Үлкен қалада адасу
<p style="text-align: justify;"><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Алқаракөк</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">аспанды</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">қақ</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">жарып</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">зеңгір</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">көктің</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">үстінде </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">қалқыған</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">ұшақпен</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">бірге</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">біз</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20"> де </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">арман</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">биігінде</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">тербеліп </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">келеміз</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Терезеден</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">тысқа</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">көз</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">салсақ</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">ақ</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">бұлттардың </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">арасында</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">әдемі</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">ақ</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">кемелер</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">ұшып</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">жүргендей</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">көрінеді</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Ақ </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">ұлпа</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">мамықтар</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">түпсіз</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">теңізге</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">бір</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">батып</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">бір</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">шыққан </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">қалтқыдай</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">қозғалады</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Босфордың</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">кемесі</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">бұлттан</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">бұлты </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">кемесінен</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">көп</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20"> </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">екен</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Әйтеуір</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Еуропа</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20"> мен </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Азияны</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">бөліп </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">тұрған</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">алып</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">бұғазды</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">одан</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">сайын</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">әсерлі</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">ете</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">түсетін</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20"> осы </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">екеуі</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">секілді</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Ақ</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">бұлт</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20"> – </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">ақ</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">кеме</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. Осы </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">көрініске</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">таңданып</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">, </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">тағатсыздана</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">отырғанда</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">межелі</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">жерге</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">жеттік</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. </span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">Алдымыздан</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">алып</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">Ыстанбұл</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">күтіп</span></span> <span class="s4"><span class="bumpedFont20">алды</span></span><span class="s4"><span class="bumpedFont20">. </span></span></p>
Ұшақ терезесінен қарағанымда құмырсқаның илеуіндей көрінген біртекті үйлер балаң ойымды тіпті әрлендіріп жібергендей. Жер-Ана құшағының кеңдігіне ме, тұмса табиғаттың тамаша тартуына ма, әлде ұшы-қиыры көрінбейтін қаланың маңғаз болмысына, мүмкін өркениетінің шырқау биігіне болар, әлденеге көңіл масайрап тұр. Қарақұрым халықтың арасына еніп кетіп, бар әсерді бойымыздан өткізгіміз келетін далалық түйсік те жоқ емес.
Біз көне шаһарға қыдыруға келгеніміз жоқ. Бірнеше күн мамандық бойынша тәжірибе алып, білім шыңдауға барғанбыз. Негізгі бағытымыз – осы. Десе де, үлкен қаланың қызығына еніп кетуге кетәрі емеспіз. Осылайша сабақты ертерек аяқтап, бәріміз Ыстанбұлды тамашалауға аттандық. Бірақ бәрі біз ойлағандай болмады. Алып шәрі алақанына салып аялаған жоқ. Адаса бастаған алғашқы бұрылыста-ақ қала тұрғындары жол сұраған біздің сөзімізді жүре қабылдады. Жөн сұрап мүсәпір күй кешкенімізде бетімізге бедірейіп қарады да қойды. Көлік жүргізушілерге де алдандық. Турист екенімізді сезе қойып, жолға артық ақша алды. Оны сездік, бірақ қарсылық таныта алмадық. Сөйте тұра ол ренішімізді қаланың қарбаласына теліп қойып жүре бердік. Басқа амалымыз жоқ екенін, жүре берсек көре беретінімізді түсіндік.
Сөйтіп, үлкен қалада адастық. Есіме өзіміздің астана оралды. Иә, иә, бұл сәт менің басымнан бұрындары да өткен. Ауылдан қалаға келген қаршадай қыздың тар көшелерде адасқаны әлі де көз алдымда.
Бұл қалада бір-бірімен қыз қуу ойнаған қуыршақ көліктермен аялдамадан келесі аялдамаға аяңдап басқан автобустар ғана тұратын сияқты еді. Көбіне баратын жеріңнен жаңылып, жол іздеп жүресің. Көше бойлап жан-жағыңа көз қадайсың. Алдыңнан кезіккеннің көбінің жүзі таныс, бұрын жолыққан кісің секілді көрінеді. Алайда саулық сұрамайсың, жөн сұрайсың. Көбіне «білмеймін» деп ернін жыбырлатқан бейнелерді көресің. Соңында одан да көңілің қалып, ешкімнен жөн сұрамауға бекінесің. Қала адамды осылай қатайтады. Осылай көп нәрсеге таңғалмайтын, өзің және әлем ғана барын мойындайтын тас қала тұрғынына айналасың.
Өмірдің кей сәттерінде де осы көрініс бар. Әсіресе, қоғамда аға буынның кейінгі толқынды мойындамауы, жөн сілтеп, жылы қабақ таныта алмауы жастардың адасуына итермелемей ме? Ал керісінше жасы кішінің үлкендерден кеңес алып, жол сұрамауы, өзім білемдікке салынып, менмендікке бой алдыруы өздерін одан әрі тығырыққа апармай ма? Бұл әрине, екі толқынның арасындағы көрінбейтін көпір жоғалады деген сөз емес. Тек ол «көпір» жөнделмей қала ма деген қауіп...
Үлкен қалада күніне сан алуан оқиғаны, әртүрлі жағдайды бастан өткіземіз. Соның әрқайсысына өзімізше кесім айтып, сырттай баға беретініміз жасырын емес. Тіпті, сүріністеріміз бен қателіктерімізді жинап-теріп, түйін түйе жүретініміз де бар. Біздің жаңсақ пікіріміз, орашолақ ойымыз, кісіге деген көзқарасымыз біздің мәдениетіміздің дәрежесін әшкерелейтіні тағы бар. Сондағы ойымыз бір кезде қалаға даланың жусан иісін ала келген болмысымыз аз уақытта қаланың шаңын жұқтырып алған секілді. Соны жуып кетіре алмай, қағып түсіре алмай жүрген жоқпыз ба?
Иә, алып қала қайнап жатқан тайқазан секілді. Оның бетінде қалқыған майы да, түкке жарамсыз құр көбігі де бар. Соның қайсысын қалқып жүрміз? Қызығы, қала қалғымайды, үнемі ояу.
Осыны айтып күбірлегенде қасымдағы серігім елең ете қалды. Ұшақ та көкке көтеріле бастаған екен. Келесі келгенде жөн көрсетер жан табылар. Біз өзіміз адасып үйренген астанамызға қайттық. Үлкен қалада адасып жүріп, арманына жеткендер аз...