Сүт зауытындағы сынақ

Еуразиялық экономикалық одақ аумағында тауарларды сәйкестендіру құрал­дарымен таңбалау туралы келісім­ге сәйкес, Қазақстан тауарларды қада­ғалаудың ұлттық жүйесін іске қосқаны белгілі. Сөйтіп, интеграциялық процес­тер шеңберінде тері бұйымдары мен те­мекі өнімдерін міндетті таңбалауды ен­гізді. Сонымен қатар биыл республикада дәрі-дәрмектерді, алкоголь, аяқкиім мен сүт өнімдерін таңбалау бойынша қанат­қақ­ты жобалар іске қосылды.

Жалпы, Одаққа мүше елдер тауарларды таңбалау мен оны қадағалау жүйесін кезең-кезеңімен енгізеді және бұл 2022 жылдан бастап міндетті шараға айналады. Яғни көрсетілген және қолдан жасалатын өнім түрлерінің QR-белгісі болмаса, мұндай өнімдер дайындаушы елден тыс аумақта сатылмайды.

Таңбалауды енгізу бірінші кезекте тұтынушылардың құқығы мен мүддесін қор­ғау үшін керек. Бұл тауарларды өн­діру және оны тасымалдау туралы мәлі­меттердің ашықтығын қамтамасыз етеді.

Штрих-кодта тауардың өндірістен дү­кен сөресіне жеткенге дейінгі бүкіл тарихы жазылады. Мәселен, өндірілген орны мен күні, жарамдылық мерзімі, өнімді сау­да нүктелеріне жіберу уақыты және тағы басқа да деректер қамтылады. Тұтынушы бұл ақпараттың барлығын смартфонының көмегімен QR-код арқылы оқи алады. QR-кодтар тек тіркелген кәсіпорындарға ғана беріледі. Осы­лайша, жүйе контрафактілік тауар­­ларды өндірушілердің сауда-логистика­лық тізбегінен автоматты түрде өшіреді.

Сонымен қатар тауарларды таң­балау және қадағалау жүйесін енгізу­дің бизнес үшін бірқатар артық­шы­лығы бар. Айталық, нарыққа жалған өнімдер шығаратын заңсыз тауар өндірушілермен бәсекелестік мә­селесі шешіледі, логистикадағы шы­ғындар азаяды, тауарларды есепке алу жеңіл­детіліп, жеделдетіледі. Жаңа­шыл­­дықтың нәтижесінде көлеңкелі эко­номиканың үлесі қысқарады. Адал ең­бек ететін кәсіпкерлердің тиімділігі артады әрі бюджет кірісі ұлғаяды. Сондай-ақ са­лық түсімдерінің өсімі әлеу­мет­тік мін­дет­темелерді орындауға ғана емес, бизнесті қо­сым­ша қолдауға да бағытталатын болады.

Қазіргі уақытта Қазақстандағы таң­­­­­­балаудың бірыңғай операторы – «Қазақтелеком» АҚ. Компания салалық мем­лекеттік органдармен бірлесіп, тауар­лар­дың кейбір түрлері бойынша қанат­қақ­ты жобаларды іске қосты. Агро­өнеркәсіп кешені саласындағы қанатқақты жоба сүт өнімдерін өндірумен және экспорттау­мен айналысатын «МолПродукт» ЖШС­ база­сында жүзеге асырылғанын жоғары­да айт­тық. Аталған кәсіпорындағы таңба­лау жүйе­сін QR Trace компаниясы техни­калық серіктесі «Пер­вый БИТ» ЖШС-мен бірлесіп енгізді.

– Тауарларды таңбалау және қадағалау жүйесін енгізу үшін белгілі деңгейде шы­ғын­дануға тура келеді. Сондықтан биз­нес өкілдерінен сұрақтар туындауы мүм­кін. Біз қанатқақты жобаны іске асыру барысында үлкен жұмыс жүргіздік. Бір жылға жуық уақыт на­рық­ты, түрлі ше­шімдерді зерттедік және нәтижесінде кәсіпкер­леріміз үшін ең оңтайлы нұсқаны таптық. Біз бұл шешімді «МолПродукт» ЖШС база­сында сынап көрдік. Онда заманауи өнді­рістік желі орнатылған. Таңбалау жаб­дықтарын біріктіруді жүзеге асырдық. Сондай-ақ 1С есепке алу жүйесін бейімдеу және жетілдіру жұмыстарын реттедік, – дейді QR Trace ЖШС директоры Алмаз Маралов.

Петропавлдағы «МолПродукт» кә­сіпор­ны өнімінің басым бөлігін Ресей Феде­рациясына экспорттайды. Компания бас­шылығы жаңа технологияларды енгізу­ге мүдделі. Бұл оларға экспорттық және ішкі нарықтардағы қарқынын сақтап қалуға мүмкіндік береді.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің хабарлауынша, жүйе сынақтан сәтті өтті. Оның нәтижесі талданып, ауыл шаруа­шылығы саласындағы таңбалау тәжірибесі алдағы уақытта негізге алын­бақ.