Жөн айтатын бір ақсақал табылмағаны ма?

«Басқа түссе баспақшыл» деген, екі жылдан аса уақыттан бері аудандық соттан бастап арыз­дан­баған жерім қалмады. Шындыққа қолым жетпей, қиын жағдайда қалып отырғанымды айтқым келеді. 2011 жылдан басталған сот ісі еш нәтиже бермеді. Әйтсе де, соңғы сот­та қандай шешімнің шығатынын ал­дын ала сезсем де, шындықтан күдер үзбеген едім. Енді ақпарат құ­ралдарына жүгінгеннен басқа амалым қал­мады».

«Басқа түссе баспақшыл» деген, екі жылдан аса уақыттан бері аудандық соттан бастап арыз­дан­баған жерім қалмады. Шындыққа қолым жетпей, қиын жағдайда қалып отырғанымды айтқым келеді. 2011 жылдан басталған сот ісі еш нәтиже бермеді. Әйтсе де, соңғы сот­та қандай шешімнің шығатынын ал­дын ала сезсем де, шындықтан күдер үзбеген едім. Енді ақпарат құ­ралдарына жүгінгеннен басқа амалым қал­мады».

...«Егемен Қазақстан» газетінің Оңтүстік Қазақстан облысындағы тілшілер қосынына Жетісай қала­сынан арызданып келген Роза Ақбердиева осылай деп көз жасын төгеді. «Менің әкем, Ақбердиев Бекмахан 1993 жылы Жетісайдан отбасымызбен бірге пайдалану үшін 10 гектар, Жылысу деген жерден 13 гектар, сондай-ақ, 1999 жылы «Тельман» кеңшарынан 12 гектар жер алды, – дейді Роза Ақбердиева бізбен әңгімесінде. – Барлық жер әкемнің атына рәсімделген. Бірақ сол жылдары әкем «Жетісайдағы 10 гектар мақталы жер сенікі, келешекте саған береміз. Ертең жолдасыңмен ажырасқан жағдайда жер бөлініп кетеді», деп жерді менің атыма жаздырып беруден бас тартты. Сол уақытта толтырылған құжаттарда отбасы құрамында менің және екі баламның аты-жөні көрсетілген. Әкем мен ағам 20 жылдан бері бұл жерлерді игеріп, жақсы табыс тауып келеді. Бірақ, тапқан табыстарынан менің үлесімді немесе маған тиесілі жерді бермей отыр. Барлық ұл-қыздарына жерді және мүліктерді бөліп берді. Қазіргі таңда өзім жұ­мыссызбын. Асырауымда екі балам бар. Екеуі де студент. Мен жетіскеннен соттасып, бауыр­ларыммен бекерден-бекерге дүр­дараз болып жүргенім жоқ. Екі баланы асырауға жағдайым кел­мей, күн көрісіміз мүлдем қиын­дап кеткеннен кейін осылай жа­сау­ға мәжбүр болдым. Менің жағ­дайымды біле тұра әке-шешем және туыстарым жәрдем бермей отыр. Қайта менің рұқсатымсыз інім Ахан Ақбердиев пен ағам Білім Жетісайдағы 10 гектар жерді Сержанов Маликхан дегенге 10 000 АҚШ долларына сатып, өз пайдаларына жұмсады. Сондықтан соттан бұл жерді сату-сатып алу келісімшартын жарамсыз деп тану, Сержанов Маликханға берілген мемлекеттік актінің күшін жою, жерді менің үлесіме алып беру, сондай-ақ, Жылысудағы жерден де өз үлесімді алып беруді талап еттім. Содан бері сандалыс. Мақ­таарал аудандық сотына, облыс­тық соттың аппеляциялау алқа­сына жүгіндім. Кассациялық ша­ғым бердім. Ешқандай әділеттік тап­паған соң 2012 жылы 16 тамызда еліміздің Жоғарғы Сотына, одан Бас прокуратураға да арыздандым. Бірақ бәрібір соттың шешімі өзгертусіз қалдырылды.

Мен соттарға өз жағдайымды түсіндіре алмадым. Олар бұл іске жау­­апкершілікпен қарамай, тез жауып тастап отырды. Тіпті сот отырысы кезінде мәселені кеңірек айтуға, дәлелдеуге ешқандай мүм­кіндік берілмеді. Дауласып жүрген бұл жер учаскелеріне мем­лекет­тік актілер алынып, мем­ле­кет­тік тір­кеуден өткен. ҚР «Жер туралы» кодексінің 53-бабы­ның 1-бөлігінде «екі немесе бірнеше тұлғаның мен­шігіндегі жер учаскесі оларға ортақ меншік құқығымен тиесілі болады» деп көрсетілген. Заң талаптарына сәйкес сенімхат пен тіл­хат арқылы үлестерін маған берген сенім білдірушілерімнен тиесілі жер үлестерін құрылған шаруа қожа­лығынан бөліп алуға құқым бар.

Жасым 43-ке келді. Ден­сау­лы­ғыма байланысты жұмыссызбын. Осы екі жылда сот органдары ша­­ғым­дарымды қабылдап, бір-біріне сілтегендіктен, айтарлықтай қаражат шығындадым. Жүйкем жүндей түтілді. Одан бөлек заң­гер­лерден ұрыс есту, қорқытып сөйлеген сөздеріне төзу менің ден­саулығыма кері әсерін тигізді. Ен­ді не істеуге болады? Менің және екі баламның болашағын кім ойлайды?».

...Әрине, бір отбасыдан тараған қазақ балаларының бір-бірімен соттасып, әке мен баланың түсінісе алмай, қырқысып жатуы көңілге қаяу түсіретіні анық. Әйтсе де, өз құқын қорғап, әділетсіздікке төз­бей, балапандарының бола­ша­ғына алаңдаған ананы да: «Неге бұлай істедің?» деп жазғыра ал­май­сың. Бәрі де күнкөрістің қамы. Бұл жерде тек заң сөйлеуі керек. Бұл жағынан келгенде соттарды түсінуге болады. Ал, енді ар мәселесіне келсек, әрине, екі балалы жалғызбасты ке­ліншектің далада қалғаны, еңбегінің еш болғаны өте аянышты. Әйтсе де, біз қыз баласын, әйелді сый­ла­ған, құрметтеген ел едік қой. Сон­дықтан, бұл дауға қатысты азаматтар ойланар, ақылға салар, бір мәмілеге келер деген ойдамыз. Біздіңше, бұл жерде екі жақты бітістіретін бір абыз ақсақал табылмай тұрған сияқты. Әлі де болса Жетісай өңірінен тура төрелігін айтып, ағайынның арасын жарастыратын қария табылатын шығар-ау, деген үмітіміз бар, ағайын. Сайып келгенде, осы дау қыр аспай-ақ, ауыл арасында-ақ шешілетін мәселе емес пе еді?

Оралхан ДӘУІТ,

«Егемен Қазақстан».

Оңтүстік Қазақстан облысы,

Жетісай қаласы.