Жаппай екпе жұқпалы індеттің жолын кеседі

Мұндай мәліметтердің күн са­йын көбеюіне тұрғын­дар­­дың нем­құрайдылығы да се­­беп болып отыр­ғанға ұқ­сай­­ды. Оның үстіне күн ра­йы­­ның күрт суытып, тыныс жү­йе­сіндегі аурулардың өр­шуі де ин­фекцияның үде­уіне түрткі болуда. Ал маман­дар коронавирустың екін­ші тол­қынынан сақтану үшін адам­дардың жеке жауап­кершілігіне сенім артады. Мысалға, тәжі­рибелі фтизиатор-дәрігер, ұзақ жылдан бері Көксу аудандық ауруханасының туберкулез­ге қарсы күрес бөлімінің мең­герушісі болып қызмет атқарып келе жатқан Бибігүл Желдіқова кез келген дертті, оның ішінде жұқпалы аурумен күресіп же­ңіске жету үшін адамның қа­жыр-қайратынан бөлек, меди­цина заңына мойынұсыну бі­рінші орында тұруы керек деген пікірде.

– Менен жаздың соңы мен күз айларында вирус жұқтыру неге бә­сеңдеді деп сұраған­дар көп. Есімізге түсірсек, ин­фекцияның алғашқы толқы­нынан кейін халық карантин жағдайына бейімделіп, тәр­тіп шараларын сақтай бас­та­ды. Осының нәтижесінде ви­русты ауыздықтау мүм­кін болды. Адамдар өздерін сақ­тауды, аурудан қорғануды үй­ренді. Маска тағып жүру­ді әдетке айналдырды. Өзін қор­ғау арқылы отбасын, жа­қын­дарын қорғауды, жа­на­шыр бо­луды үйренді. Көп­шілік жер­ге бармауды, адам көп шоғырланған жерде ара­қа­шық­тықты сақтауды үйренді, – дейді фтизиатор-дәрігер.

Жалпы, медицина саласына елу жылға жуық тер төгіп жүрген дәрігер адамзат бұған дейін бетпе-бет келген вирус­ты инфекцияларға қарағанда COVID-19 вирусының зардабы орасан деген пікірде. Ал мұндай деңгейдегі жұқпалы індеттің емі тек вакцинада екен. Маман оның мысалы ретінде адамдардың қызылша, полеомелит сияқты ауруларға қар­сы вакцина алғандықтан ғана мұн­дай індеттен аман қалып отыр­ғанын айтады.

– Әлемді бұл індеттен вак­цина құтқарады. Тарихқа қа­ра­­саңыздар, адамзатты осы уақыт­қа дейін неше түрлі ауру­дан тек вакцина құтқарға­нын көре­сіздер. Бұл жолы да коро­на­ви­рустан қажетті вакцина табылып, оны салдырғаннан ке­йін толық құтыламыз. Егер ха­лықтың жетпіс пайызы вакци­на алатын болса, бұл үлкен же­тіс­тік болар еді. Әрине, ек­­пе алу-алмау – әркімнің өз құ­­қы­ғы. Бірақ дәрігер ретінде көр­­ші Ресейдің вирусқа қарсы қар­­сы вакцинасы қолданысқа шық­­са, бірінші салдырушылар қа­­та­рында болар едім. Өйт­ке­­ні бұған дейін түрлі дертке қар­­сы салынған екпелердің ішін­­де Ресей өнімінің сапасы өте ж­оғары болып келді. Мұ­ны мен дәрігер ре­тінде бар­лық жа­уап­кершілікпен ай­та аламын, – дейді Бибігүл Сәкен­қызы.

Айтпақшы, ардагер дәрігер нау­қастарды ем қабылдауы үшін жалған ақпаратқа сеніп, дәлел­денбеген әдіс­терге жү­гінбеуге шақырады. Нау­қастар дәрі-дәрмек қабылдау мен ме­дициналық тексеруден өту ке­­зінде неғұрлым сабыр сақтап, сауатты болса, емнің шипасы мен сарап­таманың нәтижесі де соғұрлым сапалы болады екен. Әсіресе қымбат препараттарға артық ақша жұмсау мен өк­педегі кінәратты анықтау үшін бірден озық технологияға жү­гінуге асықпаған жөн.

– Індеттің алғашқы тол­қы­нын­да біз үлкен дағдарысты бас­тан өткердік. Салдары ауыр болды. Ме­ди­цина да, адам­­дар да күреске қа­бі­летсіз бол­­ғанын жасырмаймыз. Сол тұс­та науқастардың жаппай ком­пьютерлік томографияға тү­су үшін апталап кезекке жа­зылғанын көрдім. Бұлай етудің түк қажеті жоқ еді. Бұл әшейін дүрбелең болатын. Өйткені өкпенің қабынуын анықтау үшін аппараттың арзан-қым­баты емес, дәрігердің біліктілі­гі қажет. Оның үстіне қазіргі рент­ген аппараты да дамыған. Ол өк­педегі дақты томографтан кем көр­сетпейді. Әрине, жасанды инте­лект адам өкпесінің қанша пайыз за­қ­ымданғанын цифрмен есептеп шығарып бе­ретін шығар, бірақ біз өкпенің суретіне қарап-ақ оның қанша пайыз зақымданғанын дөп басып айтамыз. Науқастардың ара­сында біздің ауруханада тегін жа­салған рентген қоры­тындысына күмәнданып, Ал­матыға арнайы ба­рып, 3 күн кезек күтіп КТ аппа­ратына тү­сіп келгендер болды. Олар бас­тапқыда біз қойған диаг­ноз­ды томографтың айнытпай қай­талап бергеніне таңғалып кел­ді. Мұны неге айтып отырмын? Адам­дар алдағы кезеңде аурумен кү­ресуге дайын болса екен деген ниет. Жалпы, кез келген дертті, тіп­ті ең қа­уіпті деген жұқпалы ауру­дың өзін жеңуге болады. Бұған 49 жыл бойы фтизиатор болып істеген еңбек тәжірибем куә, – дейді Көксу аудандық ауру­ха­насының туберкулезге қарсы күрес бөлімінің мең­ге­рушісі.

 

Алматы облысы