Көктем шуағын шашқан көрме

Шығыста тарыдай шашылып жүрген қылқалам ше­бер­лерінің бастары бірігіп, ал­дыңғы жылдары «Жаңғыру» шығармашылық бірлестігін құрған бола-тұғын. Құра­мында қазақтың кіл мықты кәсіби суретшілерінен бастап, әуес­қой жастарға дейін бар. Міне, бұл – солардың алғашқы өткізіп отырған көр­мелерінің бірі. Бұған дейін Абайдың 175 жыл­дығына орай «Көзімнің қарасы» атты үлкен көрме ұйымдастырған.

Бұрын-соңды Шығыс Қа­зақстанда мереке-мейрам қар­саңында суретшілер көр­месі өтіп көрген емес. Әр­кім өзінің жеке көрмесін ұйым­дастырғандары болмаса, бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарысып, бейнелеу өне­рін Өскемен шаһарында дәріптей бастағаны міне ға­на. Жастардың қолға қыл­қа­лам алып, ұлт руханиятына үлес қосып жатқаны Су­­­ретшілер одағының мү­ше­­­лері Құдаш Нұрсадықов, Ер­­жан Тұрғанбаев, Гүлнар Миғраж­қызы сынды аға-әп­келерінің арқасы. Ал шы­ғармашылық бірлестіктің құ­рылуына мұрындық болған Құдаш Дәулетханұлы облыс­тың төрт бұрышында жүрген суретшілерді бірлестікте топтастырып, әртүрлі тақырыпта көр­мелер ұйымдастыруды қол­ға алды.

– Өскеменде суретшілердің бірлестігі бар. Бірақ облыс ор­талығынан алыс ауыл­дар­дағы суретшілер өз қаза­нында ғана қайнап жатыр. Тәжірибе алмасатындай мүмкіндіктері жоқ еді. Бірақ тасада жүрген небір таланттар бар. Солардың бәрімен тізе қосып, ақылдаса отырып жобалар жасауды қолға алдық. Бұл – бастамасы. Талантты жас­тар таңғалдырады әлі, – деген Құдаш Нұрсадықов шәкірттеріне зор сенім біл­дірді.

Бұл жолы Оралхан Бөкей атындағы кітапханада ұйым­дастырылған «Көктем бояулары» көрмесіне 15 суретші қатысып, қазақ халқының тұр­­­­мысынан, тарихы мен дәс­­­түрінен сыр шертетін ту­ын­­дыларын ұсынды. Әр жұ­мыс әр стильде, әр жанр­­­да орындалған. Мысалы, семейлік суретші Маржан Ба­қытбек «Қыстың соңғы күні» картинасында шығыстағы өла­ра мезгілді айнытпай суреттеген. Шақырайып күн шы­ғып тұрғанымен, қар көбесі сөгіле қоймаған. Наурыз тая­ғанымен, көктемнің кеш ке­­лері сезіліп тұрғандай. Асы­лында, қазақ халқы ұлыс ме­рекесі қарсаңында соғымнан қалған сүр етті қазанға салып, наурызкөже пісіріп, ақ дастарқанға қоятын. Сол сәтті натюрморт жанрында бейнелеген тарбағатайлық суретші Еркебұлан Жәкішевтің «Нау­рызкөже» атты полотносы да өте сәтті шыққан. Қуаныш Әділбектің сәукеле киген қа­зақ қызын майлы бояумен мөл­дірете жазған портреті де өнерсүйер қауымның назарын аударды. Рада Бейсенова, Данияр Алдабергенов, Дәулет Тастемір, Айбек Самарқанов, Еркебұлан Сванов, Әді­лет Болатұлы, Досжан Данияр­ұлы сынды қылқалам шебер­лері ойнақы түстермен жаз­ған кар­­тиналары арқылы көрер­­менге көктемгі көңіл күй сый­лауға тырысқан. Көрер­мен демекші, сол баяғы сани­тарлық талаптарға байла­ныс­ты көпшіліктің жиналуына мүмкіндік болмады. Әйт­песе, бейнелеу өнеріне қы­зығушылық танытатындар аз емес. Қызығып қана қоймай, өздеріне ұнаған картинаны сатып алуға ниет білдіретіндер де кездеседі. Суретші қауымның айтуын­ша, салмақты тақырыптағы жұмыстар да жақсы бағала­на­тын көрінеді.

«Көктем бояу­­лары» көр­месінде тарихи жанр да шебер­лердің назарынан тыс қалған жоқ. Жас су­ретші Нұржан Сол­­танбеков «Аңырақай шай­қасы» трип­тихі, Жарма ауда­нының сурет­шісі Мәди Қайыр­ханның «Зар заман» картинасы эмоцияға толы.

Ұлыстың ұлы күні қар­саңында өтіп жатқан бұл көрме Тәуелсіздіктің 30 жылдығына, Қазақстан көркемсурет ака­демиясының 15 жылдығына орай ұйымдастырылды. Көр­кемсурет академиясының 15 жыл­дығымен байланыс­ты елімізде үлкен шаралар өткелі жатқаны белгілі. Соның алғашқы шарасы шығыстан бастау алды, міне. Игі іске ри­за болған академияның төр­­ағасы Амандос Ақанаев шы­­ғыстағы төрт суретшіге жүрекжарды тілегін жазып, арнайы дипломын жіберді. Қылқалам шеберлерінің өз заңдары бойынша мұндай диплом әдетте бір-ақ шеберге беріледі екен. Бұл жо­лы Шы­­ғыс Қазақстаннан Ер­жан Тұрғанбаевқа, Гүлнар Миғра­ж­қызына, Еркебұлан Жә­кі­шевке және «Жаңғыру» шығармашылық бірлестігінің төрағасы Құдаш Нұрсадықовқа бұйырды.

Ал «Көктем бояулары» көр­­месін қала тұрғындары мен қо­нақтары әлі бір айға жуық уақыт тамашалай алады.

Шығыс Қазақстан облысы