Кеміргіштер қауіп туғызуда

Шеті мен шегі ат тұяғын талдыратын ауданның шұрайлы жайылымы мал шаруашылығын өркендетуге өте қолайлы. Жері от, өсімдіктің сан түрі өсетін ал­қаптарда тұяқты жан­уа­р шөпті талғап жейді. Дегенмен малды жайылымда бағу мүлде күтімсіз, бақылаусыз қалдыру деген ұғымды білдірмесе керек. Жер­гілікті атқарушы органдар жыл сайын жеке тұрғындар мен ауыл шаруашылығы құрылымдарының иелігіндегі малды тиісті тексеруден өткізіп, диагностикалық зерттеулер жүргізіп келеді.Сонымен бірге қажетті ветеринарлық алдын алу шаралары да дер ке­зінде атқарылады. Соған қара­мастан соңғы жылдары жайылым­дағы жануарлар арасында кемір­гіш­терден жұғатын ауру бел­гілері байқалып жүр. «Мұның бас­ты сыры мал азығының түрлі кемір­гіштерден улануында» дейді ветеринар мамандар.

Әсіресе мұндай көрініс аудан­­­ның Аманкөл, Тәуіп және Жайсаңбай ауылдық округтеріне қарасты елді ме­кен­дердердің аума­ғында жиі ұшырасады. Ауыл азаматтары далада кеміргіштер көбейіп кете ме деген қауіпте. Жергілікті жұрттың айтуынша, аталған аумақтарда ертеректе оба және басқа да жұқпалы аурулар болыпты. Оның тағы да қайта­ланбасына кім кепіл?!

Бұл мәселеге байланысты мамандар мал иелерінің алаң­дау­шылығын жоққа шығар­майды. Себебі Ырғыз жерінде бел­гісіз себептермен өліп, шы­ғын болған малды сойып тексеру жұмыстары кезінде өлек­сенің ішкі құрылысында өзгеріс­тер болғаны байқалған. Бұл пата­логиялық материалдар дәл анықтама қою үшін Ақтөбе облыс­тық ветеринарлық зертханасына тексеруге жіберілген. Сарап­тамалар нәтижесінде біраз малдың уланып өлгені белгілі болды. Яғни мал жайылымда кеміргіштерден жұққан шөптесін өсімдіктерден уланыпты.

Сонымен бірге өңірде кейбір мал­дың қан құрамының бұзылуы, ағза­сында паразиттік аурулардың пайда болуы секілді түсініксіз құбылыстар кездеседі. Мал көп жағдайда аулада, қорада тұрған кезде емес, жайылымнан қайт­қаннан кейін ауырып өледі деп қынжылады тұрғындары.

 Тағы бір көңілге түйген жайт, бұрын ауданда обаға қарсы күре­сетін бөлім болған. Аталған құры­лым сол кезде себепсіз өлген малдарға тексеру жүргізіп, адамдар мен төрт түлікке де жұға бере­­тін оба, тулерямия және өзге де жұқ­­палы аурулардың алдын алып, қа­жетті шаралар қабылдай­тын. Әйт­се де кейіннен аймаққа ауа­­дай қа­жет мекеме жабылып қалды.

Бүгінде аудан орталығынан 150 шақы­рым қашықта орналас­қан Жайсаң­бай ауылында алақан­дай эпиде­миялық отряд қана жұ­мыс істейді.

– Бұл отряд жер аумағы аса үл­кен Ырғыз ауданын қамти алмайды, – дейді аудан әкімі­нің орын­­басары Нұрлан Қызбер­генов.

Ежелден «мал-жан аман ба?» деп, тір­шілік көзі төрт түлік мал­дың амандығын сұраған халық­тың ұрпағы­мыз. Жанның аман-саулығы ең алдымен малға тікелей байланысты бол­ған­дықтан ата-бабаларымыз осындай амандық-саулық сұрасу дәстүрін қалып­тастырғаны белгілі. Сондықтан қазіргі кезде Ырғыз ауданында ғана емес, еліміздің барлық өңі­рінде мал ауруларының алдын алу ісін жан-жақты жүр­гізу қажет­тігі айқын көрінеді. Мұн­дай жағдайлар адам денсаулығына да қауіп төндірмесіне ешкім кепілдік бере алмайды. Қазіргі таңда әлемді алаң­датып отырған панде­мияда кез келген ау­ру түріне бейжай қарауға болмайты­нын тағы бір мәрте дәлелдеп берді емес пе?!

Тәуіп пен Жайсаңбай ауыл­дық округ­­тері аумағына Ырғыз-Торғай мем­лекет­тік резерваты кіретінін ескерсек, істі жа­ңаша көзқарас тұрғысынан жүргізу­дің, эпидемиялық отряд мүм­кін­­дігін кеңейтудің өзектілігі арта түседі. Аталған резерват жануар­лар дүниесіне аса бай. Кемір­гіштерден уланған шөптің залалы қызыл кітапқа кірген жануарларға тиіп жүрсе не болмақ?!

 Қысқасы ауқымды аумақтағы эпидемиялық ахуалды тиісті деңгейде ұстап, бақылап отыруға бір ғана отряд­тың қауқары жете қоймайтыны дәлелдеуді қажет етпейді. Ендеше Ақтөбе оба­ға қарсы күрес стансасының аудан­­­­дық бөлімін құру жөніндегі тұрғындар тілегі орынды.

Ақтөбе облысы,

Ырғыз ауданы