақстан
<p style="text-align: justify;">Қара алтын сегментіндегі қазіргі жағдайға сарапшылар «белгісіздік кезеңіндегі мұнай дипломатиясы» деп баға беріп үлгерді. Әзірге бұл майданның басты ойыншылары кім екені нақтыланған жоқ. Тіпті әлемдік мұнайдың қомақты бөлігін уысында ұстап отырған, өзін басты ойыншылардың қатарында танытып келген Ресейдің де тек мұнай құбырына тәуелді екенін 2022 жылдың басында байқадық.</p>