«Астана аруы» – Інжу
<p style="text-align: justify;"><span class="s6"><span class="bumpedFont20">Елорданың</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">батыс</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">жақ</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">шетінде</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">ор­наласқан</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">Бозоқ</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">қоныс-қала­шы­ғындағы</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">ақсүйектер</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">қорымына</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20"> 2002 </span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">жылы</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">жүргізілген</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">қазба</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">жұмысы</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">барысында</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">біржарым</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20"> метр </span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">тереңдікте</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">ағаш</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">табытқа</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">салып</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">жерленген</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">әйел</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">адамның</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">сүйегі</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">табылған</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">болатын</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">Бұл</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">құнды</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">артефактіні</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">қазып</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">алған</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">археологтар</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">мәйітпен</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">бірге</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">табылған</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">інжу</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">тастардың</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">көптігіне</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">қарай</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">оған</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20"> «</span></span><a name="_GoBack"></a><span class="s6"><span class="bumpedFont20">Астана </span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">аруы</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20"> – </span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">Інжу</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">» </span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">деген</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">ат</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">берген</span></span> <span class="s6"><span class="bumpedFont20">еді</span></span><span class="s6"><span class="bumpedFont20">.</span></span></p>
Бозоқ қалашығының некрополінде табылған бұл мәйітпенбірге жерленген бұйымдар ХІІІ-ХІV ғғ. Есіл бойынмекендеген тайпалық одақтың, мемлекеттің тарихы мен мәдениеті туралы көп ақпарат береді. Ең бастысы, орта ғасырда әйел адамның қоғамдағы орны жоғары деңгейдеболғанын көрсетеді.
Бозоқ мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының ағағылыми қызметкері Айнагүл Ғаниева: «Інжу шамамен ХІІІ-ХІV ғасырларда өмір сүрген моңғол әйелі. Барлық моңғолқабірлеріндегідей бұл әйелдің де басы солтүстіккеқаратылған. Үстінде жібектен тігілген көйлек, мойнындакүміс және пасталы моншақтар, құлағында күміс сырға бар. Екі күміс білезіктегі арыстан басты бейнелер – әшекейлібұйымды Еділ бойындағы шеберлер жасағанын білдіреді. Сонымен бірге күміс тостаған, қанжар, найза және еңқызығы – моңғол әйелінің әдемі бас киім «Боктаг» табылды. Оны кез келген әйел кие бермеген, елге еңбегі сіңген моңғолэлитасына қабылданған әйелдер ғана киген. Бас киімнің үстіКаури қабыршақтарымен әсемделген. Бұл қабыршақтардыңҮндістан аумағынан келетінін ескерсек, сол замандағысауда-саттық қатынастар қалай дамығанын көре аламыз. Одан басқа, қола айна, қабыршақтан жасалған моншақтабылды. Жерлеу салтанаты, қанжар мен найзаның болуы – оның жауынгер болғанын көрсетеді» дейді
Сондай-ақ зерттеушілер назарын аударған дүние, табытүсті күлгін түсті жібек матамен қапталып, қасына темір найза мен қанжар, күміс кесе, аяғында темір ауыздыққойылғаны.
Бірнеше жылдың алдында Мәскеудегі РҒА Антропология және этнология институтының Антропологиялық реконструкция лабораториясы Інжудің бас сүйегіне негіздейотырып, жалпы бейнесін қалпына келтірді. Мамандардыңнегіздеуіне қарағанда әйелдің жасы 50-лер шамасында.
Оның монголоид типінен екені, өзімен бірге жерленгензаттарына қарап, заманында ерлермен бірге әскери істергеқатысқанын байқауға болады, дейді зерттеушілер. Соныменқатар, оның әйел ретіндегі әшекей бұйымдары мен маржантастары, бас киімі ақсүйектер әулетінен екенін дәлелдейді.
Жаңғыртпа жасау мамандары жазба және археологиялықматериалдар бойынша Інжудің басындағы боктагты да (бас киім) қалпына келтірді. Бұндай бас киімді орта ғасырдаақсүйектер әулетінен шыққан әйелдер ғана киген. Ол туралымәлімет Г.Рубрук пен П.Карпини жазбаларында бар. Боктагәлеуметтік белгі ретінде сәнді бас киім ғана емес, беделдіәлеуметтік ортаның өкілі деген белгіні білдіреді.