Қызметте де, отбасында да дипломат

Негізінен дипломатия ерлердің жұ­мысы екені жиі айтылады. Бұл пікірмен келі­сесіз бе?

2. Неліктен дипломатиялық қыз­мет­ті таңдадыңыз?

3. Әйелдерге тән қасиеттердің дипло­ма­­тиялық қызметте көмектескен кез­де­рі болды ма?

4. Жауапты қызмет пен отбасын қатар алып жүру қиын ба?

Раушан ЕСБОЛАТОВА,
Қазақстанның Таиланд Король­ді­гін­дегі Төтенше және өкілетті елшісі

1.Расымен, дипломатия ғасырлар бойы ерлер мамандығының қатарына жат­қызылды. Дегенмен, бүгінде дип­ло­мат­тар қатарында әйелдердің саны артуда. Мы­салы, Нью-Йоркте бас консул әйелдер саны 27-ге жетті. Ал Таиландта 12 елші әйел аккредиттелген. Менің ойымша, қа­зір­­гі таңда бұл саланы тек ер азаматтарға ғана тән деп кесіп айтуға болмайды.

2. Бұл қызмет арқылы Елбасы маған үлкен сенім артты деп ойлаймын. Сонымен қатар дипломат өзінің кәсібилігін, интел­ле­ктуалды капиталын, әлеуметтік бай­ланыстарын пайдалана отырып Қазақ­стан­ның дамуы мен ел игілігі үшін өз Ота­нынан алыс жерде жұмыс істейді. Бұл да үлкен жауапкершілік жүктейтіні анық.

3. Менің ойымша, патриотизм, елі­не деген сүйіспеншілік, мемлекеттің жетістіктерін мақтан тұту адамның жынысына тәуелді емес. Ал дипломат жұмыс барысында кез кел­ген адаммен тіл табысуы керек. Бұл әйел адамдарға тән қасиеттердің бірі деп ойлай­мын. Сонымен қатар біз жергілікті әйелдер қау­ымымен тығыз қарым-қатынаста бо­ла­мыз. Бұл да қызметімізге пайдасын ти­гізбей қоймайды.

4. Отбасы да дипломатияға негізделген кі­шігірім мемлекет екені сөзсіз. Ұлым ме­нің жауапты жұмыс істейтінімді тү­сінеді. Ал мен онымен уақыт өткізу үшін әр мүм­кіндікті пайдалануға тырысамын. Та­­ңертең 5-те тұрып, таңғы ас әзірлеп, мек­теп­ке шығарып саламын. Жұмыс қан­ша­лықты маңызды болғанымен, отба­сын­дағы тәртіпті сақтауға, бала тәрбие­­сіне уақыт бөлу керек.

Мәдина ЖАРБОСЫНОВА,
ЕҚЫҰ Адам саудасына қарсы күрес жөнін­дегі арнайы өкілі және үйлес­ті­ру­шісі

1.Шынында да дипломатия ер-аза­маттарға тән сала ретінде мойындалған. Мен дипломатиялық қыз­метке енді кел­генде көп жұмыс істеуге, кәсі­би дең­гейде ерлермен тең немесе кей­бір жер­лерде жоғары болуға лайық екенім­ді дәлелдеуге мәжбүр болдым. Кейін Нью-Йоркте «Көп­теген жетістіктерге қол жеткізе білген әйел­ге» деген жазумен Әлем­­дік ескерткіш таң­баны алдым. Бұл ме­­ні жігерлендіре түс­ті. Қазіргі таңда бұл сала­­да әйелдер ер-аза­маттарымыздан кем жұ­­мыс істемейді.

2. Мен дипломат болуды мектеп қа­быр­ғасынан бастап армандадым. Алай­да, Қазақстан тәуелсіздікке қол жеткіз­геннен кейін ғана арманым жүзеге асты.

3. Барлық әйелдердің бойында болатын жауапкершілік, жұмысқа қабілеттілік және жинақылық маған да тән қасиеттердің бірі. Сондай-ақ жұмысымызда әйелдің бей­бітшілікті сақтауға деген ұмтылысы да көп көмегін тигізеді. Қарсыласымды сендіру үшін эмоцияға жүгінген кезім де аз емес. Мысалы, БҰҰ-ның Бас хатшысы Кофи Аннан 2002 жылдың қазан айына Орта­лық Азия елдеріне сапарын жос­пар­лады. Мен ол кезде Қазақстанның БҰҰ-дағы Тұрақты өкілі едім. Сол кез­де Бас хатшының сапары Ирактағы жағ­дай­дың нашарлауына байланысты кейін­ге қалдырылатыны хабарланды. Кофи Аннан ауызша түсініктеме беру және мем­лекет басшыларына кешірім хаттарын жол­дау үшін Орталық Азия елдері мен Моңғолия елшілерін кез­десуге шақырды. Жарты сағатқа со­зылған кездесуде ер-азаматтар бұл са­пардың болмайтыны тура­лы хабар­ла­маны жеңіл қабылдады. Ал мен эмоцияларымды шектей алмадым. Кез­десуден кейін Кофи Аннан са­пар­дың кей­інге қалдырылғаны туралы хат­­тарды тарат­пады. Үш сағаттан кейін осы кабинеттің бас­тығы Икбал Риза теле­фон соғып, Бас хатшы сапарға бару ту­ра­лы шешім қабылдағанын айтты. Ол ма­ған: «Елші ханым, эмоционалды тұр­ғы­да сендіре білдіңіз, себебі Бас хатшы ал­ғаш рет халықаралық бұқаралық ақпарат құ­ралдарына таратылған шешімін жоққа шы­ғарды», деді. БҰҰ Бас хатшысының Қазақстанға алғашқы сапары 2002 жыл­­ғы 18 қазанда өтті. Осылайша мен Елба­сының тапсырмасын орындадым.

4.Отбасың мен жұмысыңды қатар алып жүру сырт көзге оңай көрінгенімен, іс жүзінде бірқатар қиындықтар бар. Бірақ отбасында да дипломат бола білу керек. Әйел – отбасының ұйытқысы бол­ған­дық­тан, кейде өз мүдделеріңді шек­теуге тура келеді.

Жұлдыз АҚЫШЕВА,
БҰҰ-ның Оңтүстік Африкадағы есір­т­кі және қылмыс жөніндегі басқар­ма­сы­ның аймақтық өкілі

1.Менің ойымша, дипломатия – ген­дерлік белгіге негізделмеген кәсіби сала. Ол басқа мамандықтар сияқты білім, кәсіби дайындық, тәжірибе мен икемділікті қажет етеді. Табысқа қол жеткізу үшін жұмысты үлкен ынтамен істеу керек. Алайда, көп­теген іссапарлар мен тұрақсыз жұмыс кү­ні сияқты ерек­ше­ліктерге байланысты әйел­дерде бір­қатар қиындық туындайды. Кә­сіби тұр­ғы­да даму мен отбасылық мін­дет­терді орын­дауды қатар алып жүру оңай емес.

2. Ме­нің барлық кәсіби қызметім БҰҰ-мен тығыз байланысты. Ресей Сыртқы іс­тер министрлігінің Дипломатиялық ака­де­мия­сының студенті бола отырып, Ресейдің Нью-Йорктегі БҰҰ жанындағы Тұрақты өкілдігінде тағылымдамадан өттім, одан кейін Қазақстанның БҰҰ жанындағы Тұрақты өкілеттігінің дипломаты ретінде жұмыс атқардым. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігінің Орталық аппаратына қайта оралып, БҰҰ мен халықаралық ұйым­дар басқармасы басшысының лау­азымына тағайындалдым. 18 жыл бойы Біріккен Ұлттар Ұйымының Есірткі және қылмыс жөніндегі басқармасында, алғашында Венадағы штаб-пәтерінде, қазір Оңтүстік Африкадағы аймақтық кеңседе жұмыс істеп жүрмін. Бір сөзбен айтқанда, мамандыққа келгенде таңдау көп болған жоқ.

3. Қазіргі таңда арулардың бойынан шы­дамдылықты да, табандылықты да кө­руге болады. Бұл қасиеттер кез келген жұ­мыста көмектеседі деп ойлаймын.

4. Отбасы мен қызметті қатар алып жүру өте қиын. Жиі іссапарларға байланыс­ты уақытым тығыз, алайда бос уақытымды отбасыммен өткізуге тырысамын. Кейде ұлы­ма үй тапсырмасын орындауға Skype арқылы көмектесуге тура келеді. Алайда, мұндайда бос уақытты, отбасылық құнды­лық­тарды бағалай бастайсың.

Дайындаған

Гүлнұр ҚУАНЫШБЕКҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»