Үйкүшік (әңгіме)
<p style="text-align: justify;">Арқабайдың жасы биыл отыз тоғызға аяқ басты. Құ­­­дай қаласа қырық та қыр­ астынан қылтиғалы тұр.­ ­Арқабайдың жұмыссыз атан­­­ғанына алты жылға жуықтады.</p> <div alt="0" id="SL_balloon_obj" style="display: block;"> <div class="SL_ImTranslatorLogo" id="SL_button" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/imtranslator-s.png"); display: none; opacity: 1;"> </div> <div id="SL_shadow_translation_result2" style="display: none;"> </div> <div id="SL_shadow_translator" style="display: none;"> <div id="SL_planshet"> <div id="SL_arrow_up" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/up.png");"> </div> <div id="SL_Bproviders"> <div class="SL_BL_LABLE_ON" id="SL_P0" title="Google">G</div> <div class="SL_BL_LABLE_ON" id="SL_P1" title="Microsoft">M</div> <div class="SL_BL_LABLE_ON" id="SL_P2" title="Translator">T</div> </div> <div id="SL_alert_bbl" style="display: none;"> <div id="SLHKclose" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/delete.png");"> </div> <div id="SL_alert_cont"> </div> </div> <div id="SL_TB"> <table cellspacing="1" id="SL_tables"> <tr> <td align="right" class="SL_td" width="10%"><input id="SL_locer" title="Зафиксировать язык" type="checkbox" /></td> <td align="left" class="SL_td" width="20%"><select id="SL_lng_from" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/select.png") 100% 0px no-repeat rgb(255, 255, 255);"><option value="auto">Определить язык</option><option value="az">Азербайджанский</option><option value="sq">Албанский</option><option value="am">Амхарский</option><option value="en">Английский</option><option value="ar">Арабский</option><option value="hy">Армянский</option><option value="af">Африкаанс</option><option value="eu">Баскский</option><option value="be">Белорусский</option><option value="bn">Бенгальский</option><option value="my">Бирманский</option><option value="bg">Болгарский</option><option value="bs">Боснийский</option><option value="cy">Валлийский</option><option value="hu">Венгерский</option><option value="vi">Вьетнамский</option><option value="haw">Гавайский</option><option value="ht">Гаитянский</option><option value="gl">Галисийский</option><option value="nl">Голландский</option><option value="el">Греческий</option><option value="ka">Грузинский</option><option value="gu">Гуджарати</option><option value="da">Датский</option><option value="zu">Зулу</option><option value="iw">Иврит</option><option value="ig">Игбо</option><option value="yi">Идиш</option><option value="id">Индонезийский</option><option value="ga">Ирландский</option><option value="is">Исландский</option><option value="es">Испанский</option><option value="it">Итальянский</option><option value="yo">Йоруба</option><option value="kk">Казахский</option><option value="kn">Каннада</option><option value="ca">Каталанский</option><option value="ky">Киргизский</option><option value="zh-TW">Китайский Трад</option><option value="zh-CN">Китайский Упр</option><option value="ko">Корейский</option><option value="co">Корсиканский</option><option value="ku">Курманджи</option><option value="km">Кхмерский</option><option value="xh">Кхоса</option><option value="lo">Лаосский</option><option value="la">Латинский</option><option value="lv">Латышский</option><option value="lt">Литовский</option><option value="lb">Люксембургский</option><option value="mk">Македонский</option><option value="mg">Малагасийский</option><option value="ms">Малайский</option><option value="ml">Малаялам</option><option value="mt">Мальтийский</option><option value="mi">Маори</option><option value="mr">Маратхи</option><option value="mn">Монгольский</option><option value="de">Немецкий</option><option value="ne">Непальский</option><option value="no">Норвежский</option><option value="pa">Панджаби</option><option value="fa">Персидский</option><option value="pl">Польский</option><option value="pt">Португальский</option><option value="ps">Пушту</option><option value="ro">Румынский</option><option value="ru">Русский</option><option value="sm">Самоанский</option><option value="ceb">Себуанский</option><option value="sr">Сербский</option><option value="st">Сесото</option><option value="si">Сингальский</option><option value="sd">Синдхи</option><option value="sk">Словацкий</option><option value="sl">Словенский</option><option value="so">Сомалийский</option><option value="sw">Суахили</option><option value="su">Сунданский</option><option value="tg">Таджикский</option><option value="th">Тайский</option><option value="ta">Тамильский</option><option value="te">Телугу</option><option value="tr">Турецкий</option><option value="uz">Узбекский</option><option value="uk">Украинский</option><option value="ur">Урду</option><option value="tl">Филиппинский</option><option value="fi">Финский</option><option value="fr">Французский</option><option value="fy">Фризский</option><option value="ha">Хауса</option><option value="hi">Хинди</option><option value="hmn">Хмонг</option><option value="hr">Хорватский</option><option value="ny">Чева</option><option value="cs">Чешский</option><option value="sv">Шведский</option><option value="sn">Шона</option><option value="gd">Шотландский (гэльский)</option><option value="eo">Эсперанто</option><option value="et">Эстонский</option><option value="jw">Яванский</option><option value="ja">Японский</option></select></td> <td align="center" class="SL_td" width="3"> <div id="SL_switch_b" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/switchb.png");" title="Перевернуть языки"> </div> </td> <td align="left" class="SL_td" width="20%"><select id="SL_lng_to" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/select.png") 100% 0px no-repeat rgb(255, 255, 255);"><option value="az">Азербайджанский</option><option value="sq">Албанский</option><option value="am">Амхарский</option><option value="en">Английский</option><option value="ar">Арабский</option><option value="hy">Армянский</option><option value="af">Африкаанс</option><option value="eu">Баскский</option><option value="be">Белорусский</option><option value="bn">Бенгальский</option><option value="my">Бирманский</option><option value="bg">Болгарский</option><option value="bs">Боснийский</option><option value="cy">Валлийский</option><option value="hu">Венгерский</option><option value="vi">Вьетнамский</option><option value="haw">Гавайский</option><option value="ht">Гаитянский</option><option value="gl">Галисийский</option><option value="nl">Голландский</option><option value="el">Греческий</option><option value="ka">Грузинский</option><option value="gu">Гуджарати</option><option value="da">Датский</option><option value="zu">Зулу</option><option value="iw">Иврит</option><option value="ig">Игбо</option><option value="yi">Идиш</option><option value="id">Индонезийский</option><option value="ga">Ирландский</option><option value="is">Исландский</option><option value="es">Испанский</option><option value="it">Итальянский</option><option value="yo">Йоруба</option><option value="kk">Казахский</option><option value="kn">Каннада</option><option value="ca">Каталанский</option><option value="ky">Киргизский</option><option value="zh-TW">Китайский Трад</option><option value="zh-CN">Китайский Упр</option><option value="ko">Корейский</option><option value="co">Корсиканский</option><option value="ku">Курманджи</option><option value="km">Кхмерский</option><option value="xh">Кхоса</option><option value="lo">Лаосский</option><option value="la">Латинский</option><option value="lv">Латышский</option><option value="lt">Литовский</option><option value="lb">Люксембургский</option><option value="mk">Македонский</option><option value="mg">Малагасийский</option><option value="ms">Малайский</option><option value="ml">Малаялам</option><option value="mt">Мальтийский</option><option value="mi">Маори</option><option value="mr">Маратхи</option><option value="mn">Монгольский</option><option value="de">Немецкий</option><option value="ne">Непальский</option><option value="no">Норвежский</option><option value="pa">Панджаби</option><option value="fa">Персидский</option><option value="pl">Польский</option><option value="pt">Португальский</option><option value="ps">Пушту</option><option value="ro">Румынский</option><option selected="selected" value="ru">Русский</option><option value="sm">Самоанский</option><option value="ceb">Себуанский</option><option value="sr">Сербский</option><option value="st">Сесото</option><option value="si">Сингальский</option><option value="sd">Синдхи</option><option value="sk">Словацкий</option><option value="sl">Словенский</option><option value="so">Сомалийский</option><option value="sw">Суахили</option><option value="su">Сунданский</option><option value="tg">Таджикский</option><option value="th">Тайский</option><option value="ta">Тамильский</option><option value="te">Телугу</option><option value="tr">Турецкий</option><option value="uz">Узбекский</option><option value="uk">Украинский</option><option value="ur">Урду</option><option value="tl">Филиппинский</option><option value="fi">Финский</option><option value="fr">Французский</option><option value="fy">Фризский</option><option value="ha">Хауса</option><option value="hi">Хинди</option><option value="hmn">Хмонг</option><option value="hr">Хорватский</option><option value="ny">Чева</option><option value="cs">Чешский</option><option value="sv">Шведский</option><option value="sn">Шона</option><option value="gd">Шотландский (гэльский)</option><option value="eo">Эсперанто</option><option value="et">Эстонский</option><option value="jw">Яванский</option><option value="ja">Японский</option></select></td> <td align="center" class="SL_td" width="5%"> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div id="SL_TTS_voice" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/ttsvoice.png");" title="undefined"> </div> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div class="SL_copy" id="SL_copy" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/copy.png");" title="Скопировать"> </div> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div id="SL_bbl_font_patch"> </div> <div class="SL_bbl_font" id="SL_bbl_font" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/font.png");" title="Размер шрифта"> </div> </td> <td align="center" class="SL_td" width="8%"> <div id="SL_bbl_help" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/bhelp.png");" title="Справка"> </div> </td> <td align="right" class="SL_td" width="15%"> <div class="SL_pin_off" id="SL_pin" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/pin-on.png");" title="Закрепить всплывающее окно"> </div> </td> </tr> </table> </div> </div> <div id="SL_shadow_translation_result" style="visibility: visible;"> </div> <div class="SL_loading" id="SL_loading" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/loading.gif");"> </div> <div id="SL_player2"> </div> <div id="SL_alert100">Звуковая функция ограничена 200 символами</div> <div id="SL_Balloon_options" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/bg3.png") rgb(255, 255, 255);"> <div id="SL_arrow_down" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/down.png");"> </div> <table id="SL_tbl_opt" width="100%"> <tr> <td align="center" width="5%"><input checked="1" id="SL_BBL_locer" title="Показывать кнопку ImTranslator Bubble 3 секунд" type="checkbox" /></td> <td align="left" width="5%"> <div id="SL_BBL_IMG" style="background: url("chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/img/util/bbl-logo.png");" title="Показывать кнопку ImTranslator Bubble 3 секунд"> </div> </td> <td align="center" width="70%"><a class="SL_options" href="chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/html/options/options.html?bbl" target="_blank" title="Показать настройки">Настройки</a> : <a class="SL_options" href="chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/html/options/options.html?hist" target="_blank" title="История переводов">История</a> : <a class="SL_options" href="chrome-extension://noaijdpnepcgjemiklgfkcfbkokogabh/content/html/options/options.html?feed" target="_blank" title="Обратная связь">Обратная связь</a> : <a class="SL_options" href="https://www.paypal.com/cgi-bin/webscr?cmd=_s-xclick&hosted_button_id=GD9D8CPW8HFA2" target="_blank" title="Сделать пожертвование">Donate</a></td> <td align="right" width="15%"><span id="SL_Balloon_Close" title="Закрыть">Закрыть</span></td> </tr> </table> </div> </div> </div>
Әскерден оралған жылы кеңшарға қара жұмысшы болып орналасты. Әкесінің ақыл-кеңесімен Қапланбекке оқуға ілініп, зоотехник деген табақтай көк дипломды алып келді. Малинин кеңшарына ферма зоотехнигі болып жұмысқа кіргені сол, кеңшар тарады. КПСС есімді нағашысы басқаратын ет комбинатына жұмысқа орналасқаны сол еді, «ауданда мал таусылды» деген желеумен ол да жабылды. Содан бері жұмыссыз. Келіншегі көпшілік жиі келетін халықтық кеңседе жұмыс атқарады.
Еркек адамның көңілін де, өмірін де қысқартатын осы жұмыстың жоқтығы-ау. Он теңге тапса да кешкісін «жұмыстан шаршап келдім» деп төрінде шалқайып жатқан еркектен бақытты еркек болмас. Айлық тауып, бала-шағасын асырап отырған әйеліңнің қас-қабағына қарап қимылдау еркек үшін қорлықтың қорлығы екенін Арқабай осы жылдар ішінде шегіне жете түсінді. Әйеліңнің маңдайтерімен тапқан қант-шайы жұмыссыз болған соң тамағыңнан әзер өтеді екен. Дастарқандағы нанға қол созғанды айтсаңшы, дейді Арқабай іштей егіле.
Иә, кеш түсе бастағаннан әйелінің жолына қарап елеңдейді. Оны «шаршап келеді-ау», «не істеп қуантсам екен?» деген ой жиі мазалайды. «Ең құрығанда, тамақты да істей алмаймын. Қой, үйді жинап, ыдыс-аяқты жуып қояйын» деп елпең қаққанын көрген адам болса аяп кетер еді. Бүгін де Арқабай түстегі ішіп-желінген ыдыс-аяқтарды жуып, үй-ішін сыпырып-сиырып тазалап шықты. Отынын апталық жағатын етіп жарып, жиыстырып, күлшедей етіп қалап қойды. Балаларының мектепке киетін киімдерін де жуып, жайып тастады.
Осылай жылдар өте күнделікті күйбеңдеумен жүріп тамақтың түр-түрін, тәтті-тұттының нешеме атасын пісіруді де үйреніп алды.
Кеше кешкісін келіншегі Гүлсім жұмыстан көңілді оралды. Ол «Арқаш, саған жақсы жұмыс таптым. Ауылшаруашылық мекемесінде мал маманы қызметі бос тұр екен. Бастығымен сөйлесіп қойдым. Ертең жұмысқа кірісесің», деген жұбайының жағымды, қуанышты жаңалығына неге екенін Арқабай аса селт етіп қуана қоймады. Тек ақырын ғана күбірлеп «Үй-ішінің тірлігі бар, оның үстіне балалардың жағдайын кім жасайды?» дей берді. Қазекең, айтатын «үш ай үйшікте отырсаң, үй күшік боласың» дегені осы шығар. Ер адамның еңбекке деген қабілетін жоғалтуы өте оңай екенін Арқабайдың өзі ұғынса да өзгелер ұғынбайды-ау?!
Мақсат ЖЕҢІСҰЛЫ