Жүк тасымалы жандана түсті

Мәскеу бұл мәселеге қа­тыс­ты түбек арқылы өтетін кеме жолын ешқашан жауы­п тастамағанын, кідірістер бай­қалған болса, ол «ауа ра­йы­­ның қолайсыздығынан туын­дауы мүмкін» екенін мәлімдеді.

Іргелес екі елдің арасын­дағы қарым-қатынастың бұ­рынғыдан да шиеленісе түсуі қарашаның 25-інде ре­сей­лік әскерилердің Украи­наның үш әскери ке­месін атқылап, 20 шақты теңізшісін тұтқынға алуынан кейін байқалған-ды.

Бұл оқиғаға қатысты қос тарап бірін-бірі кінәлап отыр. Мәскеу «Киев арандату мақсатымен біздің теңіздегі шекарамызды қасақана бұз­ды» десе, Украина «бұл Ре­сейдің кезекті басқын­шылық әрекеті» деп мәлімдеді.

Осыдан кейін Украинаның Жоғарғы радасы президент Петр Порошенконың елдің жекелеген облыстарында отыз күнге дейін соғыс жағ­­­да­йын енгізу туралы жар­лығын ма­құлдады. Ал Ресей тарабы ұсталған теңіз­ші­лерге шекараны заңсыз кесіп өткені жөніндегі баппен айып тақты. Мұндай бап­пен айыпталғандарға қол­­данылатын жаза – алты жылға дейін бас бостан­ды­ғынан айыру. Соңғы мә­ліметтерге қарағанда, украи­­­­налық әскерилер Мәс­кеу­ге жөнелтілген. 

Ресей-Украина шиеленісі НАТО сыртқы істер министр­­лерінің кездесуінде де кө­­те­ріліп, альянстың бас хат­­шысы Йенс Столтенберг Ре­сейді украиндық теңіз­ші­лер мен кемелерді бо­са­туға, сондай-ақ Азов те­ңі­зіндегі Украина портта­рына еркін жол ашуға ша­қырған-ды. Йенс Стол­тен­бергтің айтуынша, одақ­тас­тар Қара теңіздегі әске­ри қимылдарын, бұл аудандағы әуе бақылауын күшейткен.

Қара теңіз бен Азов төңі­регінде Ресей мен Украина шиеленісінің ширыға түсуіне Еуропалық одақ та айрықша алаңдаушылық білдіруде. Жоғарыда аталған НАТО жи­ынында Еуроодақтың Сырт­қы саясат пен қауіп­сіз­дік бойын­ша жоғарғы өкі­лі Федерика Могерини «Украинаның тер­риториялық тұтастығы мен егемендігіне жаңа қауіп төнді және оның сыртқы саудасына кедергілер жасалды», деп мәлімдеді. «Азов теңізіндегі белсенділік Еуроодаққа мү­ше елдердің туын көтерген кемелердің қозғалысын қатты кідіртуде. Бұл экономикамызға ықпал етеді», деді ол. Бұл ретте Украина Еуропалық одақтан Ресейге қарсы санкцияларды одан әрі күшейте түсуді өті­ніп отыр. 

Ресей билігі болса, бұл оқиғаның астарында Украи­нада алдағы 2019 жылы өте­тін президенттік сайлау қар­саңында саяси ұпай жинау мәселесі жатыр, сол үшін ұйым­дастырылған әрекет де­генді көлденең тартып отыр.

Екі ел арасындағы бұрын­ғыдан да салқындай түскен қарым-қатынас – қазіргі күні жаһандық күн тәртібіндегі басты тақырыптардың бірі. Украинаның санкция­лар жө­ніндегі өтінішіне қа­тыс­­ты Еуроодақ жағдай ушы­ға түс­се, тиісті шаралар қол­да­ну жос­парланып отыр­ға­нын мә­лімдеді. Бұл мә­се­ле Еу­ро­­одақтың 10 жел­тоқ­­сан­да өте­тін самми­тінде тал­қы­лан­бақшы.

Қамбар АХМЕТ,

«Егемен Қазақстан»